Ankara Başsavcılığı Emekli Amirallerin bildirisine imza atanların ifadesinin alınması için talimat verdi. Emekli amiraller hakkında, Nöbetçi Sulh Ceza Hakimliği’nce “kelepçe takılmamak” suretiyle “il dışına çıkamamak” ve “yurt dışına çıkamamak” adli kontrol tedbirleri uygulanmasına karar verildi.

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’nca, Montrö açıklamasında adı bulunan 104 emekli amiralden ifadesi alınmayan 84 emekli amiralin ifadeleri alındı.

Emekli 104 amiral, “Tekkedeki amiral”, “Montrö’nün tartışmaya açılması”, “Atatürk ilke ve devrimleri” konularındaki açıklaması tartışma yaratmıştı. İktidar kanadından açıklamaya sert tepki gösterilmişti. Açıklamanın ardından soruşturma başlatılmış ve 10 emekli amiral günlerce gözaltında tutulmuştu.

85 Yaşındaki Emekli Amiral İfadeye Çağırıldı

Bugün ise 84 emekli amiralin ifadeleri alınmaya başlandı. Bugün emniyette 8 emekli amiral ifade verdi. Öte yandan ifade verenler arasında 85 yaşında bir emekli amiralin olduğu belirtildi.

İfade süreciyle ilgili açıklamada bulunan Avukat Hüseyin Ersöz, “İfade alma işlemlerinin Ankara’da yapılmasını anlamak güç. En genci 60 yaşında olan, birçok sağlık sorunu ile boğuşan bu kişilerin, pandemide yaşadıkları illerde ifadelerinin alınmasını sağlamak zor olmamalı” dedi.

Ersöz, biri 82 yaşında olan ve Ankara Adliyesi’nde bulunan 9 emekli amiralin, savcılık ifadeleri alınmadan, “bulundukları ili terketmemek” ve “yurt dışına çıkamamak” adli kontrol tedbirleri uygulanması talebiyle Sulh Ceza Hakimliği’ne sevk edildiğini açıkladı.

Twitter’dan açıklama yapan Ersöz sürece dair şunları söyledi:

Emekli Amirallerin ‘Kamuoyu Duyurusuna’ ilişkin soruşturmada ifade alma işlemlerine yeniden başlandı. Bugün emniyette 8 kişinin ifadesi alındı. Sonraki günlerde de ifade alma işlemlerine devam edilecek. İfadesi alınan kişiler arasında 85 yaşında bir emekli amiral de var.

İfade alma işlemlerinin Ankara’da yapılmasını anlamak ise çok güç. En genci 60 yaşında olan, birçok sağlık sorunu ile boğuşan bu kişilerin, pandemide yaşadıkları illerde ifadelerinin alınmasını sağlamak zor olmamalı. Hele ki sadece bir ‘basın açıklamasıyla’ suçlanırlarken! Bir kez daha ifade edeyim ki, tamamen mesleki duyarlılık ve devletin menfaatlerini gözeten bir hassasiyetle kaleme alınan bir barışçıl metinden ‘darbe paranoyası’ üretmek ve ‘suç için anlaşma’ olarak nitelendirmek hukuk devleti ciddiyeti ile bağdaşmıyor.”

Emekli Amiraller Hakkında Karar

Emekli amiraller hakkında, Nöbetçi Sulh Ceza Hakimliği’nce “kelepçe takılmamak” suretiyle “il dışına çıkamamak” ve “yurt dışına çıkamamak” adli kontrol tedbirleri uygulanmasına karar verildi. 

Soruşturma Sürecinde Neler Olmuştu?

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, 3 Nisan’da 104 emekli amiralin yayımladığı ‘Montrö bildirisi’ ile ilgili TCK’nın 316/1 maddesinde yer alan “Devletin güvenliğine ve anayasal düzene karşı suç işlemek için anlaşma” suçundan resen soruşturma başlatmıştı.

Soruşturma kapsamında, bildiriyi hazırlayan ve yayımlanma sürecinde aktif faaliyet gösteren 14 emekli amiralden Ergun Mengi, Atilla Kezek, Alaettin Sevim, Ramazan Cem Gürdeniz, Nadir Hakan Eraydın, Bülent Olcay, Kadir Sağdıç, Türker Ertürk, Turgay Erdağ ve Ali Sadi Ünsal gözaltına alınırken, yaşları 70’in üzerinde olan Engin Baykal, Cemil Şükrü Bozoğlu, Mustafa Özbey ve Atilla Kıyat ise ifadeye çağrıldı. 14 emekli amiral, emniyetteki işlemlerinin ardından sulh ceza hakimliğince adli kontrol hükümleri uygulanarak, serbest bırakıldı. Daha sonra emekli amirallerin ifadeleri doğrultusunda soruşturma genişletilmişve 6 emekli amiral daha ifadeye çağrılmıştı. Ankara emniyetindeki ifadelerinin ardından 6 kişi de sulh ceza hakimliğince serbest bırakılmıştı.

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’nca ‘Montrö bildirisi’nde imzası olan 104 emekli amiralden ifadesi alınmayan 84 emekli amiral, ifadeye çağrıldı.

