Askerlik süresinin 6 ayını dolduranlar terhis olacak mı?

Ana Sayfa » Ekonomi » Kur krizinde Türkiye'yi bekleyen tehlike

Kur krizinde Türkiye'yi bekleyen tehlike

TL, 2018'de Amerikan Doları karşısında yaklaşık yüzde 40 değer kaybetti. Lira, Arjantin Pesosu'nun ardından gelişmekte olan ülkeler arasında en kötü performans gösteren ikinci para birimi konumunda. Amerikan Merkez Bankası Fed'in eski araştırma direktörü olan Erkin Şahinöz’e göre ise Türkiye’yi bir ekonomik daralma ve küresel kriz tehlikesi bekliyor.

 
9 Ağustos 2018 Perşembe 22:46 
Yorum YapYazdır
 
 
Kur krizinde Türkiye'yi bekleyen tehlike

Türk Lirası'nda uzun zamandır devam eden değer kaybı, ABD'nin İzmir'de ev hapsinde tutulan Pastör Andrew Brunson'ın serbest bırakılmaması sebebiyle İçişleri Bakanı Süleyman Soylu ve Adalet Bakanı Abdülhamit Gül'e yaptırım uygulama kararıyla hızlandı.

TL, 2018'de Amerikan Doları karşısında yaklaşık yüzde 40 değer kaybetti. Lira, Arjantin Pesosu'nun ardından gelişmekte olan ülkeler arasında en kötü performans gösteren ikinci para birimi konumunda. Amerikan Merkez Bankası Fed'in eski araştırma direktörü olan Erkin Şahinöz’e göre ise Türkiye’yi bir ekonomik daralma ve küresel kriz tehlikesi bekliyor.

Türk Lirası'ndaki düşüş, en çok dolar ve euro cinsinden borcu bulunan özel sektörü etkiliyor.

Merkez Bankası'nın açıkladığı verilere göre banka dışı firmaların net döviz açık pozisyonu Mayıs ayında 217,3 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti.

Bu rakam, 2009'daki seviyenin neredeyse üç katı.

AÇIK POZİSYON NEDİR

Şimdi Türkiye'de Bu yaz sıcak havayla savaşın, üstelik bu yenilikçi cihazla paranız cebinizde kalsın Şimdi Türkiye'de Wi-Fi, Evi Serinletiyor! Wi-Fi olan evlerin, yazın daha serin olduğu kanıtlandı! Vestel’le ferahlık geliyor… Wi-Fi, Evi Serinletiyor! Şimdi Türkiye'de 488 TL’ye Türkiye’yi kasıp kavuracak bir drone. Nasıl ama? Muhteşem! Şimdi Türkiye'de Saniyeler içinde kurtuldu İlk 7 ay %50 indirimle Pronet'li olun, içiniz hep rahat olsun! Saniyeler içinde kurtuldu

Döviz, altın, menkul kıymet gibi bir finansal araç üzerinden sahip olunan varlıkların aynı cinsten yükümlülükleri karşılayamayan kısmıdır. Örneğin 10 milyon ABD doları yükümlülüğe karşı 5 milyon ABD doları varlık bulunduruluyorsa aradaki 5 milyon ABD doları, açık ABD doları pozisyonunu ifade eder.

Kaynak: TCMB

 

Özel sektörün, kurdaki yükselişe paralel olarak TL cinsinden sürekli artan dış borcunu ödeyip ödeyemeyeceği soruların başında geliyor.

Uluslararası finans kuruluşu HSBC, Türk şirketlerinin Eylül'de 6 milyar dolar, Ekim'de 9 milyar dolar dış borç geri ödemesi olduğunu aktarıyor.

HSBC'nin aynı raporuna göre gelecek yıl sonuna kadar ödenmesi gereken borcun tutarı ise 69,5 milyar dolar.

Bu borcun 51 milyar doları bankalara, 18,5 milyar doları ise reel sektöre ait.

“BORÇ DAHA MALİYETLİ ÇEVRİLİYOR”

Özyeğin Üniversitesi Öğretim Görevlisi Gizem Öztok Altınsaç, kurdaki her 10 kuruşluk artışın özel sektör üzerinde 20 milyar TL yük oluşturduğunu açıklıyor.

