Kuru üzüm alım fiyatının 27 TL olarak belirlenmesine tepki gösteren Çiftçi-Sen, yazılı bir basın açıklaması yaparak tarımsal girdilerdeki artışın yüzde 200’ün üzerinde olduğuna dikkat çekti.

‘Açıklanan fiyat alım gücü zayıflayan üzüm üreticilerinin sıkıntısını çözemeyeceği gibi, borç sarmalını daha da büyütecektir’ denilen açıklamada;

“Ürünlerimizi yok pahasına satın alarak emeğimizi sömürmeye, insanların ve tüm canlıların yaşam alanlarını yok etmeye çalışanlara karşı örgütlenelim, kötü gidişatı durdurmak için mücadele edelim” çağrısı yapıldı.

AKP Genel Başkanı ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın açıkladığı kuru üzüm fiyatına tepki gösteren Çiftçiler Sendikası (Çiftçi-Sen) “Açıklanan fiyat alım gücü zayıflayan üzüm üreticilerinin sıkıntısını çözemeyeceği gibi, borç sarmalını daha da büyütecektir” açıklamasında bulundu.

Çiftçi-Sen Genel Başkanı Ali Bülent Erdem ve Çiftçi-Sen Örgütlenme Sekreteri Adnan Çobanoğlu imzasıyla yapılan yazılı açıklamada, geçen yıl 13 TL olan kuru üzüm alım fiyatının bu sene 27 TL’ye çıkarıldığı hatırlatıldı. Geçen yıl açıklanan fiyata oranla yüzde yüzlük bir artış gerçekleştiğini ancak söz konusu artışa karşı, elektrik, mazot, kimyasal gübre, tarım zehirleri, tarımsal alet ve traktörüne kadar bütün tarımsal girdilerdeki artışın yüzde iki yüzün de çok üzerinde olduğuna dikkat çekildi.

“Kuru üzümlerimizi maliyet fiyatına satmamız, üretimi bırakmamız isteniyor” denilen açıklamada, “Ürünlerimizi yok pahasına satın alarak emeğimizi sömürmeye, insanların ve tüm canlıların yaşam alanlarını yok etmeye çalışanlara karşı örgütlenelim, kötü gidişatı durdurmak için mücadele edelim” çağrısı yapıldı.

Çiftçi-Sen tarafından yapılan açıklamanın tamamı şöyle:

‘AÇIKLANAN FİYAT BORÇ SARMALINI DAHA DA BÜYÜTECEK’

“Kuru üzümlerimizi maliyet fiyatına satmamız, üretimi bırakmamız isteniyor.

Cumhurbaşkanı Manisa’da, geçen yıl 13 TL olan fiyatı, 27 TL’ye çıkardıklarını ifade etti. Geçen yıl açıklanan alım fiyatına göre yüzde yüzlük bir artış söz konusudur ama geçen yıldan bu yana şirketlerin kontrolündeki elektrik, mazot, kimyasal gübre, tarım zehirleri, tarımsal alet ve traktörüne kadar bütün tarımsal girdilerdeki artış yüzde iki yüzün de çok üzerindedir. Açıklanan fiyat alım gücü zayıflayan üzüm üreticilerinin sıkıntısını çözemeyeceği gibi, borç sarmalını daha da büyütecektir.

2021 yılı Ağustos ayında mazotun litresi 8 TL civarıyken, Cumhurbaşkanı’nın kuru üzüm fiyatı açıklamasının ardından mazota gelen zamla beraber 3 katına çıkmıştır. 2021 yılında üzüm kurutmada kullanılan bir torba potasa fiyatı 280 TL iken, 2022 yılında 5 katına, bandırma yağı tenekesi 2021 yılında 250 TL civarında iken 2,5 katına çıkmıştır. Bunlar sadece birkaç kalem girdideki artış oranlarıdır.

Çiftçi-Sen olarak birkaç gün önce ayrıntılı bir maliyet hesabını kamuoyu ile paylaşmış, kuru üzümün kg maliyetinin 24 TL civarında olduğunu ve üreticilerin aç kalmadan üretimlerini devam ettirebilmeleri için asgari 39,5 TL den üzümünü satması gerektiğini belirtmiştik. Maliyetimizi bile zor karşılayacak olan kuru üzüm alım fiyatı aynı zamanda sofralık yaş üzüm ticareti ve ihracatı yapan şirketlerin de işine yaramış, yaş üzüm alım fiyatlarını düşük tutmalarının önünü açmıştır. İktidarın küçük üreticileri üretim dışına iterek, şirketlerin kontrolündeki bir gıda sistemini oturtmakta kararlı olduğu bir kez daha görülmüştür.

‘BİZİ YOK ETMEYE YÖNELİK POLİTİKALARA KARŞI DURMAK ZORUNDAYIZ’

Küçük çiftçiler olarak bizi yok etmeye yönelik politikalara karşı durmak zorundayız. Örgütlenmemiz, haklarımızı bilmemiz, haklarımız için mücadele etmemiz gerekiyor. Çiftçi-Sen’in de içinde olduğu Dünya Çiftçileri Mücadele Örgütü, La Via Campesina (Çiftçi Yolu) uzun mücadeleler sonucu “Köylü Hakları Deklarasyonu”nu BM Genel Kurulu’nda kabul ettirdi. Bu deklarasyon devletlere de yükümlülükler veriyor. “Köylü Hakları Deklarasyonu”na göre Çiftçilerin tatmin edici bir fiyat ve adil piyasaya erişim hakkı vardır. Devletler de bunu sağlamak zorundadır. Bir araya gelirsek, örgütlenir ve mücadele edersek bizde bu hakların uygulanmasını sağlayabiliriz. Aksi takdirde borç sarmalından kurtulamayacağız, hükümetler ürünlerimizin fiyatlarını şirketlerin lehine belirlemeye devam edecekler.

Kuru ve yaş üzüm alım fiyatları belirlenirken şirketler ve hükümet, çiftçilerin sendikalarıyla, meslek odası ve kooperatif örgütleriyle görüşme masasına oturmalı ve kuru ve yaş üzüm alım fiyatlarını toplu pazarlıkla birlikte belirlemelidirler.

Sağlıklı ürün sağlıklı ortamda yetişir. BM Genel Kurulu’nda kabul edilen “Köylü Hakları Deklarasyonu” çiftçilerin temiz havaya, temiz suya, sağlıklı toprağa vb. erişim haklarından ve devletlerin yükümlülüğünden bahseder; devlet yükümlülüğünü yerine getirmeli havayı, suyu, toprağı kirleten, tarımsal üretimi olumsuz etkileyen İklim değişikliğine neden olan, JES ve madencilik faaliyetlerine acilen son vermeli, bu faaliyetlerin olumsuz etkisini yaşayan bölgelerdeki üreticilere telafi edici ödemeler yapılmalıdır.

‘YOKSULLUK KADERİMİZ DEĞİL’

İster sofralık, isterse şaraplık olsun üzüm fiyatlarını baskılama gayretinde olan yerli ve yabancı tarım ve gıda şirketleri karşısında tüm üzüm üreticilerini örgütlü mücadeleyi büyütmeye çağırıyoruz. Yoksulluk kaderimiz değil! Ürünlerimizi yok pahasına satın alarak emeğimizi sömürmeye, insanların ve tüm canlıların yaşam alanlarını yok etmeye çalışanlara karşı örgütlenelim, kötü gidişatı durdurmak için mücadele edelim. Gelin Umudumuzu ve Mücadelemizi büyütelim. Gıda Egemenliği Hemen Şimdi! Köylü Hakları Hemen Şimdi!”