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, 3 Nisan’da 104 emekli amiralin yayımladığı ‘Montrö bildirisi’ ile ilgili TCK’nın 316/1 maddesinde yer alan ‘Devletin güvenliğine ve anayasal düzene karşı suç işlemek için anlaşma’ suçundan resen soruşturma başlattı. Soruşturma kapsamında, bildiriyi hazırlayan ve yayımlanma sürecinde aktif faaliyet gösteren 14 emekli amiralden Ergun Mengi, Atilla Kezek, Alaettin Sevim, Ramazan Cem Gürdeniz, Nadir Hakan Eraydın, Bülent Olcay, Kadir Sağdıç, Türker Ertürk, Turgay Erdağ ve Ali Sadi Ünsal gözaltına alınırken, yaşları 70’in üzerinde olan Engin Baykal, Cemil Şükrü Bozoğlu, Mustafa Özbey ve Atilla Kıyat ise ifadeye çağrıldı. 14 emekli amiral, emniyetteki işlemlerinin ardından sulh ceza hakimliğince adli kontrol hükümleri uygulanarak, serbest bırakıldı. Daha sonra emekli amirallerin ifadeleri doğrultusunda soruşturma genişletildi ve 6 emekli amiral daha ifadeye çağrıldı. Ankara emniyetindeki ifadelerinin ardından 6 kişi de sulh ceza hakimliğince serbest bırakıldı.

İfadesi Alınmayan 84 Emekli Amiral Çağırıldı

Soruşturma kapsamında, bildirinin altında imzası bulunan ve daha önce ifadesi alınmayan 84 emekli amiral de ifadeye çağrıldı. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’ndan yapılan açıklamada, 5 ve 16 Nisan’daki arama ve el koyma kararları kapsamında ele geçirilen dijital materyallerin incelenmesi, bugüne kadar alınan şüpheli ifadeleri, HTS analizleri ile sonucu elde edilen deliller çerçevesinde bildiri altında imzası olan şüphelilerin ‘devletin güvenliğine ve anayasal düzene karşı suç işlemek için anlaşma’ suçundan ifadelerinin alınması amacıyla Ankara Emniyet Müdürlüğü TEM Şube Müdürlüğü’ne talimat yazıldığı belirtildi. Açıklamada, şüphelilerin 27 Mayıs’tan itibaren ifadelerinin alınmasına başlandığı, soruşturmaya çok yönlü devam edildiği kaydedildi. 

Tümamiral Orhun Özdemir uzun süredir rahatsız olan eşine bakıyordu. Son olaydan son derece etkilendiği belirtilen Özdemir, 15 gün önce hastaneye kaldırılmıştı… Özdemir’in cenazesi programı oğlunun ABD’den geliş tarihine göre belirlenecek.

Sosyal medya hesabından açıklama yapan Cem Gürdeniz, “Deniz Kuvvetlerimizin mümtaz amirallerinden E. Tuğamiral Orhun Özdemir’i 8 Mayıs 2021 tarihinde kaybettik. Kendisinin emrinde 1986-1987 yıllarında Deniz Kuvvetleri Harekât Eğitim Daire Başkanı iken çalışma onuruna sahip olmuştum” dedi. 

Gürdeniz şunları belirtti:

“Kendisinin emrinde 1986-1987 yıllarında Deniz Kuvvetleri Harekât Eğitim Daire Başkanı iken çalışma onuruna sahip olmuştum. Denizaltı Filosunun her kademesinde görev yapan Amiralimizin Kıbrıs Barış Harekâtı sırasında denizaltı komutanı olarak yaşadıkları ve katkıları her türlü takdirin üzerindedir. Kumpas davaların yaşandığı 2011-2014 yılları arasında Vardiya Bizde ve Sessiz Çığlık faaliyetlerinin hemen hepsinde eşlerimizin yanında durdu. Bizleri Silivri’de ziyaret etti. Atatürk’ün ve Cumhuriyetin mümtaz evladı, Bahriyemizin değerli Amiralinin aziz hatırası önünde tazimle eğiliyor, ailesine, dost ve sevenlerine başsağlığı diliyorum. Amiralim bir denizaltıcı olarak son dalışınızda yeni rotanız cennet olsun. Mavi Vatan tüm derinlikleriyle sizi bağrına bassın.”

Vira Trabzon Haber Yazarlarından Emekli Amiral Türker Ertürk vefat haberini yazdığı mesaj ile duyurdu; ‘Deniz Harp Akademisi Komutanı olarak komutanlığımı ve öğretmenliğimi yapan, kendisinden feyz aldığım Kıbrıs Gazisi Emekli Tümamiral Orhun Özdemir’i kaybettik. Acımız büyüktür. komutanıma Tanrı’dan rahmet, ailesine, silah arkadaşlarına ve Bahriye Camiasına başsağlığı ve sabır dilerim. Ruhu şad olsun”.

Yöneylem Sosyal Araştırmalar Merkezi Araştırmalardan Sorumlu Genel Koordinatörü Doç. Dr. Derya Kömürcü’ye göre Erdoğan ve AKP, emekli amirallerin yazdığı bir bildiri ya da muhalefet milletvekilinin sarf ettiği cümleyle darbe tehdidini vatandaşların gündemi haline getirebilme kabiliyetini yitirdi.

Yöneylem Sosyal Araştırmalar Merkezi tarafından, Türkiye Siyaset Panelistleriyle 27 ilde 3605 görüşme yapılarak gerçekleştirilen araştırma, bir haftadır açıklanan anketleri doğrulayan ortak noktalar olmakla birlikte yeni ve ilginç bilgileri de ortaya koyuyor.

Yurttaşın darbe olasılığına bakışı, 128 Milyar TL’nin siyasete yansıması, yoksullaşma ve elbette Cumhurbaşkanlığı seçimleri konusu ana gündem maddelerini oluşturuyor.

Yöneylem Sosyal Araştırma Merkezi Araştırmalardan Sorumlu Genel Koordinatörü, siyaset bilimci Doç. Dr. Derya Kömürcü’yle ilk kez Cumhuriyet aracılığıyla açıkladıkları araştırmanın sonuçlarını değerlendirdik.

Artık Gündem Belirleyemiyor

– Merkez Bankası’nın buharlaşan 128 milyar Dolar’ı çok tartışıldı. Erdoğan’ın açıklamalarını tatmin edici bulmayanların oranı yüzde 58,1. Bu oran bize siyaseten ne söylüyor?