Altınsaç'a göre TL'de yaşanan değer kaybı ülke primini yükseltiyor, bu da özel sektörün borcununun daha maliyetli bir hale gelmesine sebep oluyor:

"Belli bir dönem sonra, bu dış borcu bu denli maliyetle çevirmek istemeyen reel sektör, küçülme yoluna gidecek ve belki özkaynaklarından da yemek zorunda kalacak. Bu da iktisadi olarak önemli bir yavaşlama anlamına gelir.

"Öte yandan reel kesimin dış ve iç borcu çevirmede yaşadığı sıkıntı banka rasyolarına ve karlılıklarına olumlu yansımaz. Özetle düşündüğümüzden de öte bir yavaşlama riski ile karşı karşıya kalırsınız."

Amerikan Merkez Bankası Fed'in eski araştırma direktörü olan Erkin Şahinöz de kurdaki yükselişin ekonomik aktivitede yavaşlamaya yol açacağını vurguluyor.

Şahinöz, kurda görülen yüksek oynaklığın fiyatlama kararlarını olumsuz etkilediğini, bunun da ekonomik aktiviteyi sekteye uğrattığını açıklıyor.

'2-3 ÇEYREK SÜREBİLECEK BİR EKONOMİK DARALMA MÜMKÜN'

Ekonomist Şahinöz, şirketlerin net döviz borcunu TL cinsinden yılın başında daha düşük bir kurdan hesapladığını, ancak bugün kurun yükselişiyle bu hesapların zora girdiğini anlatıyor:

"TL konsolide bilançolara Şubat ayında 3,70 dolar kurundan yansıtılan bu net yükümlülük Ağustos sonunda (mevcut kur düzeyinin Ağustos sonu için de geçerli olacağını varsayarsak) 5,30 dolar kurundan kaydedilecek.

Reel sektör hem kur şokundan gelen kambiyo zararını hem de faiz şokundan gelen ek faiz maliyetini ne kadar sindirebilir?"

Şahinöz, İstanbul Sanayi Odası'nın (İSO) 2017 yılında açıkladığı Türkiye'nin en büyük 500 sanayi şirketinin faiz, amortisman ve vergi öncesi kârının (FAVÖK) 2017 yılında 94,7 milyar TL olduğunu aktarıyor.

Şahinöz'e göre bu şirketlerin kur şokunun neden olduğu 347,5 milyar TL kambiyo zararını finansal açıdan taşıması çok zor olacak:

"Tüm veriler doğrultusunda ekonomik aktivitede yaşanan yavaşlamanın önümüzdeki aylarda daha da hızlanması ve yaygınlaşması beklenebilir. Hatta 2-3 çeyrek sürebilecek bir ekonomik daralma söz konusu olabilir.

"2019 yılında gerçekleşme ihtimali hatırı sayılır düzeyde olan bir global krizin yaşanması halinde Türkiye ekonomisi açısından senaryo biraz daha olumsuz bir hal alabilir."

BANKACILIK SEKTÖRÜ

Ortaya çıkan bu tablodan en çok etkilenecek sektörlerin başında ise bankacılık geliyor.

Reel sektörün iç ya da dış borcu çevirmekte yaşayacağı herhangi bir sıkıntı, bankalara olumsuz yansıyacak.

Bunu özellikle çok sayıda şirketin borcunu yeniden yapılandırma sürecine gitmesinden görebiliyoruz.

Bloomberg Intelligence'dan bankacılık analisti Tomasz Noetzel, bankaların önümüzdeki 12 ay içinde vadesi gelecek 100 milyar dolar civarındaki borcunu çevirmesinin daha maliyetli ve zor olacağını söylüyor.

SORUNLU KREDİDE HIZLI ARTIŞ

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) verilerine göre bankacılık sektöründeki brüt takipteki alacaklar, 29 Haziran ile biten haftada 3,7 milyar lira artışla 72,5 milyar liraya yükseldi.

Bu 15 yılın en büyük haftalık yükselişi anlamına geliyor.