Çiftçiler Sendikası, 17 Nisan ‘Uluslararası Çiftçi Mücadeleleri Günü’ vesilesiyle yazılı açıklama yaparak, çağrıda bulundu…Yapılan açıklamada ‘Gıda Egemenliği’ vurgusu yapılarak, “Gıda egemenliği olmadan gelecek yoktur…” denildi.

Çiftçiler Sendikası Genel Başkanı Ali Bülent Erdem ve Çiftçiler Sendikası Genel Örgütlenme Sekreteri Adnan Çobanoğlu ismi ile yapılan yazılı açıklamada, gıda egemenliğinin önemine yönelik vurgu yapıldı.

Açıklamada, “Gıda krizinin sürekli büyüdüğü, yoksulların, emekçilerin gıdaya erişiminin her geçen gün zorlaştığı günümüzde daha adil ve onurlu, halkların kendi kültürlerine uygun, doğayla uyumlu bir gıda sistemi bugün daha fazla ihtiyaçtır ve bunun için kolektif bir çaba gereklidir” denildi.

Çiftçiler Sendikası Genel Başkanı Ali Bülent Erdem ve Örgütlenme Sekreteri Adnan Çobanoğlu, gıda egemenliğinin önemine ilişkin yaptığı açıklamada, “Gıda krizinin sürekli büyüdüğü, yoksulların, emekçilerin gıdaya erişiminin her geçen gün zorlaştığı günümüzde daha adil ve onurlu, halkların kendi kültürlerine uygun, doğayla uyumlu bir gıda sistemi bugün daha fazla ihtiyaçtır ve bunun için kolektif bir çaba gereklidir. Bunun içinde Kır ve kent arasında dayanışma ve sınıf ittifakları kurmaktan ve güçlendirmekten başka çaremiz yoktur” dedi.

Yapılan açıklamada şöyle denildi:

GIDA EGEMENLİĞİ OLMADAN GELECEK YOKTUR!

“Küresel adaletsizlik ve açlık her geçen gün artıyor.  Pandemi ve yaşanan bölgesel savaşlar, uluslararası sermayenin ve serbest ticaret anlaşmalarının dayattığı zehirli ve pahalı tarım girdilerinin kullanıldığı endüstriyel tarım sisteminin ne kadar dayanaksız olduğunu bir kez daha göstermiştir. Gıdanın metalaştırılması ve serbest piyasaya bırakılmış olması, ülkelerin ihracata yönelik ürünleri üretmeye yönelmesine ve ithalata bağımlılıklarının artmasına neden olmuştur. Hükümetlerin sermaye yanlısı politikalarında ısrar etmesi,  gıdanın şirketler tarafından kontrolünü arttırmış, gıda krizini derinleştirmiştir.  Şirketlerin gıda sistemi bir yandan ülkeleri ithal, sağlıksız ve pahalı gıda ürünleri ile doldururken, diğer yandan tarım girdilerinin fiyatlarını küresel olarak yükselmesi küçük çiftçileri/ köylüleri üretimden koparmakta, borca, yoksulluğa, açlığa ve sürüklemekte, mülksüzleştirmekte, yerlerinden yurtlarından etmektedir. Yoğun enerji ve kimyasal zehir kullanımını zorunlu kılan endüstriyel tarım sistemi aynı zamanda toprağı, suyu, havayı tahrip etmekte, iklim krizinin de önemli sebeplerinden birisi olmakta, insanların bağışıklığına ve sağlığına da  zarar vermektedir.

Çiftçilerin Uluslararası Mücadele Günü 17 Nisan.

Çiftçi-Sen’in de bileşeni olduğu La Via Campesina (Çiftçi-Yolu) kurulduğu günden bu yana  çok uluslu şirketlerin kontrol ettiği gıda sistemine karşı mücadele sürdürüyor, çiftçilerin,  kırsalda çalışan diğer insanların haklarını savunuyor. Bu mücadelede çitçiler/köylüler tıpkı 1996 yılının 17 Nisan’ında olduğu gibi bir çok arkadaşını kaybetmiştir. Brezilya’da Topraksız Kır İşçileri- MST’li çiftçiler toprağa erişmek için verdikleri meşru mücadele sırasında şirket ve devletin güvenlik güçleri tarafından saldırıya uğramış ve 19 MST üyesi acımasızca katledilmiştir. La Via Campesina (Çiftçi Yolu) çiftçileri anmak ve onların katledilmesinin nedeni olan şirketlerin gıda sistemine karşı mücadelenin yükselteceği bir gün haline getirmek için 17 Nisan’ı “Çiftçi Mücadele Günü” olarak belirlemiştir. O tarihten bu yana her 17 Nisan’lar “Çiftçilerin Uluslararası Mücadele Günü” olarak ortak gündemli değişik eylem ve etkinliklerle bütün Dünya da anılmaktadır.

2022 yılının bir başka anlamı: köylü enternasyonalizmini gerçekleştirerek neoliberal tarım politikalarına, şirketlerin dayattığı İkili Ticaret Anlaşmalarına, Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması’nın (GATT) Uruguay  Raund’unda tarımın konu edilmesine ve 1995 yılında DTÖ’ne dönüştürülmesine karşı dayanışmanın ve kolektif mücadelenin başlamasının 30. Yılı olmasıdır.

La Via Campesina açlık, toplumsal adaletsizlik, iklim değişikliği ve gıda krizinin çözümü olarak Gıda Egemenliğini tarif etmiştir. Gıda egemenliği halkların kendi kültürlerine uygun, sağlıklı gıdaları üretme, sahip olma ve kendi tarım sistemlerini belirleme hakkıdır. Şirketlerin ve piyasaların değil gıdayı üreten ve tüketenlerin ihtiyaçlarını temel alır. Gıda Egemenliği mücadelesi; mücadeleyi yürütenlerin ortak görüşlerini ifade eden Nyeleni Bildirgesi’yle de küresel bir hareket haline dönüşmüştür.

 2018 yılında kabul edilen “Birleşmiş Milletlerin Köylülerin ve Kırsal Bölgelerde Yaşayan Diğer Kişilerin Hakları Deklarasyonu” (Köylü Hakları Deklarasyonu )  Gıda Egemenliğini bir hak olarak tanımıştır. La Via Campesina 17 Nisan’ın bu yılki teması olarak, Gıda Egemenliği için hükümetlerin Köylü Hakları Deklarasyonu’ndaki yükümlülüklerini  yerine getirmelerini, köylüleri, küçük çiftçileri  destekleyici kamu politikaları uygulamalarını  talep ederek, bu talebe uygun mücadelelerini yıl boyunca yükseltme olarak  belirlemiştir.

(1)ÇİFTÇİ-SEN olarak,17 Nisan’da Ayvalık ve Salihli olmak üzere iki yerde etkinlik yapıyoruz.  Ayvalık’ta “Gıda Egemenliği Mücadelesinde Zeytin Savunması”, Salihli’de “Gıda Egemenliği Mücadelesinde Agroekoloji” başlıklı söyleşi ve forumla çiftçilerin uluslararası enternasyonalist mücadelesine katkı sunmaya çalışacağız.

