Van’da bitmeyen yasak yine uzadı

Ana Sayfa » Öne Çıkanlar » Trabzon'da bir tarih yok oluyor! Fırsat ya da ihanet!

Trabzon'da bir tarih yok oluyor! Fırsat ya da ihanet!

Trabzon tarihinin en parlak dönemlerinden biri, Roma İmparatoru Hadrian zamanındır. Hadrian'ın emriyle Trabzon'a liman, hipodrum, amfitiyatro ve su kemerleri yapıldı. Bugünkü adıyla Pazarkapı olan bölgede, liman ve ticaret alanları inşa edildi. Şimdi bu bölgedeki çarpık yapılaşma, kentsel dönüşümle yıkılıyor. Böylece bölgede arkeolojik kazı için fırsat oluşuyor. Gelin görün ki, şu anda o bölgede yeni bir yapılaşma var. Eski limanın üzerine cami inşasına başlandı. Antik kente giriş bölgesi ise asfaltlanıp 'geçici' de olsa otopark ve durak haline çevrildi.-

 
3 Temmuz 2018 Salı 13:45 
Yorum YapYazdır
 
 
Trabzon'da bir tarih yok oluyor! Fırsat ya da ihanet!

 

Ahmet Şefik Mollamehmetoğlu

 

Trabzon, pek az kente nasip olacak tarihi zenginliklere sahip. Bütün tahribatlara karşın, yer üstündeki bir bölüm değeri bugüne ulaştı. Ancak yer altında gün yüzüne çıkmayı bekleyen cevherler var. 

Yazık ki bugüne kadar gereği gibi korunamayan eserler, değer anlayamayan, eserleri bir emanet gibi görmeyen, hatta bu zenginliğin ne büyük ekonomik -sosyal-kültürel katkılar sunacağını kavrayamayan; her şeye yapılaşma, rant ve para açısından bakan çarpık, bilgisiz, bilinçsiz, kaba zihniyetin makinaları  altında ezilip yok ediliyor.

İşte bu değerlerden biri, Pazarkapı.

 

Dönemi tasvir eden bir Trabzon Gravürü-Resim: Joseph Pitton de Tournefort’un  1717 Paris baskılı “Relation d’un Voyage du Levant” adlı kitabındaki Trabzon’un en eski gravürü (cilt: II, sayfa: 233). ) Hadrian Limanı açıkça görülüyor.  

HADRİAN LİMANI

Önce bu bölgenin önemini anlatalım.

Tarihsel ve stratejik açıdan Trabzon genel olarak bir serbest ticaret kenti olarak kullanıldı. kolonistlerin Karadeniz kıyılarına gelmesinden sonra, Akdeniz-Karadeniz bağlamında bölgelerarası ticaretin konusu olmaya başladı kent.  

Ancak en önemli damga Romalılar döneminde vuruldu. 

ganita ile ilgili görsel sonucu

Ganita

 

Roma İmparatoru Büyük Pompeius, Mithridates (Pontus) ordusunu bozguna uğrattıktan sonra, yine Mithridates soyundan gelen Pharnakes'i kral olarak atadı. Pontus polemoniakus (Tokat) kentine bağlanan Trabzon'da, bugünkü limanının yanında bulunan Ganita'da kayalar oyularak bir liman inşa edildi.

Trabzon'a en büyük damgasını vuran Romalı, imparator Hadrian'dı (M.S. 117-138). Ki Hadrian, her cephede savaşan biri olarak Roma’nın genişlemesine son veren, yurttaşların devlete olan borçlarını silen, kölelere daha yumuşak davranılması için yasa çıkartan, tanrılar için insan kurban edilmesini yasaklayan biridir.

hadrian ile ilgili görsel sonucu

 

Hadrian

Büyük Roma İmparatoru, 2 kez geldiği Trabzon'da kendi adıyla anılan bir liman ile hipodrum, amfitiyatro ve su kemerleri yaptırdı. Yakın zamana kadar bu limanın mendirekleri seçilebiliyordu. Ancak 1960'lı yıllarda üzerinden önce yol geçti. Yakın zamanda da bölgede dolgu yapıldı ve tarihin üzeri kapatıldı.