Her şeyden önce muhalefetin “128 milyar dolar nerede?” kampanyasının, beklenenin de ötesinde bir etkisi olduğunu, yalnızca Erdoğan ve AKP karşıtlarının değil, AKP-MHP ittifakına oy vermiş olanların da fazlasıyla dikkatini çektiğini söyleyebiliriz. Öyle ki 24 Haziran 2018’de AKP’ye oy verenlerin yüzde 43’ü, MHP’ye oy verenlerin yüzde 30’u bu açıklamaları tatmin edici buluyor. Aslında bu konu da diğer pek çok konu gibi, son dönemde Erdoğan’ın, kendi oluşturamadığı gündemleri idare etme sıkıntısını, açıkça ortaya koyuyor. Görmezden gelmeyle başlayıp, inkâra ve çekingen açıklamalara uzanan bir tutarsızlıklar siyaseti içinde, seçmen artık Erdoğan ve diğer yetkililerin açıklamalarını inandırıcı bulmuyor. 

İşsiz Sayısı 12 Milyonun Üzerinde

– Türkiye’nin en acil çözülmesi gereken meselesi ekonomi. Yoksullaşma oyların düşmesinde ne kadar etkili oldu?

Evet, Türkiye’nin en acil çözülmesi gereken meselesi, seçmen tarafından farklı biçimlerde dile getiriliyor olsa da “ekonomi.” Ekonomik kriz, geçim sıkıntısı, hayat pahalılığı, enflasyon ya da işsizlik gibi başlıklarla dile getirilen tüm şikayetler bir arada ele alındığında, ekonomiyle ilgili sorunlar, vatandaşlar tarafından yüzde 80’in üzerinde bir oranda en önemli sorun olarak değerlendiriliyor. Doğal olarak tüm bu sorunlar, bizzat yaşayarak da gördüğümüz üzere, “derin bir yoksullaşma”yı beraberinde getiriyor. Bugün Türkiye’deki hanelerin yarısı, geçtiğimiz ay içinde karşılayamadığı bir temel ihtiyacı ya da ödeyemediği bir faturası olduğunu dile getiriyor. Yine TÜİK tarafından yüzde kaç olarak açıklanırsa açıklansın, işsiz sayısının 12 milyonun üzerinde olduğu, yaptığımız araştırmalarda ortaya çıkıyor. Her dört kişiden üçü Türkiye ekonomisinin son bir yılda daha kötüye gittiğini söylüyor. Gelecek yılın daha kötü olacağını düşünenler, yüzde 50’nin üzerinde. Böyle bir tablonun, oy tercihlerine yansımaması düşünülebilir mi? Peki “Yeterli seviyede mi?” derseniz, kesinlikle “hayır”. Ama o noktada da Türkiye siyasetinin özgünlükleri devreye giriyor. Türkiye’nin aşırı ve bilinçli bir biçimde kutuplaştırılarak konsolide edilmiş seçmen tabanlarındaki oynaklık, beklenenden çok daha yavaş gerçekleşiyor. Bunda konsolidasyondan kaynaklı çözülememe durumu kadar, kopmaya hazır seçmeni, kendisine çekecek bir muhalif çekim merkezinin oluşamamış olması da önemli bir rol oynuyor.

İmamoğlu ve Yavaş’ın Oyunu Hangi Gruplar Arttırıyor?

– Bu pazar seçim olsa Erdoğan’ın karşısında kimin şansı daha fazla?

Erdoğan’ın oyu, karşısında kim olduğundan bağımsız bir biçimde yüzde 37-38 aralığında seyrediyor. Buna karşılık “Erdoğan’a asla oy vermem” diyenler her ay biraz daha artıyor. Araştırmamıza göre bu oran, yüzde 48’e çıkmış durumda. Öte yandan muhalefetin Erdoğan karşısında kesinleşmiş bir adayı olmadığı için, sağlıklı bir sonuca ulaşabilmek amacıyla seçmenlere “Bu Pazar cumhurbaşkanlığı seçiminin 2. turu yapılsa, şu iki adaydan hangisine oy verirsiniz?” şeklinde bir soru yöneltmeyi tercih ediyoruz. Bugüne kadar Erdoğan karşısında 2. tur adayı olarak sorduğumuz farklı isimler arasında, düzenli olarak iki isim, Mansur Yavaş ve Ekrem İmamoğlu, Erdoğan’ı geçmeyi başarıyor. İmamoğlu’nun avantajı, net bir biçimde gençlerden, kadınlardan ve Kürtlerden daha fazla oy almayı başarıyor olması; dezavantajı ise milliyetçi-muhafazakâr seçmen kitlesinden sınırlı sayıda seçmeni kendisine çekebilmesi. Buna karşılık Yavaş, milliyetçiler ve muhafazakârlardan aldığı destekle kendi oyunu artırırken; Erdoğan’ın oy oranını da aşağı çekmeyi başarıyor. Bana öyle geliyor ki, önümüzdeki cumhurbaşkanlığı seçiminin ilk turu, muhalefet açısından ikinci turundan çok daha kritik. Bu yüzden ilk tur için, doğru bir stratejinin geliştirilmesi, son derece önemli. 

Kutuplaştırıcı ve Çatışmacı Dil

Bu hafta sizinle birlikte üç kamuoyu araştırması da AKP’nin oyunu yüzde 27 bandında veriyor. Oyunu kime kaptırıyor AKP?