(2) ÇİFTÇİ-SEN’in Kurucu üyesi olduğu La Via Campesina Avrupa Koordinasyonunu’da (ECVC) (3)17 Nisan Çiftçilerin Uluslararası Mücadele Günü yaklaşırken Avrupa Parlamentosu Üyelerine, Avrupa Komisyonu Başkanı’na ve diğer AB yetkililerine çağrıda bulunarak BM. Genel Kurulu’nda kabul edilen kısa adı “Köylü Hakları Deklarasyonu” olan “Birleşmiş Milletler Köylüler ve Kırsal Alanda Çalışan Diğer Kişilerin Hakları Bildirgesi”ni uygulamaları ve Halkların Gıda Güvencesi’nin teminatı olarak Gıda Egemenliği’nin tesis edilmesi için çaba sarf etmelerini istemiştir.

Çiftçi Sen Olarak Diyoruz ki;

• İthalata bağımlı tarım politikalarından vazgeçilmelidir.
• Hasat dönemlerinde çiftçilerin ürün fiyatlarını baskılandıran ithalatlardan vazgeçilmelidir.
• Çiftçilerin üretim maliyetlerini karşılayan ve adil geliri garanti eden taban fiyat uygulamaları yapılmalıdır.
• Dünya Ticaret Örgütü den çıkılmalı, Serbest Ticaret Anlaşmaları reddedilmelidir.
• sağlıklı tohuma, toprağa, suya, havaya erişimi sağlanmalı, ekosistemi tahrip eden uygulama ve yatırımlardan vazgeçilmelidir.
• Köylülerin/ çiftçilerin agroekolojik üretime geçişini kolaylaştıran kamu politikaları uygulanmalıdır.
• Köy tüzel kişilikleri, mal varlıkları otlak ve meralarıyla birlikte geri verilmelidir.
• Çiftçilerin atalık yerel tohumlarla üretim yapmasını zorlaştıran “Tohumculuk Yasası” iptal edilmeli, desteklerden yararlanamayan yerel atalık tohumla üretim yapan çiftçilerin desteklenmeleri sağlanmalıdır.
• Mevsimlik tarım işçileri sosyal güvenceye kavuşturulmalı, iş güvenliği ve işçi sağlığı sağlanmalı, örgütlenmelerinin önünü açan düzenlemeler yapılmalıdır.
• Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda kabul edilen “Köylülerin ve Kırsal Bölgelerde Yaşayan Diğer Kişilerin Hakları Deklarasyonu”na (Köylü Hakları Deklarasyonu ) uygun iç hukuk düzenlemesi yapılmalıdır.

Köylü Hakları Deklarasyonu Hemen Şimdi Uygulansın!

Gıda krizinin sürekli büyüdüğü, yoksulların, emekçilerin gıdaya erişiminin her geçen gün zorlaştığı günümüzde daha adil ve onurlu, halkların kendi kültürlerine uygun, doğayla uyumlu bir gıda sistemi bugün daha fazla ihtiyaçtır ve bunun için kolektif bir çaba gereklidir. Bunun içinde Kır ve kent arasında dayanışma ve sınıf ittifakları kurmaktan ve güçlendirmekten başka çaremiz yoktur.

17 Nisan Çiftçilerin Uluslararası Mücadele Günü vesilesiyle Gıda Egemenliği için birlikte mücadele etme çağrımızı yineliyoruz.

Köylü Hakları Deklarasyonu Hemen Şimdi Uygulansın!

Gıda Egemenliği Hemen Şimdi!

RESMİ GAZETE, ‘KABUS FERMANI’ OLDU!…

16 Nisan 2017 tarihinde ki referandum ile yürürlüğe giren ‘Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ ile Cumhurbaşkanı ve Bakanlara tanınan Kararname ve yönetmelik çıkarma yetkisi, Milletin kabusu oldu. Pek çok konu TBMM Genel Kurulu’na gelmeden Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından gece yarısı imzalanarak Resmi Gazete’de yayınlanıp yürürlüğe giriyor…

Bir ritüele dönüşen bu durum, vatandaşlarda tedirginlik yaratmaya başladı. Zira, 21 Eylül 2017 tarihli ve 30187 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan ve ‘Madencilik Yönetmeliği’ni düzenleyen 115.maddede yapılan değişikliğe 01 Mart 2022 (dün) eklenen fıkra ile “Zeytinlik alanlarda madencilik faaliyetlerine izin veren yönetmelik değişikliği” kamuoyunda tepki ile karşılandı.

Madencilik Yönetmeliği’nin 115. maddesine eklenen bir fıkra ile zeytinlik alanlarda madencilik faaliyetlerine izin verilmesi, madencilik faaliyetleri için zeytinliklerin taşınması, taşınan, yok edilen zeytinlik alan kadar alanın zeytinlik olarak tesis edilmesi kararlaştırıldı.

‘Geri Çekin Bu Yönetmeliği’

Zeytinlik alanlarda madencilik faaliyetlerine izin veren yönetmelik değişikliği Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girdi. Bu değişiklikle ülke genelinde zeytin katliamının yaşanacağı endişesi var.

Kaz Dağları başta olmak üzere zeytinlik alanların büyük bölümünde madencilik faaliyeti için çok sayıda izin alındığı biliniyor. Madencilik Yönetmeliği’nin 115. maddesine eklenen bir fıkra ile zeytinlik alanlarda madencilik faaliyetlerine izin verilmesi, madencilik faaliyetleri için zeytinliklerin taşınması, taşınan, yok edilen zeytinlik alan kadar alanın zeytinlik olarak tesis edilmesi kararlaştırıldı.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden Yönetmeliğinde değişiklik yaparak madencilik faaliyetleri için zeytinlikleri yok edecek düzenleme 1 Mart 2022 tarihli Resmi Gazete’de yayınlandı. Daha önce defalarca Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne getirilen ve zeytinliklerin madencilik faaliyetine açılmasını öngören düzenlemeler tüm siyasi partilerin karşı çıkması ile engellenmişti

“Zeytinciliğin idam fermanı”

“Zeytinciliğin idam fermanı” olarak adlandırılan, zeytinlik alanlarda madencilik faaliyetlerine izin veren düzenleme bu kez Maden Yönetmeliği’ne eklenen bir fıkra ile gündeme geldi. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından hazırlanan ve 1 Mart 2022 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan “Maden Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” ile maden sahalarına denk gelen zeytinlik alanların taşınması öngörülüyor.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın 21/9/2017 tarihli ve 30187 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Maden Yönetmeliğinin 115 inci maddesine eklediği fıkra şöyle: 

“Ülkenin elektrik ihtiyacını karşılamak üzere yürütülen madencilik faaliyetlerinin tapuda zeytinlik olarak kayıtlı olan alanlara denk gelmesi ve faaliyetlerin başka alanlarda yürütülmesinin mümkün olmaması durumunda madencilik faaliyeti yürütecek kişinin faaliyetlerin bitiminde sahayı rehabilite ederek eski hale getireceğini taahhüt etmesi şartıyla Genel Müdürlük tarafından belirlenen çalışma takvimi içerisinde zeytin sahasının madencilik faaliyeti yürütülecek kısmının taşınmasına, sahada madencilik faaliyetleri yürütülmesine ve bu faaliyetlere ilişkin geçici tesisler inşa edilmesine kamu yararı dikkate alınarak Bakanlıkça izin verilebilir.

