Çalışanlar için hiç de hoş olmayan yeni bir dönem!
Attila Aşut

Nâzım’ın şapkası!

Attila Aşut

 
13 Haziran 2017 Salı 19:16 
Yorum YapYazdır
 
 

BirGün yazarlarından Zafer Diper de Türkçe konusunda bencileyin titizlenen biridir. Aynı zamanda değerli bir yönetmen ve oyuncu olan arkadaşımız, hem öz Türkçeyi ödünsüz savunur hem yazım kurallarına uyulmasını ister. Zaman zaman kendi aramızda yazışır, dertleşiriz. Geçenlerde bir okurundan aldığı mektubu paylaştı benimle. Yaşlı okurumuz, dil konusundaki ortak tutumumuzu övdükten sonra genç yazarlara şöyle sitem ediyordu:
“Zafer Bey, oldukça yaşlı bir okuyucuyum. Yazılarınızda arı bir Türkçe kullanmaya gösterdiğiniz özen için size teşekkür etmek istedim. Attila Aşut’la birlikte dilimiz konusundaki bu önemli çaba ve tutumunuzdan, ilgiyle okuduğum ancak kimi kere kullandıkları eski, ağdalı ifadelerini yadırgadığım gazetenizin ‘genç’ yazarları da etkilenir umarım.” 

Zafer Diper’in 4 Haziran 2017 tarihli BirGün’de yayımlanan “Kadıköy Belediyesi’nde Şapkasız Nâzım” başlıklı yazısını okurken, yıllar önce tanık olduğum bir olayı anımsadım. (Buna daha sonra değineceğim.)
Zafer Diper, Kadıköy Belediyesi’nin her yıl düzenlediği geleneksel Kitap Günleri için hazırlanan afişlerde, büyük ozanın adının yazılış biçimini eleştiriyordu. “Nâzım’a Saygı” etkinliği düzenlenmiş ama Nâzım’ın ‘a’sı şapkasız yazılmış… Yazının tümüne yansıyan öfkesi ve tepkisi de bu yüzdenmiş. “Şapkadan kopamıyorum bir türlü, ne yapayım” diyor arkadaşımız…

 

Halk arasında “şapka” olarak anılan “düzeltme imi”nin gerekliliği üzerine BirGün’de çok yazdım. Ne var ki bu konuda hâlâ (hala değil!) tam düzelme sağlandığını söyleyemem. Çünkü “mahkum”, “hakim”, “kağıt”, “rüzgar” gibi “şapkasız” yazımlar eksik olmuyor haberlerimizde.

Kişi adlarının yazımı konusunda “imla” açısından katı davranmamamız gerektiğini biliyorum. Bu adlar resmi bir nitelik taşıdığı için, genellikle nüfusa kaydedilmiş biçimiyle yazılıyor. O nedenle kişi adlarının yazımında dilsel düzeltme yapamıyoruz. Yanlış ve anlamsız da olsalar, onları, nüfus kütüğünde nasıl yazılmışsa öyle kullanmak zorunda kalıyoruz.

Ayrıca yazı dünyasında kimi yazarların benimsedikleri özgün yazım biçimleri var. Örneğin Memet Fuat’ın Memet’ini “Mehmet” olarak yazamayız. Ahmed Arif’in “Ahmed”ini “Ahmet”e dönüştüremeyiz. Sözgelimi Cemal Süreya’nın soyadından attığı ikinci “y” harfini bizim oraya yeniden ekleyerek “Cemal Süreyya” diye yazma hakkımız yok…

Nâzım Hikmet’in adı, tüm güvenilir kaynaklarda “şapkalı” yazılıyor. Dolayısıyla bizim de öyle yazmaya özen göstermemiz gerekiyor.

