İstanbul’da bazı ilçelerde, önümüzdeki 3 yılı kapsayacak toplu iş sözleşmelerinde ki (TİS) anlaşmazlıklar, kamuoyuna yansıyan  tartışmalar ve işçilerin bazı belediyelerde aldığı grev kararları; bunun nedenlerini ve de yansımalarını sizler için derledik.

Cumhurbaşkanlığı tarafından 20/11/2017 tarihli 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile, kamuda taşeron yöntemiyle çalışan 900 bin işçi devlet kadrolarına veya kamuya ait şirketlere işçi statüsünde geçişleri 1 Nisan 2018 tarihinde yapılmıştı. Bu düzenlemeyle geçişi yapılan işçilerin ücretleri 31/10/2020 tarihine kadar altı ayda bir sadece yüzde 4 zam gelecek şekilde ücretlendirilmesi sağlanmıştı.

696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamuya geçen taşeron işçilerin maaş mağduriyetleri geride kalan 3 yıl içinde enflasyon karşısında erimeye ve ciddi manada mağduriyetler yaşanmaya devam etti.

Taşerondan kadroya geçen çalışanlarla ilgili süreç, 2017 sonunda çıkarılan 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’yle başladı. Kararnameyle, kamu idarelerinin yanı sıra, belediye ve bağlı kuruluşlarında alt işveren işçisi olarak çalışanlar kadroya alındı. Ancak işçilerin toplu sözleşme ve sendika süreçlerinde kademeli bir geçiş öngörüldü. Bu yıl 696 Sayılı KHK’ya tabi işçiler için sözleşme yenileme tarihidir. Bu vesile ile 3 yıllık süreç içerisinde %4+4 maaş zammı ile idare etmeye çalışan ve aldıkları maaş enflasyon karşısında eriyen işçiler,3 yıllık süreci kapsayan Toplu İş Sözleşmesi (TİS) için haklarını alma yoluna hak arama eylemlerine başladılar.

İstanbul’da son haftalarda CHP’li bazı ilçe belediyelerinde işçiler, toplu iş sözleşmesi süreçlerinin tıkanması üzerine grev kararı aldı.

Geçtiğimiz günlerde Kadıköy Belediyesi işçilerinin grevi, belediye ile sendika genel merkezi arasında varılan anlaşma ardından sona erdi.

Bunu takiben Maltepe Belediyesi’nde işçiler 23 Şubat’ta greve çıktı.

Kartal, Ataşehir ve Beşiktaş’ta ise belediye binalarının girişine grev kararı asan işçiler, anlaşma sağlanamaması durumunda Mart ayında greve çıkacaklarını duyurdu.

Görüşmeler sürerken hükümet yetkilileri, toplanmayan çöplere de vurgu yaparak ortadaki durumun CHP’nin kötü belediyecilik anlayışını sergilediğini savunarak siyasi malzeme yapmaya devam ediyor. Sosyal medyada bazı CHP’liler ise grevlerin en düşük ücret alan AKP’li belediyelerde değil de işçilere daha iyi maaşlar sunan CHP belediyelerinde yapıldığını belirtiyor ve bu durumu eleştiriyor.

Belediyeler, sendikanın talep ettiği ücretlerin kendi bütçelerini zorladığını söylerken sendika sözcüleri ise kendileri için belediyede hangi partinin olduğunun önemli olmadığını, insanca yaşanacak bir ücret talep ettiklerini belirtiyor.

Yaşanan bu sürecin ardından, AKP’ye yakın bazı basın yayın organları ve taraftarlarının kamuoyunda yaratmak istedikleri algıyı engellemek üzere İBB duruma el attı.

Maltepe Belediyesi’ndeki grev nedeniyle toplanmayan çöplerle ilgili açıklamada bulunan  İstanbul Büyükşehir Belediyesi, toplum sağlığını olumsuz yönde etkileyen çöplerin İBB tarafından toplanacağını duyurdu.

İBB’den yapılan açıklamada; “Maltepe’de halk sağlığı için çöpleri topluyoruz. Maltepe Belediyesi’nde yaşanan grev nedeniyle, çok sayıda vatandaş tarafından temizlik ve çöp toplanmamasıyla ilgili İBB’ye şikayet iletildi. Halk sağlığının ve dengeli bir çevrede yaşamanın anayasal bir hak olduğunu dikkate alan İBB, ilçedeki çöpleri toplamaya başladı” denildi.

İstanbul’daki bazı CHP’li ilçe belediyelerinde, işçilerin greve gitmesiyle ilgili neler biliniyor ve İşçiler neden eylem yapıyor?

Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu’na (DİSK) bağlı Genel Hizmetler İşçileri Sendikası (Genel-İş), Bakırköy’de belediye şirketlerinin yetki itiraz davaları nedeniyle toplu iş sözleşmelerinin imzalanamadığı gerekçesiyle, bir süredir Bakırköy’de eylemler düzenliyor.

