Çorum’un Mecitözü ilçesine bağlı Çitli köyünde yaşayan bir çiftçi, tarlasında çalışırken bir bilezik buldu. Tarlada işlerini yarım bırakan çiftçi, bilezik ve parçalarını Çorum Müzesi’ne getirerek teslim etti.

Çorum Müzesi’nde yapılan incelemeler neticesinde bileziğin Hititler dönemine ait olduğu tespit edildi. Müze Müdürlüğü tarafından teslim alınan bileziğin uzmanlar tarafından restorasyonu yapıldı. Envantere kaydı yapılan bilezik, müze koleksiyonuna alındı.

Tarlada bulunan bu bileziğin eşi benzeri bulunmuyor – Tıkla İzle

Bronz, nikel, gümüş ve altın gibi değerli madenlerden yapılmış tasvirli bilezik, Hitit takı sanatının önemli bir örneğinin de ortaya çıkmasını sağladı.

“Daha önce görmediğimiz, benzeri olmayan bir eser”

Çorum Müzesi arkeologlarından Resul İbiş, 2022 yılında gerçekleştirdikleri teşhir tanzim çalışmalarında bu yıl ilk kez literatüre “Çitli bileziği” olarak geçen Hitit bileziğini ziyaretçilerin beğenisine sunduklarını söyledi. Bileziğin 2012 yılında bir çiftçi tarafından tarla sürülürken bulunarak Çorum Müzesi’ne getirildiğini anlatan İbiş, “İlk yapılan değerlendirmede daha önce görmediğimiz, benzeri olmayan bir eser olduğunun farkına vardık. Bu eser milattan önce 13. yüzyıl Hitit İmparatorluğu dönemine ait bir bilezik olduğu ortaya çıktı” dedi.

“Hitit takı sanatının önemli bir örneğinin ortaya çıkmasını sağlamıştır”

Bileziğin tarla sürülürken bulunduğu için zarar gördüğünü, deforme olduğunu ve bir takım parçalarının kaybolduğunu belirten İbiş, “Kalan parçaları restorasyonla bir araya getirerek üzerindeki figürleri ortaya çıkardık. Bu bilezik bronz, nikel, gümüş ve altın gibi değerli madenlerden yapılmış tasvirli bir Hitit bileziği. Hitit takı sanatının önemli bir örneğinin ortaya çıkmasını sağlamıştır. Anadolu’da milattan önce 2. binde takılar hakkındaki bilgilerimiz fazla değildir. Kazıları yapılan Hitit şehirlerinden ele geçen takıların sayısı da yok denecek kadar azdır. Bu nedenle de özgün olan eserin getirdiği bir diğer yenilik, milattan önce 13. yüzyılda Hitit kaya kabartmaları ve mühür baskılarından tanıdığımız İtar/auka ve yardımcıları Ninatta ve Kulitta betimlerini içermesidir” ifadelerini kullandı.

Çorum İl merkezinin güneyinde, Çıkhasan Köyü’nün 1 km. kuzeydoğusundaki Karapınar Mevkii’nde yer alan Höyük’te bulunan kadın botu, Anadolu’nun gerçek sahibi Türklere ilişkin çok önemli bilgileri de gözler önüne serdi.

Kadın botunun oldukça ayrıntılı işlendiği görülürken, botun erimemesi için alt kısma yerleştirilen parlak metal parçalar da dikkat çekiyor. Uzmanlar, botun ilk sahibinin dönemin asker ve yönetici sınıfına mensup bir şahsın eşi ya da dönemin kadın yöneticilerinden birine ait olabileceği belirtiliyor.

Botun şu anda Rusya’nın St. Petersburg kentindeki State Hermitage Museum’da sergilendiği biliniyor.

TÜRKLERİN GİYİMİNE BENZİYOR

Diğer yandan söz konusu botun, Türkmen Sıraç kadınlarının giysilerine de çok benzediği belirtildi. Botun çıktığı yer olan Karapınar Mevkii’nde başka tarihi eserlere de rastlandığı öğrenildi.

ANADOLU’NUN GERÇEK GERÇEK SAHİPLERİ TÜRKLER

Peki, Anadolu’da tarihten bu yana barış ve kardeşlik içerisinde yaşayan Türklerin ataları olarak bilinen Sakalar ve İskitler kim?

İskitler veya yayıldıkları doğu bölgelerindeki isimleri ile Sakalar, MÖ 8. yüzyıl ile MS 3. yüzyıl arasında Avrupa’nın doğusu (Kırım ve Pontik Bozkırları) ile Orta Asya’da, Tanrı Dağları ve Fergana Vadisi’ni de içine alan bölgelerde yaşamış, muhtemelen çoğunlukla Doğu İran Dilleri grubuna ait bir dil konuşmuş göçebe halktır. İskitler için tarih boyunca Grek kaynaklarında Skuthēs (Σκύθης), Asur kaynaklarında Aşguzai, Fars kaynaklarında Sakā ve Çin kaynaklarında Sai tabirleri kullanılmıştır.

SAKALAR KİMDİR?

Günümüzde, Sakaların kökenlerinin İrani ve İrani ilişkili olduğu akademi içerisinde en yaygın kabul gören görüşü oluşturmaktadır. Sakalar, bu açıdan bir Doğu İran halkı olarak sınıflandırılır. Öte yandan Türk kaynaklarında Ön Türk oldukları ve Ön Türk ilişiği olduğuna dair görüşler ve iddialar bulunmaktadır.

Savaşlarda kullandıkları en önemli silah, savaş baltası olmuştur. Ayrıca ok, yay ve kılıç da kullanılmıştır. Akraba olan İskit kalıntılarındaki at figürlerinin yoğunluğu da dikkati çekmektedir. Bu figürler göçmen bir kavim oldukları yönündeki tezleri bir hayli güçlendirmektedir.