2013 yılında Gezi direnişi sırasında Eskişehir’de girdiği bir ara sokakta polis ve bazı sivillerce dövülerek katledilen üniversite öğrencisi Ali İsmail Korkmaz’ın ailesinin Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) yaptığı başvuruda karar çıktı.

Ali İsmail Korkmaz’ın babası Şehap Korkmaz, annesi Emel Korkmaz ile kardeşleri Gürkan Korkmaz, Melike Çakırkaya ve Aylin Taktuk, olaya ilişkin ‘etkili ceza soruşturması yürütülmemesi, öldürülme biçimi ile ölümünün öncesi ve sonrasında yaşanan olumsuz gelişmeler sonucunda yakın akrabaların yaşadığı ıstırap nedeniyle yaşam hakkı, toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkı ile kötü muamele yasağının ihlal edildiği’ gerekçesiyle AYM’ye başvurdu.

Anayasa Mahkemesi, başvuruyla ilgili ‘Yaşam hakkının ihlal edildiği’, ‘toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkının ihlal edildiği’ ve ‘başvurucuların kötü muamele yasağının kendileri bakamından ihlal edildiğine’ ilişkin iddialarını ‘kişi bakımından yetkisizlik’ nedeniyle oy birliğiyle kabul edilemez buldu.

TAZMİNAT VE POLİS İÇİN YENİDEN YARGILAMA

Ancak başvurucuların ‘eziyet yasağının ölen yakınları Ali İsmail Korkmaz bakımından ihlal edildiğine’ ilişkin iddiasını kabul edilebilir bulan Yüksek Mahkeme, Anayasa’nın 17. Maddesi’nde güvence altına alınan ‘eziyet yasağının maddi ve usul boyutunun’ ihlal edildiğine oy birliğiyle hükmetti.

Kararın bir örneğinin ‘eziyet yasağının ihlalinin sonuçlarını ortadan kaldırılması için polis memuru Hüseyin Engin için yeniden yargılama yapılmak üzere Kayseri 3. Ağır Ceza Mahkemesi’ne gönderilmesine karar veren AYM, yine oybirliğiyle Ali İsmail Korkmaz’ın ailesine 67 bin 500 TL tazminat ödenmesine karar verdi.

Cahit Temur, Eyyup Yaşar ve Hüseyin Duman’a, devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozmak amacıyla silahlı eylemde bulunma suçundan dönemin özel yetkili Diyarbakır 6. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından müebbet hapis cezası verildi. Kararın kesinleşmesi üzerine Temur, Yaşar ve Duman Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne (AİHM) başvurdu. AİHM, 2017 tarihli kararında sanıkların emniyetteki ifadelerinde avukat hakkından yararlandırılmadıkları ve yargılamanın makul sürede gerçekleşmemesi gerekçesiyle Türkiye’yi tazminata mahkum etti, yargılamanın da yeniden yapılmasını istedi.

AİHM kararı üzerine Temur, Yaşar ve Duman yeniden Diyarbakır 6. Ağır Ceza Mahkemesi’ne başvurdu. Mahkeme AİHM kararının hükme esas alınan delilleri etkilemediğini, bu nedenle yeniden yargılamayı gerektirmediğini savunarak başvuruyu reddetti.

Diyarbakır 7. Ağır Ceza Mahkemesi’nin de itirazı reddetmesi üzerine Temur, Yaşar ve Duman, dosyayı Anayasa Mahkemesi’ne taşıdı. Bireysel başvuruyu görüşen Yüksek Mahkeme, AİHM tarafından verilen hak ihlali kararları doğrultusunda Ceza Muhakemesi Kanunu’na (CMK) göre yeniden yargılama yapılması gerektiğini vurguladı. Anayasa Mahkemesi, kararında şu ifadelere yer verdi:

“AİHM’in ihlal kararının kesin hükmün sıhhatini etkilediği, dolayısıyla yeniden yargılama yapılması konusunda ciddi bir gerekçe oluşturduğu halde 5271 sayılı Kanun’un (CMK) uygulanması ile ilgili yapılan yorumun AİHM kararıyla örtüşmediği, (…) AİHM tarafından verilen ihlal kararının gereklerinin yerine getirilmediği (…) ihlalin giderilemediği anlaşılmıştır.”

Anayasa Mahkemesi üyesi Engin Yıldırım’ın sosyal medya hesabından AYM binasının fotoğrafını “Işıklar yanıyor” notuyla paylaşması büyük tartışma yarattı. Konuyla ilgili iktidar ve muhalefet kanadı, yapılan paylaşımın yanlış olduğunu vurgularken sürpriz bir değerlendirmede 10. Cumhurbaşkanı ve Anayasa Mahkemesi Eski Başkanı Ahmet Necdet Sezer’den geldi.

Tele 1 Genel Yayın Yönetmeni Merdan Yanardağ’a konuşan Sezer, “13 Ekim Ankara’nın başkent oluşunun 97. yılıydı, bu yüzden Ankara’da tüm kamu kurum ve kuruluşlarının ışıkları açıktı” dedi.