Seçmenlerin oy tercihlerinde bir değişim yaşanmakta olduğu bir gerçek. Ama bu adeta çıplak gözle görülemeyen, belirli bir zaman dilimi içinde sürekli gözlemlediğinizde, toplamda fark yaratan bir değişim. O yüzden AKP’den radikal kopuşlar halinde, belirli bir partiye yönelen seçmen kümelerinden bahsetmek mümkün değil. Yine de bu değişimi analiz etmemiz mümkün. Birincisi, Türkiye demografik olarak değişiyor. Genç nüfus o kadar güçlü bir biçimde seçmen havuzuna dahil oluyor ki, AKP hiç oy kaybetmese bile toplam seçmen içindeki oy oranı düşüyor. Çünkü önümüzdeki seçimde ilk kez oy kullanacak genç seçmenler arasında AKP’nin oyu ülke ortalamasının altında. İkincisi, AKP’ye oy vermiş olanların 24 Haziran 2018’den bugüne değişen tercihlerini incelediğimizde CHP, İYİ Parti, DEVA Partisi, HDP gibi partilere kısmi geçişler görüyor, ancak kararsızlar ve oy kullanmayacağını ifade edenler arasında da azımsanmayacak oranda AKP’li olduğunu tespit ediyoruz. Örneğin son araştırmamızın bulgularına göre “kararsızım” diyen her beş kişiden biri 24 Haziran’da AKP’ye oy vermiş. Türkiye siyasetine hâkim olan kutuplaştırıcı ve çatışmacı dil, bazı seçmenlerin tercihlerini açıklamasını engellediği için araştırmalarda kararsız ve oy kullanmayacak seçmen oranı, gerçekte olduğundan yüksek çıkıyor. Genel anlamda muhalefet partilerine oy vermeyi düşünenlerin, kendilerini daha fazla kararsız ve oy kullanmayacaklar içinde gizlemeye çalıştıkları da görülüyor. Dolayısıyla kararsızlar içinden, iktidardan çok muhalefete oy çıkacağını varsaymak gerekir. 

Türkiye İyi Yönetilmiyor

 Sadece AKP-MHP ittifakının değil, Erdoğan’ın da oy oranı düşüyor. Şubat’a göre de ciddi fark var. Bu kadar kısa sürede aranın açılmasının nedeni?

Aslında Türkiye siyasetinde bir süredir ilginç bir dinamik işliyor. Bu ülkede siyasal alan zaten hiç de geniş değildi, ama “Türk tipi başkanlık sistemi”ne geçildiğinden beri TBMM gibi, partiler de giderek önemini yitirmeye, liderler ön plana çıkmaya başladı. Öyle ki seçmenlere parti tercihini sorduğunuzda, yüzde 20’ye yaklaşan kararsız seçmen oranı, söz konusu cumhurbaşkanı tercihi olduğunda, yüzde 8’in altına düşüyor. Dolayısıyla insanların gözü kulağı liderlerde. Erdoğan’ın siyaset tarzı da bunu güçlendirecek nitelikte. İşler iyi giderken, bu, kendisi açısından doğru da bir strateji. Ancak rüzgâr ters döndüğünde de ne kadar güçlü olursanız olun, sorumluluktan kaçmanızı güçleştiren bir durum söz konusu. Bu açıdan bakarsanız, son üç ayda Koronavirüs salgınının yönetiminden, aşı tedariki ve aşılama konusuna, “lebalep” dolu kongrelerden Merkez Bankası döviz rezervinin buharlaşmasına kadar pek çok konu, temelde yatan ve hiç hafiflemeyen ekonomik krizin de çarpan etkisiyle, AKP kadar Erdoğan’ın da oy desteğini etkiliyor. 

AKP’lilere Göre Darbe Tehlikesi Yok

– İktidar her fırsatta darbe konusunu gündeme taşıyor. Neredeyse 27 Mayıs’ı tartışamaz hale geldik. Ancak sizin araştırmanızda AKP’liler bile Türkiye’de bir daha darbe tehlikesi olduğunu düşünmüyor. Sürekli aynı tartışma etrafında dönmek AKP oylarını sanıldığı gibi konsolide etmiyor anlamına gelir mi bu?

Doğrusu bu bir strateji ve bu stratejinin işe yaradığı zamanlar yok mu? Var. Ama geldiğimiz nokta itibarıyla Erdoğan ve AKP’nin, emekli amirallerin yazdığı bir bildiri ya da bir muhalefet milletvekilinin sarf ettiği bir cümleyle, darbe tehdidini vatandaşların gündemi haline getirebilme kabiliyetini yitirdiğini görüyoruz. Çünkü darbe konusu da diğer pek çok konu gibi anlamlı bir ideolojik söylem içinde, başka unsurlarla eklemlendiğinde toplumda bir karşılık buluyor. Oysa bizim, AKP’de her gün biraz daha fazla gördüğümüz şey, ideolojisini, parti kimliğini ve kadrolarını yitiren, tek adamın arkasına dizilen bir siyasetçiler grubu. Tabii ki Erdoğan’ın kendi etrafında konsolide etmeyi başardığı ve “Benden sonrası tufan” söylemine inandırdığı bir seçmen kitlesi var. Türkiye Siyaset Paneli, Mart ayı araştırmamızda özel olarak partilerin çekirdek ve sadık seçmenlerini incelediğimizde gördük ki, AKP’nin yüzde 15 civarında “asla vazgeçmem” diyen çekirdek ve “Asla vazgeçmem” demese de pratikte vazgeçmeyen yüzde 9 civarında sadık seçmeni var. Aslında bence tüm araştırmalar AKP’nin her ay biraz daha kendi çekirdek ve sadık seçmenine doğru çekildiğini gösteriyor. Bu yüzden kopuşlar yavaş ama bir süreklilik arz ediyor. 

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’nca 104 emekli amiralin hazırladığı duyuruya ilişkin başlatılan soruşturma kapsamında, geçen 16 Nisan’da emekli amiraller Alper Tezeren, Metin Açımuz, Nurhan Kâhyaoğlu, Ali Önel Yüksel, Işık Biren ve İlker Güven ile geçen günlerde İçişleri Bakanlığı kararıyla TESUD başkanlığı görevinden alınan emekli Tuğgeneral Namık Kemal Çalışkan’ın evinde polis arama yapmıştı.

