İçişleri Bakanlığı’nın “kontrollü normalleşme” genelgesinde kapsam dışında tutulan, ekonomik desteklerden de yararlandırılmayan bar esnafı, bir bir kepenk kapatmaya başladı. İzmir’de eğlence sektörünün en canlı noktalarından Bornova Küçükpark’ta, büyük çoğunluğu alkollü içecek satışı yapan bar ve kafeteryalar ayakta kalabilme umudunu yitirince, eşyalarını toplayıp kapılarına kilit vurmak zorunda kaldı. Geçmişte yoğun kalabalıkların yaşandığı sokak “kiralık” ilanlarıyla doldu. Mekanlarının açılması umuduyla bekleyen bazı işletmeciler ise borçlarını ödeyemediklerini belirterek hükümete tepki gösterdi.

İzmir’in en işlek mekanlarının başında gelen Bornova ilçesine bağlı Küçükpark derin bir sessizliğe gömüldü. 17 günlük tam kapanmanın ardından büyük bir umutla ekonomik desteklere ilişkin genelgeyi bekleyen kafe ve bar işletmecileri, kapsam dışında tutulduklarını öğrenince büyük hayal kırıklığı yaşadı.

Koronavirüs salgını nedeniyle uzun süredir mekanları kapalı olan kafe ve bar işletmecileri, ekonomik sıkıntılara daha fazla dayanamayıp çareyi mekanlarını kapatmakta buldu. Küçükpark’ta uzun yıllar işletmecilik yapan birçok esnaf dükkanlarını boşaltıp giderken, eskiden üniversiteli gençlerin ve yurttaşların oluşturduğu yoğun kalabalıkların yerini artık “kiralık” ilanları aldı.

Pandemi sürecinde bekledikleri desteği göremediklerini, ağır kira yükü ve kredi borçları nedeniyle dayanacak güçlerinin kalmadığını belirten Küçükpark esnafı yaşadıklarını ANKA Haber Ajansı’na anlattı.

”Her On Esnaftan 9’u Kapattı”

Küçükpark Esnaf Derneği’nin kurucularından Mehmet Oğuz, pandemi sonrası Küçükpark’taki her 10 esnaftan 9’unun dükkanını kapatıp gittiğini söyledi. 2007’den beri Küçükpark’ta bar işlettiğini belirten Oğuz, şöyle konuştu:

“İş yapamayan esnaf yüksek dükkan kiraları altında ezildi. Herkesin en kötü 7 aylık kira borcu var. Bir dükkanın kirası 10 binden aşağı değil. Yani buradaki her esnafın 70-100 bin TL kira borcu var. Mekanların tam kapanma sonrası 17 Mayıs’ta açılacağına dair umutluyduk. Ancak umutlarımız yıkıldı. Çalışamıyoruz, yanımızda birçok personel var. Kısa çalışma ödeneği bu insanlara yetmiyor. Hakikaten zor durumdayız. Haziran ayından sonra tam olarak açılma bekliyoruz. Açık alan kapalı alan konusu da çözüm değil. Çoğu yerde bahçesi olmayan esnaf var. Kaldırıma masa atarak bu işler yürümez.”

”100 bin Liranın Üzerinde Borcum Var”

Küçükpark’ta 6 yıldır işletmeci olan İbrahim Yabansoy, “Kafe ve bar işletmecileri olarak pandemide en çok zarar gören kesimlerin başında geliyoruz. Ben 7 aydır iş yeri kiramı ödeyemiyorum. Mülk sahibinin buradan çıkmamı istemesi an meselesi. Yardım alamıyorum. Hep sıkıntıdayız. Ne zaman açılır o da belirsiz. Bu belirsizlik bizi çok yıpratıyor. İki çocuğum var, ev geçindiriyorum. Evimde de sıkıntılar yaşıyorum. 100 bin liranın üstünde kredi kartı borcum var. Devlet büyüklerimiz artık bizi görsün ve sesimizi duysun. İllaki burada yüzlerce kişi toplanıp eylem mi yapalım” dedi.

