Trump ‘Soğuk Savaş’ anlaşmasından çekiliyor
Attila Aşut

'Terör' kavramı üzerine

Attila Aşut

 
3 Ağustos 2018 Cuma 23:25 
Yorum YapYazdır
 
 

 

Fransızca kökenli “terör” sözcüğünün eski dildeki karşılığı, Türkçe Sözlük’te “tedhiş” olarak belirtilmiştir. Anlamı ise yıldırma, korkutmadır…



Gelin görün ki, BirGün gazetesinin eski yazarlarından Prof. Dr. Kadir Cangızbay, bu tanıma oldum olası karşıdır. Gazetede yazdığı sıralar, konuya birkaç kez değindiğini anımsıyorum. Son günlerdeki siyasal gelişmeler üzerine bana gönderdiği mektupta yeniden irdelemiş “terör” ve “tedhiş” kavramlarını.

Kadir Hoca, uzun mektubunda başka konulara da değinmiş. Ben “Dilin Kemiği” bağlamında yalnızca “terör”le ilgili değerlendirmesine yer vermekle yetineceğim:

“Sevgili Üstat,

‘Yıldırmak’la aynı kökten ‘yıldırı’, TDK sözlüğünde ‘terör’ün birebir karşılığı olarak veriliyor. Eksik bir karşılık. İnsanları yıldırmaya soyunanların başvurdukları bir yol olarak ‘terör’ün ne olduğunun ipucunu vermekten hepten uzak. Oysa ‘terör’ün tam karşılığı var dilimizde, hem de en az üç yüz elli yıldır: Tedhiş. TeDHiŞ, DeHŞet’le aynı kökten (D-H-Ş) ve de insanları dehşete düşürüp yapacağını yapamaz, söyleyeceğini söyleyemez, yazacağını yazamaz, çizeceğini çizemez, gideceği yere gidemez, kısacası mefluç, yani felçli hale getirmeye yönelik şiddet eylemi / tehdidi…

Yüzlerce yıllık ‘tedhiş’, doksanlı yıllarda resmi metinler ve demeçler başta olmak üzere yerini ‘terör’e bırakmaya başlar: Alçakça bir operasyon. ‘Tedhiş’ yerine ‘terör’ü yerleştirmekle, terörden, yani tedhişten, dolayısıyla da terörizm ve teröristten bahsetmenin zorunlu koşulunun, ortada ‘insanları dehşete düşürüp mefluç hale getirme’ye yönelik bir eylem veya tasarruf’un bulunması olduğunu gözlerden gizleyip, sınırları tümüyle belirsiz bir suç kategorisi yaratmak amaçlanmaktadır.

Terörü / terorize edilmişliği ‘korku’dan farklı kılan, esas olarak beklenmediklik, öngörülemezlik, dolayısıyla şiddet kaynağı karşısındaki çaresizlik, tedbir alamazlık, ne yapacağını bilemezliktir; o güne kadar bildiklerinizin geçersiz hale gelmesidir: İnsan, ayıdan korkar; ancak ayıyı yatak odasında gördüğünde dehşete kapılır. Taksim’i meydan, Haydarpaşa’yı da gar olmaktan çıkartan -ki bu arada Taksim İlkyardım Hastanesi artık Taksim’de olmadığı gibi, Şişli Etfal de kısa süre sonra Şişli’de olmayacaktır-, yani yaşadığımız alanı bizim için bilinir ve tanınır olmaktan çıkartıp doğrudan doğruya bizi terörize etmeye, yapacağımızı yapamaz, ne yapacağımızı bilemez hale getirmeye yönelik bir tasarruftur: En başta İstanbul ve Gazi Üniversiteleri olmak üzere, gerek mekânları gerek ihtisas alanları itibariyle en bilindik üniversiteleri paramparça etmek de, insanları yapacağını yapamaz, ne yaparsa neyle karşılaşacağını / başına ne geleceğini bilemez, başına bir şey gelmesin diye sanki kendisi hiç yokmuş gibi yapar hale getirmeye yönelik terörizan (tedhişçi) bir icraat çerçevesinde yer alır.

İngiliz’i, Fransız’ı, İspanyol’u, İtalyan’ı, Rumen’i; ‘tedhiş’i kendi dilindeki kelimeyle karşılarken, Türkçede ‘tedhiş’ yerine ‘terör’ kelimesinin kullanılır hale getirilmesi cahillikten de beslenen bir hainliğin hem ürünü hem de göstergesidir: ‘Tedhiş’ten bahsetmenin zorunlu koşulunun ‘dehşet yaratma’ olduğu, ‘terör’ gibi yabancı bir kelime aracılığıyla doğrudan görünmez hale getirilsin ki ‘çocuklar ölmesin’ demek, ‘barış bildirgesi’ yayımlamak / imzalamak ya da kravatında diğer renklerin arasında kırmızı-sarı-yeşil’in de bulunması, insanların teröristlikle suçlanması, hedef gösterilmesi ve her türden cezaya uğratılması için gerekçe yapılabilsin.