Zeytin sahasının taşınmasının mümkün olmadığı durumlarda sahada madencilik faaliyetleri yürütülmesine ve bu faaliyetlere ilişkin geçici tesisler inşa edilmesine kamu yararı dikkate alınarak Bakanlıkça izin verilebilmesi için madencilik faaliyeti yürütecek kişinin madencilik faaliyetleri bitiminde sahayı rehabilite ederek eski hale getireceğini ve Tarım ve Orman Bakanlığı’nca uygun görülecek alanda dikim normlarına uygun, faaliyet yürütülecek saha ile eşdeğer büyüklükte zeytin bahçesi tesis edeceğini taahhüt etmesi zorunludur. 

Bu fıkra kapsamında zeytin sahasının taşınmasına ilişkin tüm masraflardan ve zeytin sahasının taşınmasından kaynaklanan tüm taleplerden madencilik faaliyeti yürütmesi yönünde lehine karar verilen kişi sorumludur. Bu fıkra kapsamında zeytin sahasının taşınmasına ilişkin usul ve esaslar Tarım ve Orman Bakanlığının uygun görüşü alınarak Bakanlıkça, zeytin bahçesi tesis edilmesine ilişkin usul ve esaslar Tarım ve Orman Bakanlığınca belirlenir.”

“Zeytincilik kanunumuz bir yönetmelik aracılığıyla bir kez daha delinmek isteniyor”

‘Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi’ çıkarılan yönetmeliğe tepkili…

Sektörün hiç bir şekilde görüşü alınmadan Zeytincilik kanununun bir yönetmelik aracılığıyla bir kez daha delinmek istendiğini söyleyen Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi Başkanı (UZZK) Dr. Mustafa Tan, Bakanlık kararına tepki gösterdi.

Bloomberg HT‘nin haberine göre Tan, kamuoyu ile paylaştığı açıklamada, “Zeytincilik sektörümüz son anda bize ulaşan bu baskın yönetmelikle bir kez daha huzursuz edildi. Sektörümüzün hiç bir şekilde görüşü alınmadan Zeytincilik kanunumuz bir yönetmelik aracılığıyla bir kez daha delinmek isteniyor. Zeytin ağacımızı ve kanunumuzu hukuka karşı bu girişimlere karşı 25 yıldır TBMM’de tam yedi kez koruduk. Bu kez de koruyacak, bir kez daha hak yerini bulacak ve kazanacağız. Yargı süreci başlamadan yönetmeliği iptal ederek elinizi kutsal zeytin ağacından derhal çekin” çağrısında bulundu.

ÇİFTÇİLER SENDİKASI,YAZILI AÇIKLAMA YAYINLAYARAK DURUMA TEPKİ GÖSTERDİ

Kısa adı ÇİFTÇİ-SEN olan Çiftçiler Sendikası Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren ve ‘Zeytinlik Alanlarının yok olmasına neden olacak’ olan Madencilik Yönetmeliği’nde yapılan değişikliğe yazılı bir açıklama ile tepki gösterdi.

Çiftçiler Sendikası Genel Başkanı Ali Bülent Erdem ismi ile yapılan yazılı açıklamada;

“Yönetmelik yardımıyla Zeytinliklerin enerji ve maden şirketlerinin talanına açılmasına HAYIR!“

Zeytin ağaçlarımızın büyük bir bölümü yüzyıllardır yaşamaktadır. Asırlık özellikleri ile mutlaka korunması gereken birer kıymetli tarihi eserdir, geleceğe mirastır.

AKP hükümeti zeytin yetiştiricilerinin aleyhine, sanayicinin, maden şirketlerinin ve enerji şirketlerinin lehine bir ayırımcılık yaptığını hiçbir zaman gizlememiştir. Onun için, yürürlükte olan “3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkındaki Kanun” zeytinliklerin yok edilmesini zaman zaman yasal olarak engellediğinden, AKP’yi her zaman rahatsız etmiştir.  AKP’de rahatsızlık yaratan, 3573 sayılı Zeytincilik Kanunu’un 20’inci maddesinin 1’inci fıkrasında “Zeytinlik sahaları içinde ve bu sahalara en az 3 kilometre mesafede zeytinyağı fabrikası hariç zeytinliklerin… gelişmesine mani olacak kimyevi atık bırakan, toz ve duman çıkaran tesis yapılamaz ve işletilemez.” İfadesidir.

Zeytinlik alanlarını ranta açabilmek için daha öncede 7 kez Meclise kanun tasarısı getirmişler ama değiştirmeyi başaramamışlardır. 2012 yılında, bu kez farklı bir yöntemle zeytinliklerin katledilmesini engelleyen yasal engelleri “Kanun Hükmünde Kararname” çıkartarak aşmaya çalışmışlar , ama Danıştay Daireler Kurulu kararnameyi “Kanunsuz” olduğundan dolayı iptal etmiştir. Ancak 14 ay yürürlükte kalan bu kanunsuz yönetmelik yüzünden 18.350 dekar zeytinlik alanda 26 adet maden işletmesi “kamu yararı” adı altında faaliyete geçmiş, binlerce ağaç maden şirketleri tarafından katledilmiştir.

AKP hükümeti bugün de, benzer bir uygulamayı devreye sokmuştur. Madencilikle ilgili çıkarılan bir yönetmelikle, “Zeytincilik Yasası” aşılmaya çalışılmaktadır. Daha sonra bu yasa iptal ettirilse dahi, binlerce ağaç katledilmiş, binlerce dekar arazi madenciliğe açılmış olacaktır. Yönetmeliğin iptal edilmesi durumunda bile tehlikenin boyutunun ne kadar büyük olduğu, geçmişte yaşanan örneklerden görülmektedir.

Zeytin, yetiştirme tarzı gereği, partiküller ve havanın kirlenmesine karşı hassas olan bitkilerdendir. Havanın kirlenmesi  çapı  yaklaşık 50 kilometre olan bir  alandaki  Zeytin ağaçlarının büyüme ve yetişmesini  olumsuz etkiler. Yani bu yönetmelik vasıtasıyla sadece zeytin ağaçları kesilmiş olmayacak maden alanı olarak açılan yerlerin yarattığı kirlilik nedeniyle çevrelerindeki zeytinliklerden de mahsul alınamayacak. Gıda da şirketlere ve dışa bağımlılık artacak, gıda krizi derinleşecek.