Diğer belediyelerde ise toplu iş sözleşmelerinde Genel-İş üyesi işçilerin talep ettikleri ile belediyelerin sundukları şartlar konusunda uzlaşmaya varılamadığı durumlarda işçiler greve yöneliyor.

İşçilerin farklı talepleri olmakla birlikte bunların merkezinde ücret zammı yer alıyor.

İşçiler, özellikle daha önceden taşeron şirketlerde çalışırken sonradan belediye şirketlerine geçen işçilerin ücretleriyle ilgili iyileştirmelerin önemli olduğuna vurgu yapıyor.

Kadıköy’deki grev sürecinde ne yaşandı?

İstanbul’da, toplu iş sözleşmesi süreçlerinin tıkanması üzerine greve çıktığı ilk ilçe Kadıköy oldu.

İşçiler 16 Şubat’ta grevi başlattı.

İki gün sonra yani 18 Şubat’ta ise Kadıköy Belediye Başkanı Şerdil Dara Odabaşı, Genel-İş Genel Merkezi ile anlaşmaya vardıklarını ve belediyede en düşük işçi maaşının ikramiyeler ve yıllık ödenen sosyal yardımlar dahil aylık net 5 bin 275 TL olduğunu açıkladı.

Genel-İş İstanbul Anadolu Yakası 1 No’lu Şube yöneticileri ise anlaşmaya sert tepki gösterdi ve genel merkezin şubenin ve tabanın iradesini yok saydığını belirtti.

Maltepe’de son durum ne?

İstanbul’da Maltepe Belediyesi’nin işçileri, 1588 kişiyi kapsayan toplu iş sözleşmesinde (TİS) anlaşma sağlanamaması üzerine 23 Şubat tarihinde greve başladı. DİSK’e bağlı Genel-İş Sendikası İstanbul Anadolu Yakası 2 No’lu Şubesi üyeleri, belediyenin Temizlik İşleri Şantiyesinde bir araya gelerek saat 00:00’da “Bu işyerinde grev var” yazılı pankartı şantiye girişine astı. Gece yarısından itibaren temizlik işleri dahil belediye çalışması durduruldu.

Kadıköy’den sonra yine benzer şekilde sürecin tıkanması üzerine Maltepe Belediyesi’nde de işçiler greve çıktı.

Maltepe Belediye Başkanı Ali Kılıç, “Genel-İş’e sunulan en düşük ücret alan emekçilere ikramiyeler hariç yüzde 47’lik zamla 4.188 TL ücretin reddedilerek grev kararı alındığını” belirterek, ”yetkili sendikanın 5200 TL talep ettiğini bunun ise bütçelerini aştığını” söyledi.

Genel-İş İstanbul Anadolu Yakası 2 No’lu Şube Başkanı Yenigül Özen Dolgun ise yaptığı açıklamada; “Belediyede 93 kişinin yasal asgari ücret olan brüt 119 TL günlük ücretle, yaklaşık 450 işçinin ise günlük brüt 123 TL ile çalıştığını söyledi. Şube Başkanı Dolgun; “Taban ücrete yüzde 40’ın üzerinde zam yaptığını belirten belediye yönetiminin bu teklifinden etkilenen yalnızca 35 kişidir. Ücret zammı olarak herkese günlük 11 TL brüt zam teklif edilmiştir. Bu teklifin oransal karşılığı yüzde 5 ile yüzde 8 arasındadır” dedi.

Bu arada Belediye Başkanı Kılıç, çalışmak isteyen ve çöp toplamaya giden işçilerin engellendiğini, buna karşı gerekli tutanak ve görüntüler alınıp yasal başvuruların yapıldığını belirtti.

Sendika yetkilileri, İstanbul Büyükşehir Belediyesi logolu araçların da ilçede çöp toplamaya çalıştığını söyledi.

Sendika yetkililerinden bunları “grev kırıcılık” olarak değerlendiren açıklamalar geldi. Sosyal medyada bazı sokaklarda, çöpleri mahalle sakinlerinin topladığını gösterdiği belirtilen videolar paylaşıldı.

Maltepe Belediye Başkanı, Cuma günü yaptığı açıklamada, “Emekçilerimiz demokratik hakkını kullanıyor, saygı duyuyoruz. Biz de Maltepe’ye hizmet hakkımızı kullanmak istiyoruz. Sendika ile görüşmelerimiz sürüyor. Hem halkımızı hem de emekçilerimizi memnun edecek bir sonucu kısa süre içinde alacağız” dedi.

Maltepe’de de anlaşma sağlandığını taraflar sosyal medyadan duyurdu.

Haberimizi yayına hazırladığımız esnada; Maltepe Belediye Başkanı Ali Kılıç ve DİSK Genel-İş Sendikası  arasında anlaşma sağlandığına dair haber kamuoyuna paylaşıldı.