Devletin gözünde ‘terörist’, ne suçlu vatandaştır ne de düşman askeri; üstü hukuken baştan çizilmiş, yani ‘yok’, dolayısıyla fiziken de yok edilmesinde beis bulunmayan bir canlıdır. Bu şekilde, hukukun evrensel kuralı olan ‘yasayla tanımlanmamış suç da olmaz, ceza da’ anlayışı tümüyle devre dışı bırakılmış, ‘suç’ kişinin fiilinden tümüyle kopartılmış, dolayısıyla ceza da ödül de kişinin kimliği temelinde fişlenmesine tabi kılınmıştır: Tam tamına bir istihbarat devleti / muhaberat imparatorluğu.

Vatandaş; cinsiyetinden, ırkından, etnisitesinden, dininden, mezhebinden bağımsız olarak alınmış insan bireyidir; bu tanıma aykırı her tavır ise insanın türsel tekliğini kavramanın, dolayısıyla ‘insan hakları’ kavramının çok uzağında bir insanlık suçudur.”

Kadir Hoca, mektubunun sonunda “Ne dersiniz?” diye sormuş. Sorunun yanıtını okurlara bırakıyorum…

HAFTANIN NOTU

NEDEN HAPİSTELER?

Türkiye, adının başında “Adalet” olan bir partinin iktidarında en çok adaleti arar duruma geldi. Cezaevleri gazeteciler, siyasetçiler, öğrencilerle dolu. RTE’ye yönelik her siyasal eleştiri suç sayılıyor. Karikatürlerin bile cezalandırıldığı bir dönemdeyiz. Düşünce açıklamanın böylesine ağır yaptırımlarla karşılaştığı ülkemizde, iktidarın küçük ortağı, şimdi mafya üyelerini hapisten çıkarma derdinde!

Beş buçuk aydır Sincan Cezaevi’nde tutuklu bulunan halk sağlıkçısı Prof. Dr. Onur Hamzaoğlu yeni kavuştu özgürlüğüne. İçerideyken annesini yitirmişti. Gözaltında yaşadıklarının Nazi kamplarını anımsattığını söylemesi, cezaevi gerçeğimizin 12 Eylül’den bu yana pek de değişmediğini gösteriyor.

Demokrasilerde ayrıksı bir yargısal önlem olan tutuklama, Türkiye’de “peşin cezalandırma” yöntemine dönüşmüştür. İnsanlar neyle suçlandıklarını bile bilmeden aylarca cezaevlerinde tutuluyor. Sözgelimi hümanist bir işadamı ve aydın olan Osman Kavala, tam 400 gündür tutukludur. Ama hakkında henüz iddianame düzenlenmemiştir. Eski HDP Genel Başkanı Selahattin Demirtaş ve yeniden milletvekili seçilen Enis Berberoğlu, Anayasa Mahkemesi’nin “emsal kararı”na karşın hâlâ içeride tutuluyorlar. Adlarını saymakla bitiremeyeceğim sayısız insan, yansızlığını ve bağımsızlığını yitirmiş bir yargının kurbanlarıdır! Sorarsanız, hepsi “terörist”! Mahkeme salonlarında “Adalet mülkün (ülkenin) temelidir” yazan Türkiye, bu utançtan bir an önce kurtulmalıdır!

 
3 Ağustos 2018 Cuma 23:25 
Yorum YapYazdır
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
A. Şefik Mollamehmetoğlu
 
Türker Ertürk
 
Mehmet Polat
 
Kazım DEMİR
 
Prof. Dr. Örsan Öymen
 
Göksu Mollamehmetoğlu
 
Osman Cudi Yılmaz
 
Nihat Genç
 
Havva GÜNAYDIN LAKUTOĞLU
 
Attila Aşut
 
Prof. Dr. Orhan Özgür
 
Prof. Dr. Kemal Üçüncü
 
Mustafa Önsel
 
Arslan Bulut
 
Muhammet İKİNCİ
 
Ahmet Özer
 
Ömer Faruk Altuntaş
 
Gülcan Özgür
 
Ömer Turan
 
Prof. Dr. Burhan Çuhadaroğlu
 
Mehmet Erdal Çağdaş
 
Prof. Dr. Cavit Boz
 
Hüseyin HAYDAR
 
Zekeriya Saka
 
Mehmet Kuvvet
 
Hasan Güneş
 
Erdal ÖZÇELİK
 
Serpil Satut Denizoğlu
 
Erdal Eksert
 
İnci Güngör
 
Coşkun ERUZ
 
Mehmet Akıncı
 
Ruhi  Türkyılmaz
 
İlyas Gümrükçü
 
Sami KOÇ
 
Ömer Asan
 
Kadir ŞİŞGİNOĞLU
 
 
Son 24 Saat
Haberler RSS Beslemesi
 
 
 
Gazete Manşetleri
 
 
Anket
Halkoylaması sonrası Türkiye'yi ne bekliyor?
1. Daha iyi bir gelecek
2. Daha kötü bir gelecek
3. Birşey değişmez
 