”Artık Umudum Kalmadı”

Yüksek kira bedeli nedeniyle iki işletmesinden birini kapatmak zorunda kaldığını belirten İnanç Al ise, “Kira konusunda mülk sahibi ile anlaşamadık. Biriken bir kısım borcumuz vardı. Daha fazla borca girmemek için çıkmak zorunda kaldık. 17 Mayıs’ta mekanların açılması konusunda çok umutluyduk. Ancak karar tüm umutlarımızı yıktı. Vaka sayısının 5 binin altına düşmesi halinde mekanların açılacağı söyleniyor. Ben vakaların bu sayının altına düşeceğine inanmıyorum. Bu nedenle mekanlarımızın açılacağına dair pek umutlu değilim” diye konuştu.

Korona virüs salgını dolayısıyla alınan tedbirler kapsamında kapatılan kafe, restoran ve lokantaların ne zaman açılacağı merak konusu olmaya devam ediyor.

Cumhurbaşkanlığı Kabine toplantısı öncesi Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın kafe ve lokantaların açılıp açılmayacağına ilişkin sözleri de gündem geldi. Erdoğan geçtiğimiz Cuma namazı çıkışında “Şu anda lokantalarımızı gözetleme gibi bir düşüncemiz var. Son açıklamalarında mali destekler noktasında 1000 bin ile 750-500 lira gibi desteği 3 ay süre ile verme kararı aldık, bu adımı atmakla da ciddi bir yükü üzerimize almış durumdayız.” ifadelerini kullanmıştı.

KABİNE YARIN TOPLANACAK

Erdoğan’ın söz konusu açıklamalarının ardından gözler yarın toplanacak Cumhurbaşkanlığı kabinesine çevrildi. Kabinenin ana gündem maddesi yine koronavirüs salgını ve alınan tedbirler olacak. Toplantıda Sağlık Bakanı Fahrettin Koca’nın da sunum yaparak salgındaki son durumu aktaracağı belirtiliyor.

Kafe ve lokantaların durumu da bu sunuma göre şekillenecek. Esnafın büyük sıkıntı içine girdiği son dönemde başta esnaflar olmak üzere kafe, lokanta ve turizm işletmelerinin gözü ise kabineden çıkacak kararda.

İşletmeci ve çalışanların yanı sıra vatandaşlar da kafe, lokanta gibi işletmelerin HES kodu gibi tedbirlerle açılması beklentisinde.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın toplantının ardından yapacağı konuşmada bütün soruların cevabını vermesi bekleniyor.

Öte yandan alınan yeni tedbirlerle azalan vakaların son bir haftada artış göstermesi de kararı etkileyecek faktörler arasında. Erdoğan’ın Kabine sonrası sokağa çıkma kısıtlamasına ilişkin yapacağı açıklamada merakla bekleniyor. Kısıtlamaların devam edip etmeyeceği ya da saatler konusunda değişikliğe gidilip gidilmeyeceği Cumhurbaşkanının açıklamalarının ardından ortaya çıkacak.

Erdoğan, İstanbul Üsküdar’daki Hz. Ali Camii’nde kıldığı cuma namazının ardından basın mensuplarının sorularını yanıtladı. Erdoğan, salgın nedeniyle alınan tedbirlerde bir gevşetmeye gidilip gidilmeyeceği konusunda, “Şu anda lokantalarımızı biraz gözetleme gibi bir düşüncemiz var. Mali desteklerle çok ciddi bir yükü üzerimize almış durumdayız” dedi. Erdoğan, şöyle konuştu:

“Bilim Kurulu’nun açıklamaları benim için önem arz ediyor. Ben değerlendirmeleri vefat ile ilgili yapıyorum. Vefat sayısındaki düşüşten ümitliyim. Okullarla ve restoranlarla ilgili bazı ekonomik gelişmeleri de göz önüne alarak adımlar atmaya gayret ettik. Şu anda lokantalarımızı biraz gözetleme gibi bir düşüncemiz var. Mali destekler noktasında 3 ay süreyle destek verme kararı aldık. Bu adımı atmakla çok ciddi bir yükü üzerimize almış durumdayız. Küçük esnafımızı yalnız bırakamayız. Esnaflarımızın gerek sebzede, meyvede, hatta bakliyatta çok ciddi fiyat farklarının olduğunu görüyoruz. Bunun için Ticaret Bakanlığımız yoğun bir çalışmanın içerisinde. Şu önümüzdeki bir ay içerisinde bu işi çok daha kontrollü bir şekilde yürüteceğiz. Vatandaşın bu noktada ezilmesine tahammül edemeyiz. Beyaz ette, kırmızı ette bu süreci takipte tutuyoruz. Esnaflarıma sesleniyorum; bu süreci böyle devam ettirecek olursanız çok daha ağır cezalar sizleri bulabilir. Lütfen yaptığınız işi hakkıyla yapın, vatandaşımıza da zulüm etmeyin.”

“ELON MUSK İLE ORTAK ÇALIŞMA DURUMUMUZ SÖZ KONUSU”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Tesla ve SpaceX’in kurucusu Elon Musk ile yaptığı telefon görüşmesiyle ilgili de “Elon, 2020 itibariyle dünyanın zenginlikte bir numarası oldu, 177 milyar dolar ile. ‘Çok çalışıyorum, çok çalışınca da çok kazanıyorum’ diyor” ifadelerini kullandı.

Kendisiyle daha önce Külliye’de bir görüşmemiz olmuştu. Bu uzayla ilgili yaptığımız çalışmalarda onlarla müşterek bir çalışma yaptık. TÜRKSAT 4’ü gönderdik, şimdi 5’e hazırlanıyoruz. Elon Musk ile ortak çalışma durumumuz söz konusu. Elon, 2020 itibariyle dünyanın zenginlikte bir numarası oldu, 177 milyar dolar ile. ‘Çok çalışıyorum, çok çalışınca da çok kazanıyorum” diyor.

Recep Tayyip Erdoğan, Hayvan Hakları Yasası’nın her an Meclis’e gelebileceğini “Meclis grubumuz takvimi belirliyor. Meclis grubumuzun gündeminde. Sonra Genel Kurul’da tartışması yapılabilir” sözleriyle ifade etti.

Trabzon Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatifi Başkanı Metin Kara, pandemi süreci nedeniyle sıkıntılı günler geçiren esnaf ve sanatkâra bir nebze olsun can suyu vermek ve zor günleri geçirmelerine destek olmak amacıyla yoğun bir çalışma dönemi geçirdiklerini belirterek, şunları söyledi: “2020 yılının ilk 8 aylık döneminde 918 esnaf ve sanatkârımız kooperatifimizden kredi kullandı. 441 kişiye 48 milyon 912 bin lira tutarında işletme kredisi, 1 kişiye 25 bin lira tutarında usta girişimci kredisi, 2 kişiye 660 bin lira tutarında yatırım kredisi, 474 kişiye de 11 milyon 840 bin lira tutarında 25’er bin liralık pandemi kredisi verildi. Böylece verilen kredi tutarı 61 milyon 437 bin lira olarak gerçekleşti.

Elbette ki gönlümüz esnaf ve sanatkârın hiç krediye ihtiyaç duymadan işini çevirmesi. Sadece işini büyüteceği ve yatırım yapacağı zaman kredi almasıdır. Ancak kredi ve kefalet kooperatifi olarak geçmişte olduğu gibi bugün de her zor zamanında esnaf ve sanatkârımızın yanında olduk, olmaya da devam edeceğiz” dedi. Başkan Kara, Trabzon Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatifi olarak 2020’nin ilk 8 ayında 38 milyon 500 bin lira ek plasman aldıklarını, bugüne kadarki toplam plasmanın ise 178 milyon 500 bin lira olduğunu vurguladı.

195 ORTAĞIMIZ YAPILANDIRMADAN YARARLANDI

Kara, geçmişe dönük borçları olan 195 ortağın da yapılandırmadan faydalandığını belirterek, “Toplam 571 bin liralık temerrüt faizi silinen ortaklarımızdan 53’ü borcunu peşin kapatırken, 142’si taksitlendirme yolunu seçti. Toplam yapılandırmadan yararlanma miktarı 3 milyon 81 bin lira oldu” dedi.