DİSK Genel-İş Sendikası, resmi sosyal medya hesaplarından yaptığı paylaşım ile haberi doğruladı. Genel-İş Sendikası yaptığı açıklamada;

“Maltepe Belediyesi’nde toplu iş sözleşmesi görüşmelerinde anlaşma sağlandı. Yapılan anlaşmaya göre ikramiye dahil en düşük ücret net 4700 TL oldu. Uyuşmazlık nedeniyle 23 Şubat’ta başlayan yasal grevimiz bugün itibariyle sona ermiştir” denildi.

Maltepe Belediye Başkanı Ali Kılıç da haberi sosyal medya hesabından duyurdu. Ali Kılıç, kendisine ait sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada;

“Genel İş Sendikası ile sürdürdüğümüz Toplu İş Sözleşmesi görüşmeleri anlaşma ile sonuçlanmıştır. Bu süreçte sağduyu ve anlayışını esirgemeyen halkımıza teşekkürlerimizi sunuyoruz.

Genel Başkan Yardımcımız Veli Ağbaba, İstanbul İl Başkanımız Canan Kaftancıoğlu ve Büyükşehir Belediye Başkanımız Ekrem İmamoğlu‘na özverileri için Maltepe Halkı ve kurumum adına teşekkür ediyorum” dedi.

İBB: Maltepe’de halk sağlığı için çöpleri topluyoruz

Maltepe Belediyesi’ndeki grev nedeniyle toplanmayan çöplerle ilgili İstanbul Büyükşehir Belediyesi devreye girdi. İBB’den yapılan son dakika açıklamaya göre toplum sağlığını olumsuz yönde etkileyen çöplerin İBB tarafından toplanacağı duyuruldu.

İBB’den yapılan yazılı açıklamada; “Maltepe Belediyesi’nde yaşanan grev nedeniyle, çok sayıda vatandaş tarafından temizlik ve çöp toplanmamasıyla ilgili İBB’ye şikayet iletildi. Halk sağlığının ve dengeli bir çevrede yaşamanın anayasal bir hak olduğunu dikkate alan İBB, ilçedeki çöpleri toplamaya başladı” denildi.

Yapılan açıklamada;“Pandemi döneminde temizlik koşullarının taşıdığı hayati önem nedeniyle, bu şikayetlere İBB’nin kayıtsız kalması, toplum sağlığı açısından mümkün değildir. Bu sebeple, grev hakkına saygı duymakla birlikte, Maltepe’de toplum sağlığını tehdit eden unsurlar İBB iştiraki İSTAÇ marifetiyle toplanmaktadır” denildi.

“Sağlıklı çevrede yaşamanın anayasa bir hak olduğunun  altı çizilen açıklamada şu ifadelere yer verildi; “Büyükşehir sınırları içinde çevrenin korunması genel yetkisi 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 7. Maddesinin (i) bendi uyarınca Büyükşehir Belediyesine verilmiştir.

Yine,1593 Sayılı Hıfzıssıha Kanunu’nun çeşitli maddeleri, çevre ve toplum sağlığının korunması konusunda belediyeleri yetkili kılmaktadır. Bu çerçevede; grev nedeniyle Maltepe ilçesinde toplanmadığı için, çevre sağlığına zarar veren ve salgın hastalık üreme ve yayma riski taşıyan çöplerin toplanmasına, Büyükşehir Belediyesinin sorumluluğunda bulunan ana arterler ve meydanlar öncelikli olmak üzere, katkı sağlanmaktadır.”

“Grev kırıcı yakıştırması kabul edilemez. Bu sözü sahiplerine iade ediyoruz.”

“Bazı çevrelerce İBB’ye yönelik ‘grev kırıcı’ yakıştırmasının, içinde bulunduğumuz salgın ortamı şartlarında kabul edilmesi mümkün değildir. Bu yakıştırmayı, İBB ailesi olarak sözün sahiplerine iade ediyoruz. Maltepe Belediyesi’nin temizlik işçilerinin hak ettiği ücreti alması konusunda da ilgili kurumla İBB olarak görüşmelerimiz devam etmektedir. Arzumuz, bir an evvel bu grevin tarafları memnun edecek şekilde sona ermesidir.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi, ilçe ya da parti farkı gözetmeksizin, toplumun genelini ilgilendiren sorunlara her yerde güçlü bir şekilde müdahale etmeye devam edecektir” denildi.

Ataşehir, Kartal ve Beşiktaş’ta ki durum nedir?

Toplu iş sözleşmesi süreçlerinde anlaşma sağlanamaması üzerine Ataşehir, Kartal ve Beşiktaş belediye binalarının girişlerine de grev kararı asıldı.