•••

Şimdi geliyorum, yazının başında değindiğim anıya… Daha önce kaleme aldığım bir yazıda, olayı şöyle aktarmıştım:

“Yusuf Ziya Bahadınlı’nın şapkaya tutkunluğu ünlüdür. O da Attilâ İlhan gibi, adeta kişiliğinin bir parçasına dönüşen kasketini başından hiç çıkarmaz. Bu tutku onda öylesine güçlüdür ki, zaman zaman ‘şapka’ söylemini başka alanlara taşımaktan da geri durmaz. Yakın tanığı olduğum bir olayı aktarayım:

Sol Meclis’in İstanbul’daki toplantılarından birindeydik. Toplantı, Nâzım Kültürevi’nin Beyoğlu’ndaki konferans salonunda yapılıyordu. Meclis’e sunulan siyasal bildirilerden birini tartışıyorduk. Bahadınlı söz aldı ve ‘Nâzım’ın şapkası nerede?’ diye sordu. Toplantıdakilerin şaşkınlıkla kendisine baktığını görünce açıkladı:

“Kültürevi’mizin adında küçük bir yazım yanlışı var. Nâzım sözcüğünün şapkası düşmüş! Bu düzeltme imini yerine koymamız gerekiyor...”

Politikayla uğraşanların dili pek önemsemedikleri biliniyor. Yusuf Ziya Bahadınlı, bu açıdan da ayrıksı bir örnektir. Türkçeyi iyi kullanan bir yazar ve politika insanı olarak, dilde özensizliğe hoşgörüyle bakmadığını her zaman değişik biçimlerde göstermiştir.” (Damar dergisi, Nisan 2003, Sayı: 145).

Eski Türkiye İşçi Partisi’nin Yozgat Milletvekili, yazar ve yayıncı Bahadınlı, bu yazıyı yazdığımda 76 yaşındaydı. Bugün 90 yaşında. Yıllar ne çabuk geçmiş! Ama doksanlık çınarımız hâlâ genç ve üretken. Araştırıyor, inceliyor, yazıyor. Kitaplarının sayısını unuttum...

 

Damar dergisindeki “Seksene Dört Kala” başlıklı yazımın sonunu şöyle bağlamıştım:

“Düşmana inat, biz onun doksanıncı yaş gününü de, dalyasını da kutlayacağız!”


Bahadınlı birkaç gün önce aradı ve o yazımı anımsatarak, “İlk dileğin gerçekleşti, sıra ikincide!” dedi.

Yaşam coşkusunu ve devrimci iyimserliğini hiç yitirmeyen sevgili Bahadınlı’ya “İyi ki varsın!” diyor; sağlıklı, gönençli günler diliyorum. Umarım, onun 100. yaşını daha aydınlık bir Türkiye’de yine birlikte kutlarız!

Ha, Nâzım’ın şapkası mı?

Merak etmeyin, büyük ozanımızın adı, kültürevlerinin tabelalarında “şapkalı” yazılıyor artık!

 
13 Haziran 2017 Salı 19:16 
Yorum YapYazdır
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
A. Şefik Mollamehmetoğlu
 
Mehmet Polat
 
Türker Ertürk
 
Havva GÜNAYDIN LAKUTOĞLU
 
Mustafa Önsel
 
Nihat Genç
 
Attila Aşut
 
Arslan Bulut
 
Prof. Dr. Orhan Özgür
 
Ahmet Özer
 
Ömer Faruk Altuntaş
 
Göksu Mollamehmetoğlu
 
Gülcan Özgür
 
Ömer Turan
 
Osman Cudi Yılmaz
 
Prof. Dr. Burhan Çuhadaroğlu
 
Prof. Dr. Cavit Boz
 
Prof. Dr. Kemal Üçüncü
 
Hüseyin HAYDAR
 
Zekeriya Saka
 
Mehmet Kuvvet
 
Hasan Güneş
 
Erdal ÖZÇELİK
 
Serpil Satut Denizoğlu
 
Erdal Eksert
 
İnci Güngör
 
Kazım DEMİR
 
Coşkun ERUZ
 
Mehmet Akıncı
 
Ruhi  Türkyılmaz
 
İlyas Gümrükçü
 
Sami KOÇ
 
Ömer Asan
 
Prof. Dr. Örsan Öymen
 
Kadir ŞİŞGİNOĞLU
 
Son 24 Saat
Haberler RSS Beslemesi
 
 
Anket
Halkoylaması sonrası Türkiye'yi ne bekliyor?
1. Daha iyi bir gelecek
2. Daha kötü bir gelecek
3. Birşey değişmez
 