Çiftçilerin lehine olan, tarım arazilerinin amaç dışı kullanımını engelleyen yasaların yok sayılması  kabul edilemez. Doğanın, tarım arazilerinin şirketlere peşkeş çekilmesine hayır! Demek zorundayız. Bu yönetmelik derhal geri çekilmelidir. Birlikte olduğumuzda güçlü olduğumuzu zeytinliklere yönelik her saldırıda gördük. Enerjimizi toplamalıyız. Ve ısrarla üreticiler, tüketiciler, ekolojistler, çevreciler olarak birlikte olmalıyız, bu yönetmeliğe karşı da mücadelemizi yükseltmeliyiz.” denildi…

Çiftçiler Sendikası Genel Başkanı Ali Bülent Erdem imzası taşıyan açıklamada şu ifadelere yer verildi:

1984 yılından bu yana Uluslararası Tarım Üreticileri Federasyonu’nun (IFAP) kuruluş günü olan 14 Mayıs, “Dünya Çiftçiler Günü” adı altında kutlanıyor. Uluslararası Tarım Üreticileri Federasyonu tarım şirketlerini de içinde barındıran, büyük gıda şirketlerinin yönettiği bir organizasyondur. İkinci paylaşım savaşı sonrasında, 1946 yılında kurulmuştur. Bilindiği gibi 1946 yılından sonra ülkelerarası yeni iş bölümü ve “Yeşil Devrim” adı altında tarımı şirketlerin kontrolüne geçirmenin ilk adımları atılmaya başlanmıştır. IFAP da “Yeşil Devrim” proje ve politikalarının ürünü olarak ortaya çıkmış ve 1947 yılında kabul edilen Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması’na uygun hareket etmeye çalışmıştır. 1980’li yıllar ise tüm Dünya’da neoliberal politikaların hakim olmaya başladığı yıllardır. Uygulanan neoliberal tarım politikalarıyla şirketlerin önü daha da açılırken, küçük çiftçiler yok edilmektedir. Bugünün kutlanmak üzere 1984 yılında ortaya çıkması da manidardır. Lakin şirketlerin kendileri dışında üretim yapan hiçbir çiftçiye tahammülü yoktur, bu nedenle Uluslararası Tarım Üreticileri Federasyonu’nun  (IFAP) kendisi de kurum olarak neoliberal politikalardan etkilenmiş ve ekonomik nedenlerle 2010 yılında tasfiye olmuştur. Onun yerine şirketler, kendilerinin daha da belirgin olduğu Dünya Çiftçileri Örgütü (WFO) adı altında yeni bir örgütlenmeye gitmişlerdir.

Uygulanan neoliberal tarım politikaların sonucu olarak bir yanda şirketler, diğer yanda ise kazanmayan, mesleklerini topraklarını kaybeden, sözleşmelerle şirketlere bağlanan, çiftçilik bilgileri değersizleşen, tohumları yasaklanan küçük çiftçiler, aile tarımı yapanlar, köylüler vardır.

”Covid-19 Salgını Yoksulların Sağlıklı Gıdaya Erişim Haklarını Ellerinden Almıştır”

Covid-19 Salgınıyla beraber yoksulların sağlıklı gıdaya erişemez hale geldiklerinin altı çizilen açıklamada ”Siyasi iktidarlar Covid-19 pandemisini gerekçe göstererek ortaya koydukları yasaklarla şirketlerin gıda sistemini güçlendirecek kararları almışlardır. Oysa salgın, sağlıklı gıdaları üretmenin ve onlara ulaşmanın; yetersiz beslenme ve açlığa karşı yerel gıda sistemlerinin önemini ve dirençliliğini, gıdanın giderek daha az sayıda şirketin eline geçmesinin tehlikesini göstermiş, gıda enflasyonuna yol açmış, yoksulların sağlıklı gıdaya erişim haklarını da ellerinden almıştır. 

Gelinen noktada iki farklı gıda sistemi söz konusudur. Birincisi: ekolojik sistemi tahrip eden, endüstriyel temelli, kâr amaçlı, petrole dayalı, şirketlerin gıda sistemi. İkincisi: halkların kendi kültürlerine uygun, doğayla uyumlu tarım ve gıda sistemlerini belirleme hakkına sahip olduğuna inanan halkın gıda sistemi olan Gıda Egemenliği’dir” denildi.

Açıklama şu ifadelerle sona erdi :

”Uluslararası Tarım Üreticileri Federasyonu tarım şirketlerini de içinde barındıran, büyük gıda şirketlerinin yönettiği bir organizasyondur. Küçük çiftçilerin kendilerini yok etmeye çalışan şirketlerle birlikte kutlayacak günleri yoktur.

Dünyanın küçük çiftçileri 1996 yılında beri 17 Nisan’ı Uluslararası Çiftçi Mücadele Günü olarak belirlemiştir. 1996 yılının 17 Nisan gününde, Brezilya’da MST (Topraksız Kır İşçileri Hareketi) üyeleri toprağa erişmek, tarım reformu yapmak için verdikleri meşru mücadele sırasında Eldorado do Carajas’da şirket ve devletin güvenlik güçleri tarafından saldırıya uğramış, 19 MST üyesi acımasızca katledilmiştir. Bu nedenle küçük çiftçilerin küresel örgütü La Via Campesina 17 Nisan’ı Uluslararası Çiftçi Mücadeleleri Günü olarak ilan etmiştir.

Endüstriyel gıda sisteminin bir parçası olan ve çiftçiyi üretim yapamaz hale getirenlerin ortaya attıkları bir gün çiftçilerin günü olamaz”

Sendika başkanı Ali Bülent Erdem imzası taşıyan açıklamada 17 günlük tam kapanmanın market zincirlerine hizmet ettiğinin altı çizildi. Açıklamada şu ifadelere yer verildi:

”Covid-19 salgını döneminde gıdaya erişimin ve sağlıklı gıdayla beslenmenin önemi daha da anlaşılır olmasına rağmen, çiftçiler ürettikçe maliyetlerini bile karşılayamaz duruma düştüler. Girdi maliyetleri devamlı yükselirken, her hasat döneminde yapılan ithalatlarla ürün fiyatları baskılandırılmaya çalışıldı. Küresel iklim değişikliğinden kaynaklanan; dolu, don afetleri, kuraklıklar, su baskınları, hayvan ve bitki hastalıkları çoğalmasına rağmen çiftçilere afetlerle ilgili destekleme yapılmaktan kaçınıldı. Şu anda bile Diyarbakır ve çevresinde yaşanmakta olan kuraklığın yaratacağı ürün kayıpları ve çiftçilerin gelir kayıpları görmezden geliniyor. Bütün zorluklara rağmen ısrarla üreten çiftçilerin pandemi yasakları nedeniyle tarlalarına gitme zorluklarına, 17 günlük tam kapanma döneminde pazara erişim yasakları da eklendi. Pazar yerleri kapatıldı. Malını toptancı hallerinde de satamayan çiftçiler, emeklerinin karşılığı olan ürünlerini Antalya’dan başlayarak çöpe dökmeye başladı.

Bir yanda ürünlerini pazara götürüp satamayan, çöpe döken veya tarlasında bırakan çiftçiler; diğer yanda ise marketlerin fahiş fiyatından sebze ve meyve almak zorunda kalan veya yeterli geliri olamadığından dolayı alamayan tüketiciler… İktidar sonuçta, görmek zorunda kaldığı bu durum karşısında sadece Cumartesi günleri il ve ilçelerde, bir yerde pazar yeri açma kararı aldı. Açıktır ki, bu karar çiftçilerin sorunlarını çözmeyeceği gibi tüketicilerin gıdaya erişim sorununu da çözmez. İl ve ilçelerde sadece bir pazar yerinin haftanın bir günü açık olması, daha çok kalabalık ortam yaratacağı için salgının yaygınlaşmasına da yol açar. Üreticilerin aracı ve market zincirlerinin insafına bırakılmasının devamını sağlar. Halbuki farklı günlerde ve daha dar bölgelerde (mahallelerde) yerel pazarların açılması gerekirdi. Çiftçinin elindeki ürünün çürümesinin önüne geçmenin, tüketicilerin de uygun fiyata taze sebze yiyebilmesi sağlayabilmenin yolu budur. Çünkü, tarladaki bir çok sebze türü her gün hasat edilmezse kartlaşır ve hasat edilip pazara götürülmezse çürür.”