Eğer önümüzdeki süreçte de ayrı ayrı belediyelerde anlaşma sağlanamazsa işçiler 2 Mart’ta Ataşehir’de, 4 Mart’ta Kartal’da, 15 Mart’ta Beşiktaş’ta greve çıkmayı hedefliyor.

Bu belediyelerin ilgili kurumları ile sendikalar arasındaki görüşmeler yoğun bir şekilde sürüyor.

Hükümet nasıl yaklaşıyor?

Hükümet yetkilileri, son günlerde greve çıkılan ilçelerde yaşananlarla ilgili olarak CHP’yi suçluyor.

Cumhurbaşkanı ve AKP Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan, hafta içinde partisinin TBMM’deki grup toplantısında salona, “CHP’li belediyelerin beceriksizliği” isimli bir video izlettirdi.

Erdoğan konuşmasında, “CHP; çöp, çukur, çamur. Bu kadar basit bir konuda bile vatandaşlarımıza hizmet veremeyenleri yok saymayacağız, kayıp olarak ilan etmeyeceğiz de ne yapacağız?” dedi.

Erdoğan, partisinin İstanbul İl kongresinde yaptığı konuşmada da, “Bu şehri yeniden çöp dağlarına, kokuya, yokluğa, ihmale maruz bırakanlarla, 2023’te sandıkta hesaplaşacağız.” diye konuştu.

Bu arada hükümete yakın medya organlarında ve hükümet destekçisi sosyal medya hesaplarında özellikle grev sonucu toplanmayan çöp görüntüleri kullanılarak CHP eleştiriliyor ve yaşananlarla 1994 yerel seçimleri öncesinde İstanbul’da yaşananlar arasında paralellik kurulmaya çalışılıyor.

Belediyeler ve CHP konuyu nasıl değerlendiriyor?

Türkiye’de asgari ücret yılbaşında net olarak 2825 TL olarak açıklandı.

Geçen yılın sonundaki asgari ücret görüşmeleri sırasında CHP, bunun en az 3100 TL olmasını savunmuştu.

Sonrasında CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun çağrısıyla CHP’li belediyeler ardı ardına en düşük maaşlarını yükselttiklerini açıkladı.

Buna göre bazılarında daha yüksek olmak üzere CHP’li belediyelerde en düşük maaş 3100 TL oldu.

Ağırlıklı olarak CHP’li belediyelerde yetki sahibi olan Genel-İş’in internet sitesi ve sosyal medya hesabındaki açıklamalarına bakıldığında, sendika ile birçok CHP’li il ve ilçe belediyeleri arasında son dönemdeki toplu iş sözleşmelerinde anlaşmaya varıldığı, bazı yerlerde imzaların kutlamalar eşliğinde atıldığı görülüyor.

Ancak İstanbul’daki bazı belediyelerde yaşanan anlaşmazlık süreçlerinde, CHP’li belediyeler genelde yüksek zamları kabul ettiklerini ancak sendikaların istedikleri zam oranlarınınsa çok yüksek olduğunu ve bütçelerini zorladığını savunuyor.

Kaynak : GENEL-İŞ

Grev kararlarının CHP’lilerin bir bölümü içinde rahatsızlık yarattığı bir gerçek.

Son yıllarda bazı grevler, Cumhurbaşkanlığı tarafından “genel sağlığı ve milli güvenliği bozucu nitelikte olmak” gibi gerekçelerle ertelenmişti.

Sosyal medyaya bakıldığında CHP destekçisi bazı hesaplardan, bazı grevler ertelenirken bazılarının ertelenmemesini “manidar” bulduklarını belirtiyor.

“Sendikalar neden AKP belediyelerinde değil CHP belediyelerinde grev yapıyor?”, “Yapılanlar hak mücadelesi değil bunlar, AKP’nin propagandasına neden oluyor”, “Tıpkı 1994 seçimleri öncesindeki grevlerin SHP’yi zayıflatması gibi bunlar da CHP’yi zayıflatıyor” gibi yorumların yapıldığı görülüyor.

DİSK ne diyor?

DİSK Yönetim Kurulu, Cuma günü söz konusu belediyelerdeki toplu iş sözleşme süreçlerine dair bir açıklama yaptı.

“Emeğin hakları olmadan demokrasi olmaz!” başlıklı açıklamada DİSK’in sermaye, iktidar ve siyasi partilerden bağımsız olduğu belirtildi ve “DİSK’i hizaya çekme cüretini gösterenler bilsinler ki, DİSK’in hizasını siyaset esnafları, patron ve iktidar odakları değil sadece işçi sınıfının çıkarları ve mücadelesi belirler” ifadesi kullanıldı.