 
Gazete Manşetleri
 
 
Arşiv
 
Tarihte Bugün
1600 - Osmanlı ordusu, Macaristan'ın Kanije Kalesi'ni fethetti.
1746 - New Jersey Koleji kuruldu. Bu okulun adı 1896 yılında Princeton Üniversitesi olarak değişecektir.
1784 - Rusya, Alaska'nın Kodiak Adası'nda bir koloni kurdu.
1836 - Sam Houston törenlerle Texas Cumhuriyeti'nin ilk cumhurbaşkanı oldu.
1919 - Amasya'da, Mustafa Kemal Paşa ile İstanbul Hükümeti'nin Bahriye Nazırı Salih Hulusi Kezrak arasında Amasya Protokolü imzalandı
1931 - Amerikalı mafya lideri Al Capone vergi kaçakçılığı gerekçesiyle 11 yıl hapis cezası aldı.
1937 - Tunceli bölgesinde 21 Mart gecesi başlayan ayaklanma bastırıldı. Dört yıl için çıkarılan Tunceli'nin İdaresi Hakkında Kanun, çeşitli eklerle 1947'ye kadar sürdü.
1938 - Chester Carlson fotokopiyi icat etti.
1947 - ABD yardımının ilk partisi İskenderun Limanı'na geldi. İlk malzemelerle İstanbul-Ankara karayolunun yapımına başlanacağı açıklandı.
1953 - Laos Fransa'dan bağımsızlığını ilan etti.
1957 - ABD Vietnam'da ilk zaiyatlarını verdi.
1962 - ABD Başkanı John F. Kennedy, Küba'da Sovyet füzeleri olduğunu açıkladı. Amerikan donanması Küba'yı ablukaya aldı. Füze krizi dünyayı nükleer savaş tehlikesiyle karşı karşıya bıraktı.
1964 - Jean-Paul Sartre Nobel Edebiyat Ödülünü kazandı ama ödülü geri çevirdi.
1967 - Apollo 7 uzay aracı Dünya yörüngesinde 163 kez döndükten sonra güvenli bir şekilde Atlantik Okyanusu'na indi.
1972 - THY'nin Truva uçağı Sofya'ya kaçırıldı. Bir gün sonra yolcuları serbest bırakan 4 hava korsanı Bulgaristan'a iltica etti.
1976 - Hak İşçi Sendikaları Konfederasyonu (Hak-İş) kuruldu.
1980 - Yönetmen Ömer Kavur'un filmi Yusuf ile Kenan Milano'da altın madalya aldı.
1983 - Batı Almanya ve Fransa'da 1 milyon 500 bin kişi nükler karşıtı protesto gösterisi yaptı.
1988 - Barış Manço'nun televizyon programı 7'den 77'ye TRT'de başladı.
1988 - Eski Diyarbakır Askeri Cezaevi İç güvenlik Komutanı Binbaşı Esat Oktay Yıldıran İstanbul'da öldürüldü.
1993 - Diyarbakır'ın Lice ilçesinde çıkan çatışmada Diyarbakır Jandarma Bölge Komutanı Tuğgeneral Bahtiyar Aydın şehit oldu. İlçede sokağa çıkma yasağı ilan edildi.
1997 - Kültür Bakanlığı, Oscara gidecek film olarak Eşkıyayı seçti.
2005 - Eurovision Şarkı Yarışması'nın 50. yılı şerefine Danimarka'da en iyi 14 şarkının yarıştığı bir yarışma yapıldı. İsveçli ABBA grubunun 1974 yılında yarışan Waterloo şarkısı birinci seçildi.
2009 - Windows 7 resmi olarak piyasaya çıktı.
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak04:51
  • Güneş06:31
  • Öğlen12:17
  • İkindi15:16
  • Akşam17:41
  • Yatsı19:09
 
Süper Loto
19.10.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu031217284748
 
On Numara
16.10.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu01061213141619273537384049515255646568697580
 
Sayısal Loto
21.10.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu071226293136
 
Şans Topu
18.10.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu010215162512
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji

Yukarı Çık