Dijital materyallere el koyan polis ekipleri, emekli komutanlara 22 Nisan günü ifade vermek üzere Ankara Emniyet Müdürlüğüne gelmelerine yönelik tebligatı iletmişti.

6 Kişi Adliyeye Sevk Edildi

İstanbul, Muğla, Antalya ve Ankara’da bulunan emekli amirallerden Alper Tezeren, Metin Açımuz, Nurhan Kâhyaoğlu, İlker Güven ve Ali Önel Yüksel ile general Namık Kemal Çalışkan, Ankara Terörle Mücadele Şube Müdürlüğü’ne geldi. Emekli amiral Işık Biren’in ise hastanede tedavi gördüğü için gelemeyeceği öğrenildi. Emekli komutanlar Emniyet’teki işlemlerinin tamamlanmasının ardından adliyeye sevk edildi.

Komutanlar, sağlık kontrolünün ardından Terörle Mücadele Şube Müdürlüğü ekiplerince Ankara Adliyesine getirildi.

Nöbetçi Mahkeme Kararını Verdi

Emekli 5 amiral ve 1 general adli kontrol talebiyle nöbetçi sulh ceza hakimliğe sevk edilmişti. Veryansın Tv’nin edindiği son dakika bilgisine göre nöbetçi mahkeme kararını vererek savcılığın il dışına çıkma yasağı talebini reddetti, söz konusu komutanlar yurt dışına çıkış yasağı şartıyla serbest bırakıldı.  

Emekli Amirallerin Duyurusu

104 emekli amiral, TBMM Başkanı Mustafa Şentop’un Montrö Boğazlar Sözleşmesi’ne ilişkin sözleri sonrası başlayan tartışmalara ve takke-cübbeli amiral fotoğraflarına ilişkin kamuoyuna ortak açıklama yapmıştı. Bildiride “Montrö; sadece Türk Boğazlarından geçişi düzenleyen bir sözleşme değil, Türkiye’ye İstanbul, Çanakkale, Marmara Denizi ve Boğazlardaki tam egemenlik haklarını geri kazandıran, Lozan Barış Antlaşmasını tamamlayan büyük bir diplomasi zaferidir” ifadeleri kullanılmıştı. 

“TSK ve özellikle Deniz Kuvvetlerimiz son yıllarda; çok bilinçli bir FETÖ saldırısı yaşamış ve çok değerli kadrolarını bu hain kumpaslara kurban vermiştir. Bu kumpaslardan çıkarılacak en önemli ders; TSK’nin, anayasanın değişmez, değiştirilmesi teklif edilemez temel değerlerini titizlikle sürdürmesi zaruretidir” denilen açıklamada, “Bu gerekçelerle, TSK ve Deniz Kuvvetlerimizi bu değerlerin dışına çıkmış, Atatürk’ün çizdiği çağdaş rotadan uzaklaşmış gösterme çabalarını kınıyor ve tüm varlığımızla karşı çıkıyoruz. Aksi halde, Türkiye Cumhuriyeti, tarihte örnekleri olan, bunalımlı ve bekası için en tehlikeli olayları yaşama risk ve tehdidi ile karşılaşabilecektir” diye kaydedilmişti.

Amirallere Elektronik Kelepçe

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, 104 emekli amiralin yayımladığı ‘Montrö’ duyursu hakkında, ‘Devletin güvenliğine ve anayasal düzene karşı suç işlemek için anlaşma’ suçundan resen soruşturma başlatmıştı. Soruşturma kapsamında, 14 emekli amiralden Ergun Mengi, Atilla Kezek, Alaettin Sevim, Cem Gürdeniz, Nadir Hakan Eraydın, Bülent Olcay, Kadir Sağdıç, Türker Ertürk, Turgay Erdağ ve Ali Sadi Ünsal 5 Nisan’da gözaltına alınmıştı. Yaşları 70’in üzerinde olan Engin Baykal, Cemil Şükrü Bozoğlu, Mustafa Özbey ve Atilla Kıyat ise ifadeye çağrılmıştı. 14 emekli amiral, çıkarıldıkları sulh ceza hakimliğince adli kontrol hükümleri uygulanarak, serbest bırakılmıştı. Serbest bırakılan emekli amirallere elektronik kelepçe takılmıştı. 

Montrö Boğazlar Sözleşmesi‘yle ilgili 104 imzalı bildiri sonrası soruşturma açılan emekli amirallerden Işık Biren‘in sağlık durumuyla ilgili yeni bir bilgi edinildi.

Sözcü gazetesinden Gökmen Ulu’nun haberine göre Işık Biren’in kızı Hülya Biren, önceki gün ameliyat olan babasının hastane odasındaki fotoğrafını sosyal medyada paylaştı. Hülya Biren, paylaşımında şunları kaydetti:

“Babacığımın ameliyattan sonraki ilk yemeği! Bu fotoğrafı niye mi paylaşıyorum? Görmenizi istiyorum. Hayatını vatanına adamış, kendisinin ve ailesinin boğazından 1 kuruş haram lokma geçirmemiş ve 4 Nisan’dan beri acımasızca, tanımadan etmeden, haksızca suçlanan Emekli Amiral Işık Biren’in gerçek durumunu görün istedim. Gerisi yorumsuz.”

”Dernek yöneticilerinin beyanları ile 104 emekli amiral tarafından yayımlanan bildiriye destek oldukları görülmüştür” denilen açıklamada, “Dernek Yönetim Kurulu Başkanı ve diğer Yönetim Kurulu Üyeleri, 5253 sayılı Dernekler Kanununun 27 nci maddesinin üçüncü fıkrası gereğince geçici bir tedbir olarak Bakanlık makamının onayı ile görevden uzaklaştırılmıştır” denildi.