Konuyla ilgili olarak Anayasa Mahkemesi bir açıklama yaptı. Açıklamada, AYM’nin herhangi bir üyesinin şahsi sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı paylaşımların, AYM’nin kurumsal görüşünü yansıtmayacağı dile getirildi.

İstanbul 14. Ağır Ceza Mahkemesi’nin Anayasa Mahkemesi’nin (AYM) milletvekilliği düşürülen Enis Berberoğlu hakkında verdiği kararı tanımamasının ardından AYM Üyesi Engin Yıldırım dün akşam sosyal medya hesabından AYM binasının fotoğrafını paylaştı, “ışıklar yanıyor” ifadelerini kullandı.

Darbe iması olarak da algılanan bu mesaj siyasiler tarafından büyük tepki gördü. Engin Yıldırım gösterilen tepkiler üzerine “Şahsi Twitter hesabımda yaptığım paylaşımda kullandığım ibare maksadı aşan bir şekilde yorumlandı ve bundan büyük bir üzüntü duymaktayım. Gayem, AYM’nin bir hukuk ışığı olduğuna vurgu yapmaktı. Demokrasi dışı tüm oluşum, araç ve teşebbüsleri ima etmem asla söz konusu değildir” açıklamasını yaptı.

Gece boyunca süren tartışmaların ardından Anayasa Mahkemesi’nden de bir açıklama geldi. Açıklamada şu sözler sarf edildi:

“Anayasa Mahkemesinin herhangi bir üyesinin şahsi sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımlar Anayasa Mahkemesinin kurumsal görüşünü yansıtmaz. Anayasa Mahkemesi 15 Temmuz 2016 gecesi yaptığı basın açıklamasında ifade ettiği gibi anayasal düzene karşı her türlü demokrasi dışı girişimi reddetmekte ve demokratik hukuk devletinin yanında durmaktadır.”

Eski CHP milletvekili gazeteci Barış Yarkadaş’ın duyurduğu gelişmeye göre, Halk TV’de Gürkan Hacır’ın sunduğu Şimdiki Zaman Siyaset programında Anayasa Mahkemesi’nin bugün saat 14:00’te tüm üyelerini gündemsiz olarak toplantıya çağırdığı öğrenildi.

Gazeteciler Aytunç Erkin, İsmail Saymaz, Elfin Tataroğlu ve Barış Yarkadaş, Şimdiki Zaman Siyaset programında AYM üyesi Engin Yıldırım’ın dün akşam gündem olan “Işıklar yanıyor” tweeti sonrası yaşanan gelişmeleri yorumladı.

Yarkadaş, Halk TV canlı yayınında Anayasa Mahkemesi’ne ilişkin edindiği son dakika bilgiyi şu sözlerle açıkladı:

“Anasaya Mahkemesi ortaya çıkan tablo sonrası tüm üyelerini saat 14:00’te gündemsiz olarak toplantıya çağırdı. Yarın bu toplantıda hem Engin Yıldırım’ın tweeti konuşulacak. Hem de Enis Berberoğlu ile ilgili uygulanmayan karar konusunda bir yol ve yöntem bulunacak.”

TBMM’de milletvekilliği düşürülen CHP’li Enis Berberoğlu hakkında Anayasa Mahkamesi’nin ‘hak ihlali’ kararına rağmen İstanbul 14’üncü Ağır Ceza Mahkemesi, Berberoğlu’nun ‘yeniden yargılanmasına’ gerek görmedi. 

Anayasa Mahkemesi Üyesi Prof. Dr. Engin Yıldırım ise sosyal medya hesabından Anayasama Mahkemesi binasının fotoğrafını “Işıklar yanıyor” notuyla paylaştı. 

Öte yandan Anayasa Mahkemesi Üyesi Yıldırım, İçişleri Bakanı Soylu’nun Anayasa Mahkemesi’nin ‘Karayollarında toplantı ve gösteri düzenlenemez’ kararını iptal etmesine tepki göstererek AYM Başkanı’na “İşe bisikletle git gel bakalım” sözleri üzerine sosyal medya hesabından bisiklet kullandığı fotoğrafını paylaşmıştı. 

AYM daha önce Kavala’nın Gezi Parkı davası kapsamında yaptığı bireysel başvurunun oyçokluğuyla reddine karar vermişti.

Osman Kavala, ağırlaştırılmış müebbet hapisle yargılandığı Gezi davasından 18 Şubat tarihinde beraat etmiş, hakkında başka bir soruşturma olduğu sebep gösterilerek yeniden gözaltına alınmıştı. Kavala, 9 Mart’ta 15 Temmuz darbe girişimine ilişkin yürütülen soruşturma kapsamında ‘casusluk’ suçlamasıyla bir kez daha tutuklandı.

3 Yıldır Tutuklu

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi de Aralık 2019’da Osman Kavala’nın siyasi nedenlerle tutuklandığına hükmederek ihlalin ortadan kalkması için derhal tahliye edilmesi çağrısı yapmıştı. AİHM, yetkili mahkemenin karara uymaması üzerine, Osman Kavala kararının uygulanması için denetim süreci başlatmıştı. Osman Kavala, Gezi davası soruşturmaları kapsamında Ekim 2017 yılında gözaltına alınıp, tutuklanmıştı.