Açıklamada, neden bazı belediyelerde grev hakkının kullanıldığı sorusunun yanlış olduğu belirtildi:

“Bakanlar Kurulu’nda olan grev kararlarını erteleme yetkisi de ‘Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ ile beraber cumhurbaşkanına verildi. Bu durum ülkemizde zaten sınırlı olan grev hakkını iyiden iyiye kullanılamaz hale getirdi. AKP iktidarları döneminde 17 erteleme kararıyla, 200 bine yakın işçinin grevi fiilen yasaklandı.

“Bu ülkede demokrasi isteyen aklı başında herkesin sorması gereken soru neden bazı belediyelerde bu hakkın kullanıldığı değil, neden iktidara bağlı belediyelerde bu hakkın kullanılmasının engellendiğidir. ‘Neden DİSK’li işçilerin grev hakkını kullandığı’ değil, örgütlü ve örgütsüz diğer işçilerin bu hakkı neden kullanamadığıdır.

Açıklamada, “aksi yöndeki yöndeki her tartışmanın, merkezinde otoriter bir emek rejimi olan anti-demokratik gidişata hizmet etmek anlamına geleceği” savunuldu.

Kadıköy Belediyesi en düşük işçi maaşının net 5 bin 275 TL olarak belirlendiğini açıklarken, işçiler sendika genel merkezinin kendilerinden habersiz işverenle masaya oturduğunu ve eylemlerine devam edeceklerini açıkladı.

Kadıköy Belediyesi işçileri, belediyede örgütlü olan DİSK Genel İş Sendikası ile birlikte toplu iş sözleşmesi (TİS) görüşmelerinde zam ücretinde anlaşılamaması sonucu, üç gün önce grev kararı aldı. Greve 2 bin 300 işçi katıldı.

Bugün, Kadıköy Belediye binası önünde eylemlerine devam eden işçiler kendilerinin haberi olmadan sendikanın genel merkezi ile belediyenin masaya oturarak sözleşmeyi imzaladığını duyurdu.

İŞÇİLERDEN ‘GREVE DEVAM’ AÇIKLAMASI

Kadıköy Belediyesi işçileri, Genel-İş Genel Merkezi’nin işçilerin iradesi dışında imzalayacağı sözleşmeyi tanımadıklarını belirterek, “Mücadelemiz greve çıkan tüm işçi arkadaşlarımız bitti diyene kadar sürecek” dedi.

Genel-İş, İstanbul Anadolu Yakası1 No’lu Şube Yöneticisi Ali Ekber Arslan ise, “Bugün bu kalabalığı hiçe sayan genel merkez, ismine ne derseniz deyin,  ama biz bunlara işçi düşmanı diyebiliriz. Burada şubenin ve tabanın iradesini yok saymak kabul edilemez. Bu doğrultuda biz grevimizi devam ediyoruz.” açıklamasını yaptı.

KADIKÖY BELEDİYESİ: ANLAŞMA SAĞLANDI

Kadıköy Belediyesi de TİS görüşmelerinde anlaşıldığını belirterek bir açıklama yayınladı.

Açıklamada şunlar dendi:

“Kadıköy Belediyesi ve DİSK Genel-İş Sendikası arasında süren toplu iş sözleşmesi görüşmeleri,

Genel-İş Sendikası Genel Merkezi ile yapılan anlaşma ile sona ermiştir.

İmzalanan sözleşmeyle, Kadıköy Belediyesi’nde en düşük işçi maaşı, ikramiyeler ve yıllık ödenen sosyal yardımlar hariç; aylık net 5 bin 275 TL olarak belirlenmiştir.”

GENEL-İŞ: ‘EN DÜŞÜK ÇIPLAK AYLIK ÜCRET NET 3 BİN 456 TL’

Belediye ile imzalanan sözleşme hakkında açıklama yapan Genel-İş Sendikası şunları kaydetti:

“Sendikamızın toplu iş sözleşmesi politikası gereği; işverenlerle yapılan toplu görüşmeler şube başkanlıklarımız eliyle yürütülmekte, uyuşmazlık ortaya çıktığında ise Genel Merkezimiz devreye girerek katkı vermeye çalışmaktadır. Sendika Genel Merkezimiz; İstanbul Anadolu Yakası 1 No’lu Şubemiz’in talebi doğrultusunda grevin başladığı ana kadar toplu görüşmelere müdahil olmamış, yine Şubemizden gelen talep doğrultusunda grev başladıktan sonra işverenle yapılan toplu görüşmelere müdahil olmuştur. Yaklaşık 3 gün süren yoğun müzakereler sonucunda gelinen son aşama şubemiz ile paylaşılmış ve Genel Merkez olarak gelinen noktada toplu iş sözleşmesinin imzalanması gerektiği kararını vermiştir. Sendikamız, pandemi koşulları altında halk sağlığına duyduğu sorumluluğu da göz önünde bulundurarak ve müzakerelerin artık daha fazla sürme imkânının ortadan kalkması nedenleriyle bu kararı almıştır” ifadelerini kullandı.