ARRİAN RAPORU

Roma kayıtlarında liman ve yapılan eserlerle ilgili olarak bazı yazılı belgeler bugüne ulaştı. Hadrian tarafından Kapadokya Eyaleti'ne 131'de vali olarak gönderilen Arrian, Doğu Karadeniz ve Kafkasya ile ilgili rapor hazırlamakla da görevlendirildi. Gezisini Trabzon'dan başlatan Arrian, raporunda ''Periplus Ponti Euxini'' başlığını taşıyan bölümde, bu ''sadık kent''in, imparatorluğun doğudaki en son kalesi olduğunu belirtti.

Arrian raporunda, amfitiyatro, hipodrum ve su kemerlerini gezdiğini belirtti, (kendisine pek benzemese de) Hadrian'ın denizi gösteren heykelinden söz etti.

 

 

YAKIN ZAMANA KADAR KULLANILDI

İşte liman, dolayısıyla limanın getirdiği bütün yapılaşmanın olduğu bölge, bugünkü Pazarkapı Mahallesi’dir, Kadınlar Pazarı’dır. O günlerden bugüne kalan en önemli yapı surlar ve o zamanki limanla kent arasını bağlayan tarihi kapıdır.

 

Bu bölge daha sonra bir çok değişime uğradı. Bu yazıda o değişime pek değinilmeyecek. Ancak yakın zamana kadar bu limanın kullanıldığını biliyoruz. 

Sadece Harian Limanı kimliği bile bu bölgeyi çok ama çok değerli kılmaktadır. 

 

eski trabzon deniz liman ile ilgili görsel sonucu

BÜYÜK FIRSAT

Toprak altında büyük zenginlikleri barındıran Trabzon'da bugüne kadar doğru dürüst bir arkeolojik kazı yapılmadı. Bırakın arkeolojik kazıyı, ciddi, bir tarih çalışmasının yapılıp yapılmadığı bile tartışılır. 

Kentsel dönüşüm adı altında birçok imar hareketi yaşanıyor. Yıkımlar, yeni yapılaşmalar, yeni planlamalar söz konusu.

 

İşte bu ortam, Trabzon'un tarihsel geçmişinin ortaya çıkartılması, zenginliklerinin ülke ve dünya ile  paylaşılması açısından müthiş bir olanak, büyük bir fırsat doğurdu. 

Gelin görün ki, bir yandan Toplu Konut İdaresi, bir yandan Büyükşehir Belediyesi, yıkılan bölümler üzerine yeni inşaatlarla uğraşıyor. Dönüşümde asıl söz sahibi olansa Şehircilik Bakanlığı. Kültür ve Turizm Bakanlığı temsilcileri olan biteni sadece seyretmekle meşgul.

 

 

 TRABZON’A YENİ İHANET

Hadrian Limanı'nın kumsal ya da çakılsal bölümü yolla gitti. Liman bölümü ise Haluk Ulusoy Tesisleri ile Moloz arasındaki bölgeyi oluşturuyor. Ki, bu bölgeye şu anda bir gösteriş camisi inşa ediliyor.

Kapının güney yani kent tarafı ise ''geçici'' olarak batı bölgelerine giden dolmuşlara durak ve otopark yeri olarak düzenlenmiş. Bazı yerleri beton, büyük kesimi asfaltla kaplanmış.

Kapı ile  Ortahisar Belediye bina inşaatı ve Kadınlar Pazarı arasında yeni yapılaşmalar için hazırlıklar var.

 

Oysa yapılması gereken, bu fırsatı değerlendirmek, bütün bölgeyi koruma alanı ilan etmek, arkeolojik kazı başlatmak, 2 bin yıl önce ve sonrasında kentin geçmişine ışık tutacak bir çalışma gerçekleştirmek. Bu çalışma sonucunda ortaya çıkması olası eserleri korurken, turizmin hizmetine sunmak.

Sadece bu bölge değil, Trabzon'un birçok yerinde toprak altında büyük bir cevher yatıyor. Ama ne yazık ki Tabakhane Vadisi'nde gerçekleştirilen dolgu çalışması gibi, bu büyük zenginliklerin üzeri yenden örtülüyor.

Trabzon'un bu kimliğinin ortaya çıkarılması, yeni ve antik kentin iç içe düzenlenmesi, hem kentin önemini büyük ölçüde arttırabilir, hem de bunun turizm başta olmak üzere paraya çevrilmesiyle büyük bir gelir elde edilebilir.

Trabzon sözde kentleşme, modernizasyon, dönüşüm adı altından hızla katlediliyor.

Bütün bu ihanete karşın Trabzon, savunucularını, kurtarıcılarını arıyor.