Bankacılık analisti Noetzel'e göre bu yüksek artış oranı, liranın değer kaybının ve yüksek faizlerin şirketleri etkilediğine bir işaret.

Sorunlu kredilerin oranı ise BBDK'nın açıkladığı son verilere göre yüzde 3,02.

Sorunlu kredi: Banka ile borçlu arasındaki geri ödeme anlaşmasının önemli ölçüde bozularak tahsilatın gecikmesi ve zarar olasılığının ortaya çıkması.

Türkiye Bankaları Birliği (TBB) Başkanı Hüseyin Aydın, bu hafta için yaptığı açıklamada sorunlu şekle dönüşebilecek kredi miktarının yüzde 10-15 civarında olduğunu söyledi.

Kredi derecelendirme kuruluşu Fitch, zorlaşan finansman koşulları ve zayıf ekonominin bankacılık sektörünü; varlık kalitesi, sermaye kullanımı, likidite ve fonlama açısından zorlayacağını belirterek Temmuz ayında 24 Türk Bankası'nın notunu düşürmüştü.

Ekonomist Altınsaç, bankacılık sektörünün güçlü olmasına rağmen reel kesimin borcunun önümüzdeki dönem bankalar üzerinde baskı yaratabileceğini söylüyor:

"Her ne kadar bankalarımız oldukça sağlam ve rasyoları güçlü olsa da, faaliyet gösterdikleri alanlarda yaşanan her türlü sıkıntı, banka bilançosuna da yansır. Özellikle tahsili gecikmiş alacak tarafında bir miktar bozulan rasyolar görebiliriz.

"Keza özel bankalar tarafında halihazırda kredilerdeki yavaşlama yıllık % 7-8'lere gelmiş durumda. Bunun reeline yani enflasyondan arındırılmış kredi artışına bakarsak, reel bazda daralma olduğunu da net görürsünüz. Bankalar bundan sonra için çok daha korumacı pozisyon almak durumdalar. Bu da kârlılıkta azalma demek."

Altınsaç, sendikasyon kredilerinde ise bir sıkıntı olacağını düşünmüyor.

SENDİKASYON KREDİSİ NEDİR

Genelde bir yatırım bankası liderliğinde birden fazla banka ve borç veren kurumun birleşerek bankalara ya da büyük şirketlere belirli bir amaç için yüksek tutarda verilen uluslararası kredilere sendikasyon kredisi adı veriliyor.

ENERJİ SEKTÖRÜ

Enerji şirketleri, son 15 yılda yeni projeler ve anlaşmalar için bankalardan yüksek oranda kredi kullandı.

Bu kredilerin çoğunun dolar kredisi olarak alınması ancak enerji şirketlerinin gelirinin Türk lirası olması, enerji sektörünün TL'nin değer kaybından etkilenmesine yol açıyor.

Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (ELDER) Yönetim Kurulu Başkanı Serhat Çeçen, Temmuz ayında yaptığı açıklamada 100 milyar dolar civarındaki yatırımlar neticesinde faiz hariç 50 milyar dolarlık bir kredi yükü olduğunu vurguladı.

Çeçen, kredilerin tamamının Türk bankalarından dolar bazlı kredi olarak kullanıldığını açıkladı:

"Maliyetlerimizi çıktıktan sonra 7 milyar dolar borç ödememiz gerekiyor. Samimiyetle bu durum sürdürülebilir değil. Borçlarımız dolar, gelirlerimiz lira.

"Dolar kurundaki 2 kuruşluk bir artış borcumuzu 1 milyar lira artırıyor. Elektrik sektörüne yatırım yapmış ve kredi geri ödemeleri tamamlanmamış özel sektör oyuncularının önemli bir bölümü bankalar ile yeniden yapılandırma için görüşüyor."

Bankacılık analisti Noetzel de enerji şirketlerinin bankaların kapısını borç yapılandırma talebiyle çok sık aşındırdığına dikkati çekerek kurun 5 üzerine hareket etmesiyle bu talepte daha fazla yoğunluk yaşanacağına dikkati çekiyor.