En düşük yevmiye 106,30-TL’den (net 76-TL), 161,14-TL’ye (net 115,20-TL) yükselmiştir. En düşük çıplak aylık ücret 3188-TL’den (net 2279-TL), 4834-TL’ye (net 3456-TL) yükselmiştir. Herkesin aldığı aylık sosyal yardımlar toplamı net 1164-TL’den net 1600-TL’ye yükselmiştir. İkramiyeler 10 günden 30 güne çıkarılmıştır. Tüm bu kazanımlar sonucunda aylık herkese ödenen sosyal yardımlar dahil (bekar işçi) en düşük maaş net 3663-TL’den net 5275-TL’ye yükselmiştir.  İkramiye dahil (bekar işçi) en düşük maaş ise net 3726-TL’den 5564-TL’ye yükselmiştir. Bu ücretlere kıdem zammı, iş riski, çocuk yardımı ve yıllık verilen sosyal yardımlar dahil değildir.

Gelinen aşama çok önemli olmakla birlikte yeterli olmadığının bilincindeyiz. Üyelerimizin alın terlerinin karşılığını tam olarak alması ve üyelerimizin hak ettikleri ücretlere ulaşmaları için gerekli mücadeleyi önümüzdeki dönemde de sürdürmeye devam edeceğimizin bilinmesini ister, kamuoyunun bilgisine sunarız.” 

5 BİN TL ZAM TARTIŞMASI

Grev bayrağı asıldığı sırada Kadıköy Belediyesi’nin yaptığı açıklama tartışmalara neden olmuştu.

Kadıköy Belediye Başkanı, Şerdil Dara Odabaşı, Twitter hesabından yaptığı açıklamada ikramiyeler hariç en düşük 4 bin 972 liralık teklifin (%38 oranında bir zam) sendika temsilcileri tarafından kabul edilmediğini açıklamıştı.

Belediye Başkanı Odabaşı’nın açıklamasının ardından 5 bin TL’lik zammı kabul etmediği iddia edilen işçilere ve sendikaya eleştiriler yöneltildi.

Bu tepkilerin ardından da DİSK Genel-İş Anadolu Yakası 1 No’lu Şube, Odabaşı’nın paylaşımının gerçekleri yansıtmadığını, %38 değil, %7 oranında zam teklif edildiğini savundu.

DİSK Başkanı Arzu Çerkezoğlu, en azından TUİK’in verileri dikkate alınması gerektiğini sbelirterek, “Asgari ücret geçim ücreti olmalı. Uluslararası standartlara uygun bir biçimde hesaplanmalı ve üzerindeki vergi ve kesinti yükü kaldırılmalı” dedi.

Hükümet ile işçi ve işveren sendikaları, 2021’de uygulanacak asgari ücreti belirleme çalışmalarını sürdürüyor. DİSK, azgari ücretin ne olması gerektiğine ilişkin bir rapor hazırladı. Arzu Çerkezoğlu, DİSK Araştırma Merkezi (DİSK-AR) tarafından her yıl düzenli olarak hazırlanan asgari ücret araştırmasını bu yıl “Salgın Günlerinde Asgari Ücret Gerçeği Araştırması-2021” başlığıyla yayınlanan raporu basın toplantısıyla kamuoyuna duyurdu.

Çerkezoğlu, konfederasyon olarak önerilerinin 2021 yılı asgari ücretinin net 3 bin 800 lira olması yönünde olduğunu bildirdi. Halen, brüt 2 bin 943 , net de 2 bin 324 lira 70 kuruş olan asgari ücretin ortalama ücret olarak uygulanır hale geldiğini söyledi. Çerkezoğlu, ANKA’ya şu değerlendirmeyi yaptı:

“ULUSLARARASI STANDARTLARA UYULMAK ZORUNDA”

“Asgari ücret belirlenirken her şeyden önce uluslararası standartlara uyulmak zorunda. Uluslararası standartlar derken Birleşmiş Milletler, Uluslararası Çalışma Örgütü, Avrupa Konseyi’nin bütün kararları asgari ücreti işçinin sadece kendisi değil ailesiyle birlikte yaşayabileceği bir geçim ücreti olarak tarif eder. Ama Türkiye’de yıllardır tek bir işçi üzerinden hesaplanan asgari ücret var. Asgari ücretin aile ile birlikte hesaplanması son derece önemli.