”Çiftçiler ürünleri zararına satmak zorunda bırakıldı”

17 günlük tam kapanma nedeniyle çiftçilerin ürünleri zararına satmak zorunda kaldığı dile getirilen açıklamada ”Tüketicilerin daha uygun koşulda gıdaya erişebildiği, üreticilerin de daha iyi fiyata ürünlerini satabildiği pazar yerlerinin Covid koşullarına uygun bir hale getirilmesi, çoğaltılması ve gerekli denetimi kamunun yapması gerekirken, her yerde hafta da bir ve aynı gün pazar yeri açma uygulamasıyla tüketicilerin gıdaya erişebilmesi için market zincirlere muhtaç kalması sağlanıyor. Çiftçiler ürünlerini zararına satmak, tüketiciler de tüketecekleri gıdayı değerinin çok üzerinde bir fiyatla marketlerden temin etmek zorunda bırakılıyor. Kaybedenler ekonomik kriz içinde olan tüketicilerle, tarımsal ürün üretmek için tüm aile fertleriyle birlikte çalışan çiftçiler oluyor. Kazananlar ise belli: aracılar ve zincir marketler.

İktidarın şirketleri koruyan ve kollayan bu politikaları gıda enflasyonu yaratıyor, Covid-19 salgınının yarattığı sağlık krizinin yanı sıra ekonomik kriz, gıda krizi tehdidini de beraberinde getiriyor. Gıda şirketleri yıllardır gıdanın kontrolünü ellerine geçirmek için çaba sarf ediyorlardı. Şimdi salgından yararlanarak bu konuda oldukça büyük mesafe kat ettiler, ne yazık ki hükümet de aldığı kararlarla buna yardımcı oluyor. Şirketlerin tarım ve gıdayı kontrolünü sağlayan zincirin son halkasını, yani pazarlanmasını da sadece şirketlere teslim etmiş oluyor” ifadeleri kullanıldı.

”Çözüm gıda egemenliğinde”

Çözümün gıda egemenliğinde olduğu kaydedilen açıklama şu ifadelerle sona erdi:

”Sonuç olarak; tarım ve gıdanın tohumdan başlayarak, üretimi, girdilerinin sağlanması, işlenmesi ve pazarlanmasına kadar olan sürecin kontrolü küresel şirketlerin eline geçtikçe, daha farklı ifadeyle şirketlerin gıda sistemi kuruldukça, tüketiciler nasıl üretildiklerini bilmedikleri ürünleri, şirketlerin belirledikleri fiyatlarla tüketmek zorunda kalıyorlar. Buna karşı çıkmak, “Dur!” demek gerekir. Küçük çiftçiler, aile tarımı yapanlar ve sağlıklı gıdaya erişme ihtiyacı duyanlar, şirketlerin gıda sistemi karşısında kendi gıda sistemlerini kuracak bir mücadeleyi birlikte yürütmek zorundadır. Çözüm halkın gıda sisteminde, yani Gıda Egemenliği’ndedir.”

17 Nisan Uluslararası Çiftçi Mücadeleleri Gününün öneminin vurgulandığı açıklamada şu ifadelere yer verildi:

”1996 yılının 17 Nisan ‘ında  Brezilya’da Topraksız Kır İşçileri- MST’li çiftçiler toprağa erişmek için verdikleri meşru mücadele sırasında şirket ve devletin güvenlik güçleri tarafından saldırıya uğradı. 19 MST üyesi acımasızca katledildi. Çiftçilerin küresel örgütü La Via Campesina 17 Nisan’ın Çiftçi Mücadele Günü olarak anılmasını kararlaştırdı. O tarihten bu yana 17 Nisan’lar Uluslararası Çiftçi Mücadele Günü her yıl farklı bir konu öne çıkartılarak dünya ölçeğinde anılmakta.

Yine 1996 yılının 13-17 Kasım’ında BM- FAO tarafından düzenlenen Dünya Gıda Zirvesi’nde,  La Via Campesina  açlığa, yetersiz beslenmeye, obeziteye, eşitsizliğe, ekolojik sistemlerin örselenmesine ve iklim krizine sebep olan endüstriyel kapitalist gıda sistemine karşı  halkın gıda sistemini, yani “Gıda Egemenliği”ni ifade etti.  “Gıda Egemenliği” merkezinde küçük çiftçilerin ve gıdaya ihtiyaç duyanların olduğu ve onların ortak karar alma mekanizmalarını yaratarak her halkın kendi kültürlerine uygun gıdayı üretme ve tüketme biçimlerini oluşturabilme hakkıdır.

Uluslararası Çiftçi Mücadele Günü’nün ilan edilişinin ve Gıda Egemenliğinin ilk defa dillendirilişinin 25. yılındayız. Çiftçiler Sendikası’nın da bileşeni olduğu La Via Campesina  bu yılın konusunu Gıda Egemenliği mücadelesini yükseltmek olarak belirledi.

Bileşeni olduğumuz La Via Campesina  yıllardır şirketlerin gıda sistemine karşı Gıda Egemenliği için mücadele ediyor ve önemli mesafeler kat edilmiş durumda. 2018’de Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun Köylülerin ve Kırsalda Çalışan Diğer İnsanların Hakları Deklarasyonu’nu kabul etmesi, Gıda ve Tarım Örgütü- FAO gibi bir örgütün gıda egemenliğini kabul ettiğini ifade etmesi, Ekvator, Venezuella, Mali, Bolivya, Nepal ve Senegal gibi bazı hükümetlerin gıda egemenliğini politikaları içerisine, bazılarının da anayasalarına dahil etmeleri gibi örnekler gıda egemenliği mücadelesinin kazanımlarıdır. 

Elde edilen bütün bu kazanımları yok edebilmek için şirketler hız kesmeden Birleşmiş Milletler ve uluslararası kurumlar üzerinde çalışmalar yapmaktadırlar. Üstelik, şirketler Covid 19 pandemisini gerekçe yaparak kendi gıda sistemlerini güçlendirecek kararların alınmasını sağlayabilmektedirler.  Gıda Egemenliği’nin halkın gıda sistemi olduğunu kavramayıp gıda egemenliğini bir ülkenin tarımsal üretimini  ithalat ve ihracat meselesine indirgeyen, ikinci gıda rejimine özlem duyan ve bu nedenle de endüstriyel üretim tarzına laf söylemeyen anlayışların da şirketlerin gıda sistemine katkıları az değildir.

Oysa salgın, sağlıklı gıdaları üretmenin ve ulaşmanın, yetersiz beslenme ve açlığa karşı yerel gıda sistemlerinin önemini ve dirençliliğini, gıdanın giderek daha az sayıda şirketin eline geçmesinin tehlikesini göstermiştir.  Daha adil ve onurlu, halkların kendi kültürlerine uygun, doğayla uyumlu bir gıda sistemi ne bugün daha fazla ihtiyaçtır ve bunun için kolektif bir çaba gereklidir.

17 Nisan Uluslararası Çiftçi Mücadele Günü vesilesiyle Gıda Egemenliği için birlikte mücadele etme çağrımızı yineliyoruz.

Geleceğimiz Gıda Egemenliğindedir. 

Dayanışma gücümüzdür!”