NE YAPILABİLİR

BBC Türkçe'nin sorularını yanıtlayan Washington merkezli Uluslararası Finans Enstitüsü'nden Uğraş Ülkü'ye göre kısa dönemde Türkiye için en büyük risk dış finansman ihtiyacının karşılanamaması.

Ülkü, ABD'nin yaptırımlarını artırması ve küresel finansman koşullarında sıkılaşma görülmesinin, liradaki düşüşü hızlanmasına, dış finansmana erişimin azalmasına ve büyüme beklentilerinin düşmesine yol açacağını vurguluyor.

Ekonomist Şahinöz, Merkez Bankası'nın faizleri artırması gerektiğini vurgulayarak kur şokunun faiz şokundan daha maliyetli olduğunu söylüyor.

Ekonomist Altınsaç ise makroekonomik olarak yapılması gerekenleri şu şekilde sıralıyor:

"Enflasyonla mücadelede mutabık kalınması şart. Eşgüdümlü, koordineli bir maliye ve para politikası gerekmekte. İki kanalın da sıkı devam etmesi şart; ekonomi yavaşlasa dahi. Enflasyon tarafında mikro reformlar, gıdada örneğin, maliye tarafında ise vergi sisteminde reformlar yapılmalı."

Ancak Altınsaç'a göre zor olan, tahribat yaşanan reel kesim bilançolarını toparlamak olacak.

Odatv.com

 
9 Ağustos 2018 Perşembe 22:46 
Yorum YapYazdır
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
A. Şefik Mollamehmetoğlu
 
Türker Ertürk
 
Mustafa Önsel
 
Attila Aşut
 
Prof. Dr. Kemal Üçüncü
 
Prof. Dr. Örsan Öymen
 
Osman Cudi Yılmaz
 
Nihat Genç
 
Havva GÜNAYDIN LAKUTOĞLU
 
Arslan Bulut
 
Çiğdem KOÇ
 
Kazım DEMİR
 
Ahmet Özer
 
Prof. Dr. Orhan Özgür
 
Mehmet Polat
 
Göksu Mollamehmetoğlu
 
Muhammet İKİNCİ
 
Abdulkadir TİRYAKİOĞLU
 
Ömer Faruk Altuntaş
 
Gülcan Özgür
 
Ömer Turan
 
Prof. Dr. Burhan Çuhadaroğlu
 
Mehmet Erdal Çağdaş
 
Prof. Dr. Cavit Boz
 
Hüseyin HAYDAR
 
Zekeriya Saka
 
Mehmet Kuvvet
 
Hasan Güneş
 
Erdal ÖZÇELİK
 
Serpil Satut Denizoğlu
 
Erdal Eksert
 
İnci Güngör
 
Coşkun ERUZ
 
Mehmet Akıncı
 
Ruhi  Türkyılmaz
 
İlyas Gümrükçü
 
Sami KOÇ
 
Ömer Asan
 
Kadir ŞİŞGİNOĞLU
 
Son 24 Saat
Haberler RSS Beslemesi
 
 
 
 
Gazete Manşetleri
 
 
Anket
Halkoylaması sonrası Türkiye'yi ne bekliyor?
1. Daha iyi bir gelecek
2. Daha kötü bir gelecek
3. Birşey değişmez
 