Arşiv
 
Tarihte Bugün
1600 - Osmanlı ordusu, Macaristan'ın Kanije Kalesi'ni fethetti.
1746 - New Jersey Koleji kuruldu. Bu okulun adı 1896 yılında Princeton Üniversitesi olarak değişecektir.
1784 - Rusya, Alaska'nın Kodiak Adası'nda bir koloni kurdu.
1836 - Sam Houston törenlerle Texas Cumhuriyeti'nin ilk cumhurbaşkanı oldu.
1919 - Amasya'da, Mustafa Kemal Paşa ile İstanbul Hükümeti'nin Bahriye Nazırı Salih Hulusi Kezrak arasında Amasya Protokolü imzalandı
1931 - Amerikalı mafya lideri Al Capone vergi kaçakçılığı gerekçesiyle 11 yıl hapis cezası aldı.
1937 - Tunceli bölgesinde 21 Mart gecesi başlayan ayaklanma bastırıldı. Dört yıl için çıkarılan Tunceli'nin İdaresi Hakkında Kanun, çeşitli eklerle 1947'ye kadar sürdü.
1938 - Chester Carlson fotokopiyi icat etti.
1947 - ABD yardımının ilk partisi İskenderun Limanı'na geldi. İlk malzemelerle İstanbul-Ankara karayolunun yapımına başlanacağı açıklandı.
1953 - Laos Fransa'dan bağımsızlığını ilan etti.
1957 - ABD Vietnam'da ilk zaiyatlarını verdi.
1962 - ABD Başkanı John F. Kennedy, Küba'da Sovyet füzeleri olduğunu açıkladı. Amerikan donanması Küba'yı ablukaya aldı. Füze krizi dünyayı nükleer savaş tehlikesiyle karşı karşıya bıraktı.
1964 - Jean-Paul Sartre Nobel Edebiyat Ödülünü kazandı ama ödülü geri çevirdi.
1967 - Apollo 7 uzay aracı Dünya yörüngesinde 163 kez döndükten sonra güvenli bir şekilde Atlantik Okyanusu'na indi.
1972 - THY'nin Truva uçağı Sofya'ya kaçırıldı. Bir gün sonra yolcuları serbest bırakan 4 hava korsanı Bulgaristan'a iltica etti.
1976 - Hak İşçi Sendikaları Konfederasyonu (Hak-İş) kuruldu.
1980 - Yönetmen Ömer Kavur'un filmi Yusuf ile Kenan Milano'da altın madalya aldı.
1983 - Batı Almanya ve Fransa'da 1 milyon 500 bin kişi nükler karşıtı protesto gösterisi yaptı.
1988 - Barış Manço'nun televizyon programı 7'den 77'ye TRT'de başladı.
1988 - Eski Diyarbakır Askeri Cezaevi İç güvenlik Komutanı Binbaşı Esat Oktay Yıldıran İstanbul'da öldürüldü.
1993 - Diyarbakır'ın Lice ilçesinde çıkan çatışmada Diyarbakır Jandarma Bölge Komutanı Tuğgeneral Bahtiyar Aydın şehit oldu. İlçede sokağa çıkma yasağı ilan edildi.
1997 - Kültür Bakanlığı, Oscara gidecek film olarak Eşkıyayı seçti.
2005 - Eurovision Şarkı Yarışması'nın 50. yılı şerefine Danimarka'da en iyi 14 şarkının yarıştığı bir yarışma yapıldı. İsveçli ABBA grubunun 1974 yılında yarışan Waterloo şarkısı birinci seçildi.
2009 - Windows 7 resmi olarak piyasaya çıktı.
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Galatasaray
9
6
1
2
19
2
Başakşehir
9
5
3
1
18
3
Kasımpaşa
9
6
0
3
18
4
Beşiktaş
8
4
3
1
15
5
Trabzonspor
8
4
1
3
13
6
Antalyaspor
8
4
1
3
13
7
Konyaspor
8
3
3
2
12
8
Malatyaspor
8
3
3
2
12
9
Göztepe
8
4
0
4
12
10
Alanyaspor
8
4
0
4
12
11
Ankaragücü
8
3
1
4
10
12
Sivasspor
9
2
4
3
10
13
Bursaspor
9
1
6
2
9
14
Kayserispor
9
2
3
4
9
15
Fenerbahçe
9
2
3
4
9
16
Çaykur Rizespor
8
1
4
3
7
17
Erzurum BB
8
1
2
5
5
18
Akhisar Bld.Spor
9
1
2
6
5
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
Süper Loto
18.10.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu041625283639
 
On Numara
15.10.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu01081424253541464748495051535459606567737778
 
Sayısal Loto
20.10.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu082529314147
 
Şans Topu
17.10.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu061819262705
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak04:52
  • Güneş06:32
  • Öğlen12:17
  • İkindi15:15
  • Akşam17:39
  • Yatsı19:08
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji

Yukarı Çık