 

 

 

 

 
3 Temmuz 2018 Salı 13:45 
Yorum YapYazdır
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
A. Şefik Mollamehmetoğlu
 
Türker Ertürk
 
Mustafa Önsel
 
Attila Aşut
 
Prof. Dr. Kemal Üçüncü
 
Prof. Dr. Örsan Öymen
 
Osman Cudi Yılmaz
 
Nihat Genç
 
Havva GÜNAYDIN LAKUTOĞLU
 
Arslan Bulut
 
Çiğdem KOÇ
 
Kazım DEMİR
 
Ahmet Özer
 
Prof. Dr. Orhan Özgür
 
Mehmet Polat
 
Göksu Mollamehmetoğlu
 
Muhammet İKİNCİ
 
Abdulkadir TİRYAKİOĞLU
 
Ömer Faruk Altuntaş
 
Gülcan Özgür
 
Ömer Turan
 
Prof. Dr. Burhan Çuhadaroğlu
 
Mehmet Erdal Çağdaş
 
Prof. Dr. Cavit Boz
 
Hüseyin HAYDAR
 
Zekeriya Saka
 
Mehmet Kuvvet
 
Hasan Güneş
 
Erdal ÖZÇELİK
 
Serpil Satut Denizoğlu
 
Erdal Eksert
 
İnci Güngör
 
Coşkun ERUZ
 
Mehmet Akıncı
 
Ruhi  Türkyılmaz
 
İlyas Gümrükçü
 
Sami KOÇ
 
Ömer Asan
 
Kadir ŞİŞGİNOĞLU
 
Son 24 Saat
Haberler RSS Beslemesi
 
 
 
Gazete Manşetleri
 
 
Anket
Halkoylaması sonrası Türkiye'yi ne bekliyor?
1. Daha iyi bir gelecek
2. Daha kötü bir gelecek
3. Birşey değişmez
 
Arşiv
 
Tarihte Bugün
1793 - Fransa kraliçesi Marie Antoinette giyotinle idam edildi.
1924 - Topkapı Sarayı müze olarak ziyarete açıldı.
1940 - Varşova gettosu Nazi SS birlikleri tarafından kuruldu.
1951 - Pakistan başbakanı Ali Han öldürüldü.
1964 - Çin, ilk atom bombasını patlatarak dünyanın 4. nükleer gücü oldu.
1966 - CHP genel başkanı İsmet İnönü, cumhurbaşkanı Cemal Gürsel'e yazdığı mektubu kamuoyuna açıkladı. İnönü, Adnan Menderes, Fatin Rüştü Zorlu ve Hasan Polatkan'ın idamlarının durdurulmasını istedi.
1970 - Enver Sedat, Mısır devlet başkanı oldu.
1978 - Polonyalı kardinal Karol Wojtla, II. Jean Paul olarak Papa seçildi.
1981 - Isparta cezaevinden izinli çıkan Yılmaz Güney'in yurt dışına kaçtığı ortaya çıktı.
1984 - 3 bin imzalı Gökova'da Santrale Hayır dilekçesi cumhurbaşkanı Kenan Evren'e iletildi.
1990 - Sovyetler Birliği cumhurbaşkanı Gorbaçov, serbest piyasa ekonomisine geçileceğini açıkladı.
1992 - Türk Silahlı Kuvvetleri, Irak'ın kuzeyindeki Haftanin bölgesinde sınır ötesi harekat başlattı.
1994 - Türk asıllı Alman vatandaşları Leyla Onur ile Cem Özdemir, Almanya parlamentosuna milletvekili seçildi.
2002 - Irak devlet başkanı Saddam Hüseyin, 7 yıllık yeni görev süresi için düzenlenen halk oylamasında oyların tamamını aldı.
2002 - ABD başkanı George Bush, ABD kongresinin onayladığı, Irak'a savaş açma yetkisi veren kararı imzaladı.
2007 - MacGyver adlı Amerikan dizisinin 7 sezonluk bütün bölümlerini içeren DVD'si çıktı.
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
Süper Loto
10.10.2019 Tarihli Çekiliş Sonucu051218434649
 
On Numara
14.10.2019 Tarihli Çekiliş Sonucu08141623252627293940414652596061636467717376
 
Sayısal Loto
12.10.2019 Tarihli Çekiliş Sonucu050621273746
 
Şans Topu
09.10.2019 Tarihli Çekiliş Sonucu031114283101
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak04:45
  • Güneş06:25
  • Öğlen12:18
  • İkindi15:22
  • Akşam17:49
  • Yatsı19:17
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji

Yukarı Çık