Çiftçi-Sen’in kurucu üyesi olduğu La Via Campesina Avrupa Koordinasyonu (ECVC), Çiftçi-Sen’in sendikalaşma mücadelesine destek verdiklerini ve dayanışma içinde olduklarını belirtti. Açıklamada, “Çiftçilere sendikalaşma eyleminin bir sonucu olarak idari para cezası verilmesi kabul edilemez ve ayrımcı bir tavırdır. ECVC, bu para cezalarının iptal edilmesini talep etmektedir” denildi. Açıklamada şu ifadelere yer verildi:

”Türkiye’de çiftçilerin sendika kurma mücadelesinin uzun bir geçmişi var. İlk adımlar 60’ların sonlarında atıldı ve bugün birçok demokratik olmayan kesinti ve müdahaleye rağmen mücadele hala devam ediyor. Çiftçi-Sen çiftçilere sendikalaşma hakkının verilmediği bir yasal ve siyasi ortamda, uzun süredir hukuki ve siyasi mücadele vermektedir.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası kapsamında, çiftçi sendikalarının kurulması için yasal hüküm bulunmaması nedeniyle, çiftçilerin sendika kurmasına izin verilmemekte. Bu da çiftçilerin haklarının ve statülerinin tanınmaması ve sendika kurabilmeleri için gerekli yasal işlemlerin yapılamaması anlamına gelmektedir.

Çiftçi-Sen 1 Şubat 2020 tarihinde İzmir’de düzenlediği konferansla, 21 Şubat 2020’de Çiftçi-Sen (Çiftçi-Sen) olarak kurulmuş ve aynı yılın 31 Ekim’de ilk resmi kongresini tüm yasal işlemlerin ardından gerçekleştirmiştir. Bu başvurularında kurucu üyelerin çiftçi olduğunu belirten resmi çiftçi kayıtları eşliğinde çiftçi sendikası olarak kurulma başvurusu yapmalarına rağmen, Çiftçi-Sen yasal olarak bir işçi sendikası olarak tanımlandı ve anayasal sınırlar nedeniyle kabulden başka bir seçenek de kalmadı. Kongreyi takiben kurucu üyeler, sistemde işçi olarak kayıtlı olmadıkları ve yalan beyanlarda bulundukları için para cezası almaya başladılar.

ILO’ya göre işçiler, iş türünü açık (yazılı veya sözlü) veya örtük bir iş sözleşmesi veya bu tür sözleşmelerin ardışık olarak aynı işverenle sürekli olarak sürdüren çalışanlardır. Ancak Çiftçi-Sen üyeleri işçi değil çiftçidir ve çiftçilik sosyal bir statüdür. Aralık 2018’de kabul edilen Köylülerin ve Kırsal Alanlarda Çalışan Diğer İnsanların Haklarına İlişkin Birleşmiş Milletler Bildirgesinde, Madde 9.1, “Köylüler ve kırsal alanlarda çalışan diğer insanlar, örgüt, sendika, kooperatif, dernek veya kendi seçecekleri çıkarlarını koruyacak, toplu sözleşmeler yapabilecekleri örgütler kurma ve bunlara katılma hakkına sahiptir” diye belirtir. Bu, küçük ölçekli bitkisel üretim faaliyetinde bulunan, hayvan yetiştiriciliği yapan, kıyılarda ve tatlı sularda küçük ölçekli balıkçılık yapan gerçek kişileri, yaylacı ve göçebe topluluk üyelerinin tümü, kır ve kırla ilişkili çalışan herkesi kapsar. Aynı zamanda köylülerin aile üyeleri, göçmenlik durumlarına bakılmaksızın tüm göçmen işçiler ve su ürünleri yetiştiriciliğindeki çiftliklerde, tarla ve çiftliklerde, ormanlarda mevsimlik işçiler dahil olmak üzere işe alınan işçiler ve tarımsal-endüstriyel işletmeler için geçerlidir. Çiftçi-Sen’in kurucu üyeleri ve diğer tüm üyelerinin statüleri bu uluslararası tanımın gereklerini tam olarak karşılamıştır.”

”Basına ve Kamuoyuna.

Çiftçilerin sendikalaşmaları engellenemez!

Çiftçilerin sendikalaşma çabaları yeni değildir, 1960’lı yılların sonlarına  dayanır ve 12 Mart darbesinden sonra sonlandırılır. 1970’li yıllarda kurulan sendikaların da başına gelen aynıdır; 12 Eylül askeri darbesi ile kapatılırlar. Ancak devlet bu sendikaları  “işveren sendikaları” statüsünde kurulmalarını kabul etmiştir. 

1999 ve 2001 yıllarında IMF ve Dünya Bankası dayatmalarıyla “tarımda yeniden yapılandırma”, “tarımda dönüşüm” programları başlatılmıştır. Bu aynı zamanda Türkiye tarımsal yapısının daha hızlı tahrip edileceği, şirketleşmenin hızlanacağı, küçük çiftçilerin sözleşmeli üretime zorlanacağı ve her alınan kararın onların aleyhine olacağı bir dönemin başlangıcıdır.

Çiftçiler tehlikenin farkında olarak 2001 yılından başlayarak ülkenin çeşitli bölgelerinde bölgede yetiştirilen temel ürün üzerinden üretici kurultayları yaptılar. Her kurultayın seçtiği heyetler 13 Aralık 2003 yılında Ankara’da Türkiye Üretici Kurultayı’nda bir araya geldi ve bu Kurultayda alınan kararla 2004 yılından itibaren ürün bazında sendikalar kurulmaya başlandı. Tütün, üzüm, çay, fındık, zeytin, ayçiçeği, hububat gibi saldırıya ilk maruz kalan ürünlerde sendikalar oluşturuldu. Ürün bazındaki örgütlenmeleri ve mücadeleleri birleştirebilmek, ortak bir mücadele yürütebilmek için; Ürün bazında kurulmuş sendikaların ortak kararıyla bir araya gelinip Konfederasyonlaşmaya gidildi. 24 Mayıs 2008 tarihinde Çiftçi- Sen kuruldu.

Çiftçi Sendikalarının kuruluşlarında siyasi iktidar tarafından sendikalara yapılan teklif (daha önceki dönemlerde olduğu gibi) çiftçi sendikalarının işveren sendikası olarak kabul edilmesiydi.   Çiftçi Sendikaları bu teklifi reddetti.  Tarımda değişim o kadar hızlıydı ki çiftçiler kendi topraklarında sözleşmelerle şirketlere bağlanıyor, kendi toprağında aileleriyle birlikte işçileşiyordu. Sözleşmelerde taraf olabilmek için bile bu teklif kabul edilemezdi. Çiftçiler sınıfsal konum itibariyle işveren değildi, çiftçiler statülerini koruyarak sendikalaşmalı ve hukuksal düzenlemeler yapılarak bu örgütlenme haklarının önü açılmalıydı.

Tabi ki tam tersi oldu. Her sendika bu hukuksal mücadeleyi farklı yaşamış olsa da genel olarak, önce Valiliklerin kapatma kararı İdari Mahkemelerde durduruldu. Sonra Yerel Mahkemelere kapatma davası açılarak kapatma kararları alındı. Yargıtay’a yapılan itirazlar sonucu çiftçilerin sendikalaşma hakları kabul edildi. Aynı süreç konfederasyon için de yaşandı.

Bir yandan örgütlenme geleneği olmayan çiftçilerin örgütlenme çabaları yürütülürken diğer yandan kapatma davalarıyla uğraşmak zorunda kalınan zorlu bir süreç yaşandı.