“AÇLIK SINIRIN ALTINDA BİR AZGARİ ÜCRET VAR”

Türkiye’deki açlık sınırı, yoksulluk sınırı rakamları son derece önemli. Türkiye’de yoksulluk sınırı sekiz binin üzerine çıkmış durumda. Bırakın yoksulluk sınırını açlık sınırının bile altında bir asgari bir ücret var. Bu asla kabul edilemez. En azından bir evde iki kişi çalıştığında bir yoksulluk sınırı kadar bir gelirin haneye girmesi gerekiyor. O nedenle yoksulluk sınırı önemli bir ölçüdür. TÜİK, her yıl bir rakam belirliyor, asgari bir geçim tutarı belirliyor ve bunu asgari ücret tespit komisyonuna sunuyor. Ama her yıl komisyon, TUİK’in, yani devletin kendini kurumunun belirlediği rakamlardan daha düşük bir asgari ücret belirliyor. En azından TUİK’in önerilerinin bu acıdan dikkate alınması gerekli. Yani özetle asgari ücret geçim ücreti olmalıdır. Uluslararası standartlara uygun bir biçimde hesaplanmalıdır. Ve son olarak üzerindeki vergi ve kesinti yükü kaldırılmalıdır.”

3,3 MİLYON İŞÇİ ASGARİ ÜCRETİN ALTINDA BİR ÜCRET ALIYOR

DİSK’in asgari ücret le ilgili raporu özetle şöyle:

“Asgari ücret milyonların meselesidir. Türkiye’de milyonlarca işçi asgari ücrete mahkûmKEN, milyonlarca işçi de yasa dışı bir biçimde asgari ücretten mahrumdur. Asgari ücret azami sayıda işçiyi ilgilendiriyor. Asgari ücret giderek ortalama ücret haline geliyor, ortalama ücret asgari ücret düzeyine düşüyor. 3,3 milyon işçi (bütün ücretli çalışanların yüzde 17’si) asgari ücretin altında bir ücretle çalışıyor. Asgari ücretin yarısından daha az ücretle çalışan işçi sayısı 1 milyona yakın. Asgari ücret ve altında bir ücretle yaşamını sürdürmek zorunda olan işçilerin sayısı 7,5 milyon (bütün ücretli çalışanların yüzde 38,3’ü) civarındadır. Asgari ücretin yüzde 20 fazlası ve altında ücret alan işçilerin sayısı 9,7 milyondur. Bütün ücretli çalışanların yüzde 50’ye yakını bu kapsamdadır. Tüm ücretli çalışanların yüzde 64’ü ise (12,5 milyon işçi) asgari ücretin altı ile asgari ücretin bir buçuk katı arasında bir ücret elde ediyor.

Covid-19 salgınıyla birlikte ücretlerde önemli kayıplar yaşandı ve asgari ücret altında gelir elde edenlerin sayısı arttı. 1.168 lira ödenekle zorunlu ücretsiz izne çıkarılanlar asgari ücretin yarısı kadar bir gelirle yaşamaya zorlanıyor. Salgınla birlikte kısa çalışma ödeneği ve ücretsiz izin ödeneğiyle asgari ücretin altına mahkûm edilenler ile işini kaybeden kayıtsız işçiler göz önüne alındığında asgari ücretin altında gelirle yaşamak zorunda olanların sayısının daha da arttığını söylemek mümkün.

Kocaeli’nin Gebze ilçesinde, Ankara’ya yürümek isteyen metal işçileri, sabah saatlerinde Birleşik Metal-İş Gebze Şubesi önünde bir araya geldi. Dün yapılmak istenen yürüyüşün engellenmesinin ardından bugün yeniden bir araya gelen işçiler, polis barikatının kaldırılması üzerine D-100 karayoluna çıkarak Ankara istikametinde yürüyüşe başladı. 500 metre kadar yürüyen işçiler daha sonra otobüse bindi.

DİSK GENEL BAŞKANI GEBZE’YE GELDİ

Ankara’ya yürümek isteyen işçilere destek olmak amacıyla işçilerin yanına gelen DİSK Genel Başkanı Arzu Çerkezoğlu, Birleşik Metal-İş Gebze Şubesi önünde işçilere seslendi. Çerkezoğlu, sendikalı işçilere şu konuşmayı yaptı:

“Bu ülkede ve dünyanın her yerinde sendikalı olmak ve emeğine ekmeğine sahip çıkmak için örgütlü olmayı seçmek en temel yasal ve anayasal hakkımızdır. Bu hakkın engellenmesi, haksız ve hukuksuz biçimde bu en temel hakkımızı kullanmamızın engellenmesi suçtur. Emeğine ekmeğine sahip çıkmak, hakları için mücadele etmek bu dünya yüzündeki en onurlu iştir. Birleşik Metal-İş sendikamızın, DİSK’in örgütlü olduğu bu üç fabrikada hakkına sahip çıkmak için günlerdir direnen ve dün burada sesini Ankara’ya duyurmak için yola çıkan, önü kesilen ama dimdik ayakta duran bütün işçi kardeşlerimi selamlıyorum.”

Kocaeli Valiliği’nin, ‘pandemi tedbirleri’ kapsamında ilan ettiği 30 günlük eylem yasağı kararını gerekçe gösteren polis, dün işçilerin yürüyüşünü engellemiş, metal işçileri ve onlara desteğe gelenlerle birlikte toplam 109 kişiyi gözaltına almıştı. Gözaltına alınanlar, gece saatlerinde serbest bırakılmıştı.