Açıklamada şu ifadeler yer aldı:

“Türkiye Emekli Subaylar Derneği (TESUD) Yönetim Kurulu Yöneticilerinin son günlerdeki açıklamalarında ve basın yayın organları vasıtasıyla yapmış oldukları beyanlarında, 104 emekli amiral tarafından yayımlanan bildiriye destek oldukları ve açıklamalarının emekli amirallerin bildirisi ile benzerlik taşıdığı görülmüştür.

Emekli amirallerce yayınlanan bildiriye ilişkin Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınca Türk Ceza Kanununun 316/1 maddesi kapsamında başlatılan soruşturma, halen devam etmektedir.

TESUD yöneticilerinin 104 emekli amiralin bildirisine destek açıklaması üzerine Bakanlığımızca da 8 Nisan tarihinde Mülkiye Müfettişi ve Dernekler Denetçileri görevlendirilmiştir.

Müfettiş ve denetçiler tarafından inceleme sonrası hazırlanan rapor; 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun ilgili maddeleri uyarınca ve genel hükümler gereğince yasal işlemlerin takdir ve ifası için Başsavcılığa tevdi edilmiştir.

Ayrıca Dernek Yönetim Kurulu Başkanı ve diğer Yönetim Kurulu Üyeleri, 5253 sayılı Dernekler Kanununun 27 nci maddesinin üçüncü fıkrası gereğince geçici bir tedbir olarak Bakanlık makamının onayı ile görevden uzaklaştırılmıştır.”

104 emekli amiralin Montrö Boğazlar Sözleşmesi‘yle ilgili yayınladığı bildiride imzası bulunan, ‘Mavi Vatan‘ kavramının isim babası olarak bilinen Cem Gürdeniz‘in eşi Rengin Gürdeniz kişisel Twitter hesabında bir paylaşımda bulundu.

Söz konusu bildiriye ilişkin başlatılan soruşturma kapsamında gözaltına alınan 10 emekli amiral ile ifadeye çağırılan 4 emekli amiral, adli kontrol hükümleri uygulanarak serbest bırakılmıştı. Ardından emekli amirallere il dışına çıkmamaları için elektronik kelepçe takılmaya başlanmıştı.

Elektronik kelepçe takılan isimlerden biri olan Atilla Kıyat da “12 yılı amiral olarak, 43 yıl üniformamı şerefle taşıdım. Kıbrıs gazisiyim. Bugün elektronik kelepçe takılan bacağımın utancı bana ait değil. 80 yaşıma kadar kelepçe takılamayan ve ölünceye kadar da hiçbir gücün kelepçe takamayacağı beynimin onuru ise bana ait” tepkisini göstermişti.

‘Montrö Bildirisi’ soruşturması kapsamında gözaltına alınan 10 emeki amiral ile davet üzerine ifadeye çağrılan 4 emekli amiral çıkarıldıkları mahkeme tarafından ‘yurt dışı yasağı ve il dışına çıkmama’ şartıyla serbest bırakılmıştı.

Veryansın TV’nin haberine göre; Duyuruda imzası bulunan ve davet üzerine ifade vermeye gelen emekli amirallerden Mustafa Özbey, adliye çıkışında kaldığı orduevine döndüğünde içeri alınmadığını duyurdu.

Özbey, sosyal medya hesabından şu açıklamayı yaptı:

“Duruşma bittikten sonra 0215 gibi Merkez OE’ne geldim. Giriş yasağı konduğunu öğrendim.

Eşim ve eşyalarımın OE odasında olduğunu söyledim. “Eşim ve eşyalarımı aldıktan sonra OE’ni derhal terk etmemizi” söylediler.

Eşimi ve eşyalarımızı alıp yola çıktık

Durum bundan ibarettir.”

Savcılık, Alaettin Sevim, Atilla Kezek, Atilla Kıyat, Bülent Olcay, Kadir Sağdıç, Mustafa Özbey, Ramazan Cem Gürdeniz, Turgay Erdağ ve Türker Ertürk‘e yurt dışına çıkma yasağı ve konutu terk ekmeme adli kontrol şartı talep etti. Ali Sadi Ünsal, Cemil Şükrü Bozoğlu, Engin Baykal ve Nadir Hakan Eraydın hakkında ise yurt dışına ve il dışına çıkmama yasağı adli kontrol şartları talep edildi. Ergun Mengi’nin ise tutuklanması talep edildi.

Ankara 8. Sulh Ceza Hâkimliği; savcılığın ‘ev hapsi’ anlamına gelen ‘konutlarını terk etmeme’ yönünde talep ettiği adli kontrol talebini, emekli amirallerin ‘yaş ve sağlık durumları, Covid-19 salgını koşulları ve dosya kapsamını’ dikkate alarak reddetti.

Hâkimlik, 13 emekli amiral hakkında ‘ikamet ettikleri yerleşim yerlerini terk etmeme’ yönünde adli kontrole hükmetti.

13 emekli amiral hakkında ‘dosya üzerinden inceleme’ yaparak karar veren hâkimlik; bildiriyi hazırlayan kişi olduğu savcılık ifadelerine yansıyan ve tutuklanması talep edilen tek isim olan emekli amiral Ergun Mengi’nin ise ayrıca ifadesinin alınmasına karar verdi.

Mengi, ifadesini alınmasının ardından adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.

TBMM Başkanı Mustafa Şentop’un Montrö Boğazlar Sözleşmesi’ne ilişkin sözleri sonrası başlayan tartışma ve Deniz İkmal Komutanı Tuğamiral Mehmet Sarı’nın “sarık ve cübbe” giydiği bir fotoğrafının basına yansımasının ardından 104 emekli amiral ortak bir bildiri yayımlandı.