1 Şubat 2020’de İzmir’de her sendikadan gelen delegelerle konferans düzenlendi.  Türkiye tarımında yaşanan gelişmeler göz önüne alınarak, ürün bazında kurulmuş bütün sendikaların Çiftçi Sen çatısı altında tek bir sendika olarak birleşmesi, farklı ürünleri üreten üreticilerin sendika çatısı altında kürsüler biçiminde örgütlenmesine dönük bir sendika modeli oy birliğiyle kabul edildi. Hangi ürünü üretirse üretsin her çiftçinin üye olabileceği, ekolojik köylü tarımı yapanların, kıyı balıkçılarının, göçerlerin dahil olabileceği bir örgütlenme biçiminin önü açıldı.

21 Şubat 2020 tarihinde başvuru yapılarak Çiftçiler Sendikası (ÇİFTÇİ-SEN) kuruldu, 31 Ekim’de de ilk resmi kongresini yaptı.                   

Başvurumuzu çiftçi sendikası olarak yapmamıza her üyenin Ziraat Odası kaydını ve Çiftçilik Belgesi’ni teslim etmemize rağmen işçi sendikası olarak kabul edilmiş ve yasal bir sendika olmuştuk. “İşçi Sendikası” olarak kabul edilmemizin nedeni sonradan anlaşıldı: Kurucu üyelere “İş Kur’da sigortalı görülmediğiniz için” diye yalan beyanda bulunmaktan para cezaları gelmeye başladı. Mahkemeye gerekçelerimizi ve geçmişte kazandığımız mahkemelerin kararlarını da sunarak tek tek itiraz başvurularımızı yaptık.  İlk olarak Genel Sekreterimizin cezaya itirazı “çalışmıyor, işçi değil ” gerekçesi ile ret edildi. Elbette bir üst mahkemeye başvuru yapılacak ama çiftçilerin örgütlenmesi önünde yeni bir engel çıkarılıyor, yeni bir hukuki mücadele süreci başlıyor. Biz zaten işçi değiliz, çiftçiyiz. Çiftçiliği de  “toplumsal” bir statü olarak görüyoruz. 2018 yılı Ekim ayında Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda kabul edilen “Köylü Hakları Deklerasyonu”nda  “bitkisel üretim faaliyetinde bulunan, hayvan yetiştiriciliği yapan, kıyılarda ve tatlı sularda küçük ölçekli balıkçılık yapan gerçek kişileri, yaylacı ve göçebe topluluk üyelerinin tümünü çiftçi ve çalışan” olarak görülmektedir. Bizim kurucu üyelerimizin ve genel üyelerimizin durumu da bu uluslararası tarife uygundur.

Gerek İzmir Valiliği’nin “ yanlış beyanda bulundunuz, siz işçi değilsiniz, çalışmıyorsunuz” gerekçesiyle vermiş olduğu idari para cezası, gerekse de bu cezaya itirazı reddeden İzmir 7.Sulh Ceza Mahkemesi  bu tavırlarıyla Uluslar arası çiftçi tarifini de reddetmektedirler.  

Bugün tarımda yaşananlar çiftçilerin üretemez duruma düşürülmesi, ürettikçe daha çok borçlanması gibi bir tablo ortaya çıkarmıştır. Çiftçilerin örgütlenme talepleri her geçen gün daha da büyümektedir.  Çiftçilerin Sendikalaşma hakları imzalanan uluslararası sözleşmelerden, Anayasa’nın 90. Maddesinden ve mahkemelerin verdiği ulusal ve uluslararası hukuka uygun kararlardan gelmektedir. Yetkilileri bu ulusal ve uluslararası hukuka uygun kararları çiğnememeye davet ediyoruz.

Çiftçilerin sendikalaşmaları engellenemez!”

Çiftçiler Sendikası (Çiftçi-Sen) Genel Başkanı Ali Bülent Erdem, Vira Trabzon’a gıda enflasyonu konusunda açıklamalarda bulundu.

Tarımı ve gıdayı ele geçiren şirketlerin, fiyatların düşmesini veya artmasını sağladıklarını belirten Erdem, şöyle konuştu:

“Dünya gıda fiyatlarının artması veya düşmesi ile ilgili her şeyi belirleyen bir merkez var. Bu da tarımı ve gıdayı eline geçiren küresel tarım ve gıda şirketleri. Kendi ülkemize baktığımızda ise şunu görüyoruz ki birincisi, pandemi dönemi ile birlikte, tarımda çalışan nüfusun yaş ortalamasının büyümesi sebebiyle 65 yaş üstü pek çok insan tarlaya ulaşamadı. İkinci olarak söyleyebiliriz ki çiftçiler çok zor koşullarda ürettiler. Üçüncüsü, mevsimlik tarım işçilerinin yaşadığı problemler pandemi ile birlikte katlanarak büyüdü. Üretimde ciddi sorunlar yaşanıyor. Bir de üretilen ürünlerin pazara ulaşmasında problemler yaşanıyor.  Bu ve daha pek çok sorunu bir araya getirdiğimizde, gıda fiyatlarının artışının sebeplerini görebiliyoruz.”

Erdem, korona salgını döneminde tarım ve gıda konusunda yaşananları şöyle anlattı:

“Pandemi döneminde “aç mı kalacağız” korkusuyla gıdaya artan talep ile birlikte, gıdanın denetimini eline geçiren hem gıda şirketleri hem de bunu pazarlayan market zincirleri büyük bir avantaj sağladılar. Ama çiftçilerin pazara ulaşımları zorlaştı. Yaşadığımız bu problemler aslında dünyanın her yerinde yaşanıyor. Şirketlerin gıda üzerindeki kontrolü, pazara ulaşmadaki zorluklar, tarımın giderek daha çok metalaşması ve kar aracı haline gelmesi, üretimin zorlaşması, ihracata yönelik politikaların uygulanması ve küresel şirketlerin önünün açılması ve bir de küresel iklim değişiminin ortaya çıkardığı kuraklık gıda fiyatlarının yükselmesine neden oluyor.” şeklinde konuştu.

“Çözüm çok açık ve net; küçük çiftçilerin kendi topraklarında kendi üretimlerini yapması”

Tarım ve gıda alanında yapılması gerekenlere de değinen Erdem, “Bunun çözümü aslında çok açık ve net; küçük çiftçilerin kendi topraklarında kendi üretimlerini yapması. Kendileri için bile üretseler, gıda fiyatlarının yükselmesine engel olacak bir rol oynayacaklardır. Ama küçük çiftçilerin üretmelerini engelleyecek her şey yapıldı. Küçük çiftçilerin üretimlerine devam edebilmelerini sağlamak yerine tarıma hakim olanların, “tarımda 4.0”, “inovatif tarım” ve “dijital tarım” gibi tanımlamalarla beraber gıdanın giderek daha az elde toplanması sürecini yaşatıyorlar. Bu, tarımda tekelleşmedir.  Gıda kadar az insanın elinde toplandığında gıda fiyatlarının belirlenmesi, gıda fiyatlarının artmasına neden oluyor. Aynı zamanda bu süreç gıda spekülasyonlarını da ortaya çıkarıyor. Gıdayı bir meta haline dönüştürdüğünüz anda, stoklamalar ve kriz anında gıdayı daha yüksek fiyatlardan pazara sunma şansı tanıyor şirketlere.” ifadelerini kullandı.