Arşiv
 
Tarihte Bugün
1844 - ABD'li mucit Samuel Morse, ABD Senatosu üyelerinin hazır bulunduğu bir deneyle ABD Kongre binasından Baltimore'da bir tren istasyonuna kendi icadı olan mors alfabesiyle ilk mesajı gönderdi.
1883 - Yapımı 14 yıl süren New York City'deki Brooklyn Köprüsü trafiğe açıldı.
1921 - Mustafa Kemal Paşa'ya suikast için Ankara'ya geldiği kanıtlanan İngiliz casusu Mustafa Sagir idam edildi.
1921 - ABD'de Sacco ve Vanzetti'nin yargılanmalarına başlandı.
1924 - Yabancı şirketlerce işletilen Anadolu Demiryolları Şirketi'nin millileştirilmesi için Anadolu-Bağdat Demiryolları Müdiriye-i Umumiyesi kuruldu.
1940 - Igor Sikorsky ilk başarılı tek rotorlu helikopter uçuşunu gerçekleştirdi.
1941 - Danimarka Kanalı Savaşı'nda, İngiliz zırhlısı Hood, Bismark tarafından batırıldı.
1943 - Polonya'daki Auschwitz toplama kampında ölüm meleği adıyla anılan doktor Josef Mengele göreve başladı. Mengele tutuklular üzerinde yaptığı korkunç deneylerle biliniyordu.
1945 - Krasnodar Kray'da Karadeniz kıyısındaki Şapsığ Ulusal Rayonu lağvedildi.
1956 - İlk Eurovision Şarkı Yarışması, İsviçre'nin Lugano kentinde düzenlendi. 7 ülkenin katıldığı yarışmayı evsahibi İsviçre'nin şarkısı kazandı.
1961 - İmralı Adası'ndaki 2 bin mahkumun barındığı cezaevinde çıkan isyan bastırıldı.
1963 - Afrika Birliği Teşkilatı kuruldu.
1964 - Peru'da bir futbol maçında kargaşa çıktı: 135 kişi öldü.
1976 - Londra'dan Washington, D.C.'ye ilk Concorde seferi başladı.
1978 - Kesire Yıldırım ile Abdullah Öcalan evlendi.
1979 - Yüzde 85'i yerli malzeme ile üretilen ilk Türk uçağı 'Mavi Işık 79-XA', Kayseri İkmal Merkezi'nde başarılı bir deneme uçuşu gerçekleştirdi.
1983 - Bulvar gazetesinin düzenlediği yarışmada Türkiye güzeli seçilen Hülya Avşar'ın evli olduğu ortaya çıkınca ikinci güzel Dilara Haraççı kraliçe ilan edildi.
1989 - Bulgaristan'dan Türkiye'ye zorunlu göç başladı.
1991 - İsrail, Süleyman Operasyonu adını verdiği bir askeri operasyonla Etiyopyalı Yahudileri İsrail'e getirmeye başladı.
1993 - Eritre, Etiyopya'dan bağımsızlığını kazandı.
1993 - Bingöl-Elazığ karayolunda pusu kuran PKK militanları 33 silahsız askeri kurşuna dizdi.
2000 - İsrail, Güney Lübnan'da 22 yıldır sürdürdüğü işgale son verdi.
2003 - Letonya'nın başkenti Riga'da gerçekleştirilen 48. Eurovision Şarkı Yarışması'nı Türkiye adına yarışan Sertab Erener kazandı.
2004 - Kuzey Kore'de cep telefonları yasaklandı.
2008 - Dima Bilan Eurovision'da Rusya'ya ilk 1. getirdi
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Galatasaray
33
20
9
4
69
2
Başakşehir
33
19
9
5
66
3
Beşiktaş
33
18
8
7
62
4
Trabzonspor
33
17
9
7
60
5
Malatyaspor
33
13
8
12
47
6
Antalyaspor
33
13
6
14
45
7
Konyaspor
33
9
16
8
43
8
Fenerbahçe
33
10
13
10
43
9
Alanyaspor
33
12
7
14
43
10
Çaykur Rizespor
33
9
14
10
41
11
Kayserispor
33
10
11
12
41
12
Ankaragücü
33
11
7
15
40
13
Kasımpaşa
33
11
6
16
39
14
Sivasspor
33
9
11
13
38
15
Göztepe
33
10
5
18
35
16
Bursaspor
33
6
16
11
34
17
Erzurum BB
33
7
11
15
32
18
Akhisar Bld.Spor
33
6
8
19
26
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
Süper Loto
23.05.2019 Tarihli Çekiliş Sonucu102731343647
 
On Numara
20.05.2019 Tarihli Çekiliş Sonucu02070809112127293338394142465055637072767779
 
Sayısal Loto
22.05.2019 Tarihli Çekiliş Sonucu121819202126
 
Şans Topu
22.05.2019 Tarihli Çekiliş Sonucu021319233311
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak02:38
  • Güneş04:49
  • Öğlen12:29
  • İkindi16:28
  • Akşam19:48
  • Yatsı21:42
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji

Yukarı Çık