Bildirinin yayınlanmasının ardından Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından TCK’nın 316/1 maddesinde yer alan ‘Devletin güvenliğine ve anayasal düzene karşı suç işlemek için anlaşma’ suçundan resen soruşturma başlattı.

Soruşturma kapsamında söz konusu açıklamayı hazırlayan ve yayımlanma sürecinde aktif faaliyet gösteren 14 emekli amiralden 10’u gözaltına alınırken, 4’ü yaşları nedeniyle ifadeye çağrıldı.

Engin Baykal, Cemil Şükrü Bozoğlu, Mustafa Özbey ve Atilla Kıyat, bugün Ankara Emniyet Müdürlüğü’ne başvurarak ifadelerini verdi.

Geçen cuma günü gözaltı süreleri 4 gün uzatılan Ergun Mengi, Atilla Kezek, Alaettin Sevim, Ramazan Cem Gürdeniz, Nadir Hakan Eraydın, Bülent Olcay, Kadir Sağdıç, Türker Ertürk, Turgay Erdağ ve Ali Sadi Ünsal’ın da ifade işlemleri tamamlandı.

14 emekli amiral, emniyetteki işlemlerinin ardından güvenlik önlemleri altında adliyeye sevk edildi.

Avukat Ziya İlker Göktaş’tan Açıklama

Emekli amirallerin avukatı Ziya İlker Göktaş, dosyada gizlilik kararı olduğu için emekli amirallerin ifadeleri ile ilgili bilgi verme şanslarının olmadığını söyledi. Bunun soruşturmanın sağlığı açısından iyi bir şey olmadığını belirten Göktaş, şu ifadeleri kullandı;

*Bu metni sizler de gördünüz. Bunlar emekli amiral. Sadece kendi fikirlerini beyan edebilecek insanlar. Bunun bir ‘bildiri’ olduğunu hiçbirisi kabul etmiyor. ‘Duyuru’ veya ‘açıklama’ diye değerlendiriliyor.

*Zaten, metnin başında ‘duyuru’ diye bir ifade var. Dolayısıyla ‘bildiri’ gibi dile getirilmesinden inanılmaz rahatsızlar. Yanlış anlaşıldıkları için çok çok üzgünler. Çünkü onların da burada dikkat çekmek istedikleri, çok uzman oldukları bir alanda ‘Montrö’ gibi bir konuda açıklama yapmak.

*Bunun tartışılmasının ülke menfaatlerine olmadığı yönünde. Dolayısıyla bunun üzerinden tartışmanın hiçbir anlamı yok. Denizci oldukları için endişelerini dile getirdiler.

*Montrö’nün anlamını ifade eden metin hazırladılar. Bir de sarıklı amiral konusu var. Bu insanlar hayatlarını deniz kuvvetlerinde geçirmişler. Bembeyaz üniformayı lekelemeden çalışmış insanlar. Tabii ki bu şekilde o üniformanın üzerine herhangi bir şeyin giyilmesinden inanılmayacak derecede rahatsız oluyorlar. 

“İKTİDAR KANADI VE YANDAŞLARI KIYAMETİ KOPARDI”

“Emekli Amiraller ve Bildiri” başlığıyla yayımlanan açıklamada,  “ABD Karadeniz’e girmeye Montröyü Kanal İstanbul eliyle delmeye çalışıyorken emekli Amiraller Anayasa 26. Maddeye uygun duyuruda bulundular” diyen Aydın, “Vatansever oldukları için uzman oldukları bir konuda çok önemli bir duyuru yayınladıkları halde iktidar kanadı ve yandaşları kıyameti kopardılar. “ ifadelerini kullandı.

Bildirinin suç teşkil ettiğini iddia edildiğini, darbe, cunta ve muhtıra olduğunun söylendiğini hatırlatan Aydın, “Anayasa 138 bir yana bırakılarak Yargıtay ve Danıştay dahil Allah’ını seven ilgili ilgisiz vicdanlı her yandaş açıklamalar yaptı. Hele bir Yargıtay üyesinin açıklamaları evlere şenlikti ve alenen suç içeriyordu.” dedi.

“DURUM DİKKAT EKİCİ VE HUKUKA AYKIRI”

Av. Muammer Aydın, açıklamasında şu ifadelere yer verdi:

“Oysa bildiride Özet olarak, Meclis Başkanınca başlatılan Montrö Boğazlar Sözleşmesi’nin tartışılması ve tarikat evinden çıkan cübbeli sarıklı amiral konusuna vurgu yapılarak olası tehlikelere dikkat çekilmişti. Buna rağmen FETÖ kumpaslarına uğramış ve yıllarca cezaevlerinde hayatları karartılmış ve gelecekleri ile birlikte ülkeye sağlayacakları faydaları da engellenmiş bu amiraller görevde oldukları zamanda bile akıllarından darbeyi, cuntayı ve muhtırayı geçirmemiş kahraman ve gözü pek insanlar yeniden bir kere daha lekelenmişlerdir. Oysa FETÖ ‘nün tezgahlarını  ve olanları herkes gördü ve artık bunlar net olarak biliniyor. Ancak yaşananlara ve edinilen bunca tecrübeye rağmen hiçbir yetkileri ve güçleri olmamasına rağmen emekli amiraller ansızın sabahın köründe  asılsız suçlamalarla karşı karşıya kalarak gözaltına alındılar. Üstelik Amirallerin 8 gündür kötü koşullarda hukuka aykırı olarak ortada suç ve suçlu yok iken emniyette gözaltında tutuldukları yetmiyor gibi yaşları sebebiyle 12 Nisan’da ifadeye çağrılan diğer Amiraller ile birlikte ifadeleri alınmak üzere gözaltı süreleri 4 gün daha uzatılmış ve eziyet devam ettirilmiştir. Mademki diğerleri davetiye ile çağırıldı, diğer 10 amirali neden gerekmediği halde gözaltına alındı. Bu durum bile dikkat çekici ve hukuka aykırı. “