Çerkezoğlu, “Biz geleceğimizin karartılmasına izin vermeyeceğiz” dedi. DİSK Genel Başkanı, başta kıdem tazminatı hakkı olmak üzere haklarını sonuna kadar savunacaklarını söyledi.

Milletvekilleri Özür Diledi

DİSK Genel Başkanı Arzu Çerkezoğlu, Meclis Dikmen kapısı önünde güvenlik güçlerinin müdahalesi sonrasında TBMM Basın Kapısı önünde bir açıklama yaptı. CHP, HDP ve TİP milletvekilleri, Çerkezoğlu ve DİSK yöneticilerinin Meclis kampüsüne girmesini sağladı. CHP Genel Başkan Yardımcısı ve Malatya Milletvekili Veli Ağbaba, DİSK yöneticilerinden karşılaştıkları muameleden dolayı milletvekilleri adına özür diledi.

Çerkezoğlu, “Meclis kapısında basın toplantısı yapmak istemiştik. Ne yazık ki yaşananlara işçi sınıfı adına bu tabloya eşlik ettik. Kazanılmış en temel haklar için günlerdir itirazımızı dile getiriyoruz. Yasaların görüşüldüğü TBMM’de siyasi iktidara düşüncelerimizi ifade etmek ve bu yasanın geri çekilmesine ilişkin taleplerimizi ifade etmek için geldik. Ancak sabah erken saatlerden itibaren toplanan arkadaşlarımızın önü kesildi. Sınırlı sayıda arkadaşımızla geldiğimizde de açıklama yapmamız engellendi” dedi.

‘Patrona yapılan yatırımlar artırılıyor’

Sendikalı veya sendikasız olmak üzere tüm işçiler adına burada olduklarını vurgulayan Çerkezoğlu, “Yasanın genel gerekçesi son derece olumlu ama yasanın içine baktığımızda işsizlik fonundan patrona yapılan yatırımların artırılması var hatta suç işleyerek kayıt dışı işçi çalıştıran işverene ödüller var ama işçiler açısından numunelik de olsa bir tane madde yok. Bu pandeminin yarattığı yıkımda işçi emekçiyi koruyan bir madde yok” diye konuştu.

Kanun teklifinde kıdem tazminatı, iş güvencesi gibi İş Kanunu’nda yazılan temel hakların ortadan kaldırıldığını belirten Çerkezoğlu, “Gençlerimiz işsizlikle boğuşurken gençlerimizi güvencesiz çalıştırmanın pençesine atmaya çalışıyor. 25 yaş altı gençlere, prim bile ödenmeyecek. Biz buna asla izin vermeyeceğiz. Biz geleceğimizin karartılmasına izin vermeyeceğiz” dedi. Çerkezoğlu, kıdem tazminatı hakkı başta olmak üzere haklarını savunacaklarını söyledi.

2003 yılında 4 kişilik bir ailenin günlük 15 lira karşılığında sağlıklı bir şekilde beslenebildiği belirtilirken, 2020 yılında bu rakam 79 TL’ye ulaştı.

DİSK’e bağlı Birleşik Metal İş Sendikası Araştırma Merkezi’nin yayınladığı Raporda 4 kişilik ailenin gıda harcaması, gıda türlerine göre de ayrıntılı incelendi. Buna göre 4 kişilik bir ailenin mutfak masrafının yüzde 36.05’i süt ve süt ürünleri, yüzde 27.75’i et, yumurta ve kuru baklagiller, yüzde 14.81’i sebze ve meyve, yüzde 9.41’i ekmek ve makarnadan oluşuyor.

Ailelerin gıda için yapması gereken harcama illere göre incelendiğinde ise 4 kişilik ailenin gıda harcaması; İzmir’de 2 bin 588 lira, İstanbul’da 2 bin 527 lira, Ankara’da ise 2 bin 310 liraya ulaşıyor.

Araştırmaya göre önemli sanayi merkezlerindeki açlık sınırları da şu şekilde belirlendi:

– Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu ve Yalova’da 2 bin 432 lira,

– Bursa, Eskişehir ve Bilecik’te 2 bin 409 lira,

– Trabzon, Ordu, Rize, Artvin, Gümüşhane, Giresun’da 2 bin 396 lira.

-Zonguldak, Bartın ve Karabük’te 2 bin 382 lira,

– Adana ve Mersin’de 2 bin 228 lira

– Diyarbakır ve Şanlıurfa’da 2 bin 169 lira,

– Hatay, Kahramanmaraş, Osmaniye’de 2 bin 167 lira,

– Gaziantep, Kilis, Adıyaman’da 2 bin 101 lira,