“VATANSEVERLER YİNE DARBECİLİKLE SUÇLANIYOR”

Kendisinin İstanbul Barosu Başkanı olduğu dönemde olduğu gibi, şimdi de hukuka uygun davranmak yerine “ben yaptım oldu” hukukunun uygulandığını, gözaltı gerekmediği halde uygulandığını ve insan haklarının hiçe sayıldığını belirten Aydın, şöyle devam etti:

“TSK ve Komutanlar, vatanseverler yine darbecilik ile suçlanıyorlar. Oysa ortada ne “darbe “ var ne de “suç”. Bu sebeple de insan hakları, Anayasal Haklara, Adil yargılanma ilkesine, masumiyet karinesine ve suçta şahsilik prensibi ile CMK‘nın şüpheli lehine olan düzenlemelerine kesinlikle uyulmalıdır. Çünkü Amirallerin davetiye ile çağırıldıklarında korkmadan ve gün sektirmeden ifade vermeye gideceklerinde hiç kuşku yoktur.  Ama buna rağmen hukuk devletine ve yasalarına saygılı oldukları bilinen amiraller FETÖ kumpaslarında olduğu gibi şimdi de sabahın köründe asılsız suçlamalarla yaka paça gözaltına alındılar.

İktidar ve yandaşları yine o yıllarda olduğu gibi şimdi de mağduru oynuyorlar. Yandaş TV’lerde ve sosyal medyada olaylar akıl ve vicdan süzgecinden geçirilmeden siyasi görüş öne alınarak gelecek erken seçimde sağlayacakları fayda ile alacakları oyların hesapları yapılarak akıl ve vicdana sığmayan açıklamalar yapılıyor.

Anayasa Mahkemesini kapatmayı öneren hukuk devletinin ne olduğunu unutan bir siyasetçi, AKP ve Genel Başkanı Hakkında Cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesinde bir dönem bağıra bağıra aleyhte söylediklerini unuturcasına ve sanki amirallerin rütbelerini kendisi ulufe olarak dağıtmış gibi  “Rütbelerini sökün, maaşlarını kesin, hapse tıkın,” diyerek girdiği ittifakın hakkını veriyor ve oy için yandaşlık yapıyor,  acımasızca görevde oldukları dönem gibi emeklilik dönemlerinde de ülkesine hizmet etmekten başka amaçları olmayan amiralleri karalamaya ve ocaklarını söndürmeye kalkışıyor.”

“FETÖ YÖNTEMLERİYLE AMİRALLERE SALDIRIYORLAR”

Bir zamanlar FETÖ’yü öven ve methiyeler düzen Ergenekon, Balyoz kumpaslarında FETÖ’nün TV’lerde ve gazetelerde, her yerde sözcülüğünü savunuculuğunu yapmış olan gazeteci sıfatlı taşıyan kimselerin de bugün aynı yöntemler ile aynı naraları atarak emekli amirallere saldırdıklarını belirten Aydı, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Önceki yazımda da önemle belirtmiştim, Amiraller ile ilgili “Darbeci” diye yayın ve haber yapan kişi, FETÖ kumpasları ve Ergenekon döneminde vatanseverlere saldıranlardan biri olan Zihni Çakır.

Adı ve yaptıkları nerede durduğu kamuoyu tarafından çok iyi bilinen bu kişi, emekli amirallerin daha yayınlamadığı ve yayınlanacağı zamanını bile bilmedikleri bu duyuruyu, taslak bildiriyi imzalamayan bir yandaş amiralden alarak gece 23 sularında “Darbe” diye yayınlayan kişi.

Oysa şerefiyle görev yaptığı Türk Deniz Kuvvetleri’nden yaptığı uyarılara rağmen uyarıları dinlenmediği için tehlikeyi görüp sezerek 2010 yılında FETÖ yüzünden görevinden ayrılmak zorunda kalan ve  o tarihten beri FETÖ ile, haksızlıklar ve hukuksuzluklarla mücadele veren vatanseverliğinde şüphe olmayan  dostum, arkadaşım, müvekkilim olan ve  “Bu saldırıların, bu kumpasların arkasında Pennsylvania’da yaşayan Fethullah Gülen var” diyen, ABD ‘de FETÖ elebaşının evinin önünde açıklamalar yapan Türker Ertürk ve aynı mücadeleyi vermiş ve halen de veren diğer vatansever Amiraller asla ve asla darbeci ve cuntacı olamazlar. Buna rağmen iktidar ve yandaşları daha önce olduğu gibi, yaşanan tecrübelerden istifade etmeden ders almadan, üstelik bilinçli olarak mağdur edebiyatı yaparak Zihni Çakır’ın söylemlerine uyarak amirallere “darbeci”, “cuntacı” diyorlar.

Oysa Türker Ertürk dahil tüm bu vatansever ve korkusuz amirallerin hiç biri darbeci ve cuntacı olmadılar ve olamazlar da. Olabileceklere dikkat çeken uyarılarda bulunan ve uzman oldukları konuda Anayasal haklarını kullanarak bildiri yayınlayarak zarar değil yarar sağlayan bu vatansever insanlar derhal serbest bırakılmalıdır, Yeniden Eziyet etmeyin bu insanlara.”

“TSK’NIN DÜZENİNİ BOZMAYA ÇALIŞAN SİNSİ BİR PLAN”

Açıkça ABD tezgahı kokan, Türkiye’yi savaşa sokmaya çalışan, Montrö’yü tartıştırarak delmeye çalışan, TSK‘nın düzenini bozmaya çalışan bir sinsi planın olduğunu ifade eden Aydın, “Türk kamuoyunun dikkatlerini çekmeli ve hepimiz uyanık olmalıyız.” diyerek sözlerini sonlandırdı.