Olay, saat bugün 14.00 sıralarında Duroğlu beldesinde meydana geldi. Aşırı su biriken hidroelektrik santralinin kapağı su tahliyesi için açıldı. Bu sırada Aksu Deresi’nde duvar inşaatında çalışan işçiler, debisi aniden yükselen derede akıntıya kapıldı.

İşçilerden 3’ü kendi imkanları ile kurtulurken, 1 işçi kayboldu. İhbar üzerine bölgeye AFAD ve sağlık ekipleri sevk edildi. Ekiplerin yaptığı çalışmayla işçinin cansız bedenine ulaştı. Kurtulan 3 işçiden yaralanan biri, Giresun Devlet Hastanesi’nde tedavi altına alındı.

Evrensel’in Haberine göre: Rize’nin Güneysu ilçesine bağlı Gürgen köyünde halkın yaşam alnalarını yok edeceği için karşı çıktığı HES projesine mahkeme onay verdi. HES projesinin iptali için açılan davada Gürgen Vadisi’nde yürütülen Alicik HES projesinin 2010 yılında iptal edilen ÇED raporu, kopyala-yapıştır yöntemiyle yeniden sunuldu ve bu kez mahkeme tarafından olumlu bulundu.

Gürgen köylüleri karara itiraz edeceklerini belirtti.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın babasının köyü olan Güneysu’da yürütülen Alicik HES projesini iptali için açılan davada, 17 Şubat Çarşamba günü görülen duruşmadan 12 gün sonra karar açıklandı.

“KÜRESEL SERMAYENİN GÖZÜ AYDIN OLSUN”

Mahkemenin kopyala-yapıştır yöntemiyle halkı ve yaşam savunucularını üzen bir karar verdiğine dikkat çeken Handüzü Yaylası Kültür ve Tabiat Varlılarını Koruma Derneği başkanı Ceyhun Kalender, karara şu şekilde tepki gösterdi:

“Gözü aydın olsun! Kimin? Önce küresel sermayenin, sonra şirketin, ortaklarının, destek veren siyasilerin, muhtarların ve yandaşlarının gözü aydın olsun! Kazandılar! Ama şimdilik… Bize de geçmiş olsun. Bütün doğaseverlere, vatanseverlere, destek veren dostlarımıza…”

“MÜCADELE DEVAM EDİYOR, SONUNDA BİZ KAZANACAĞIZ”

“Mahkemeden şimdilik olumsuz bir karar çıkmış olsa da süreç henüz bitmedi, mücadele gücümüz artarak devam ediyor. Bu konuda başından beri yaşadığımız olumsuzluklar, hukuksuzluklar bizim haklılığımızı ortaya koymuştur. Artık konu çok farklı bir boyutta tartışılacaktır. Her zaman olduğu gibi meşru zemindeyiz, ancak mağduruz.

Ekolojik mücadele zor ve dolambaçlıdır. Bu patika yolda bazen biz bize de kalabiliriz. Ancak biz hukukun ve haklının sonunda mutlaka kazanacağına inanıyoruz.”

“2010’DA İPTAL EDİLEN ÇED RAPORU DEĞİŞMEDİ AMA KARAR DEĞİŞTİ”

“2010’da Alicik HES Projesine dava açmıştık. O tarihte yapılan bilirkişi raporuna göre Rize İdare Mahkemesi projeyi iptal etmişti. Peki, aradan geçen 10 yıl zarfında ne değişti? Aynı HES, aynı köy… Hatta değiştirilen ÇED Raporuna göre çok daha olumsuzluklar içeren bir proje hayata geçirilmek isteniyordu.”

“ÇED RAPORU KOPYALA YAPIŞTIR YÖNTEMLE REVİZE EDİLDİ”

“Şirket 2010’da iptal edilen ÇED Raporunu sözde revize ederek, kopyala-yapıştır yöntemiyle yeniden düzenledi ve vatandaşlardan gizleyerek, bilgilendirme toplantısı yapmadan hayata geçirmek istedi.

Sonra da bilirkişi heyeti ÇED Raporundan kopyala-yapıştır yöntemiyle bir rapor hazırladı. Maalesef mahkeme de bu rapora göre kararını verdi.”

“DOĞAYI İŞKENCE EDEREK ÖLDÜRDÜLER”

“Gelip görenler istisnasız şunu söyledi: Bu HES değil bir yıkım projesidir.

Şirket sadece derenin suyunu almakla kalmadı bütün vadiyi tahrip ederek bir proje yürüttü. Metrelerce yükseklikteki beton duvar insan ve hayvan geçişlerini engelledi. Derede binlerce pullu alabalık katledildi. Tarım ve hayvancılığın geleceği karartıldı. Arıcılık bitirildi. Kısaca geri dönüşü imkânsız zararlar verildi.

Gelecekte buradaki yaşam tümüyle tehlike altına girdi. İnsanlar kaygılı, şaşkın…”

“BURADA MÜCADELE EDENLER MUHAFAZAKÂR MİLLİYETÇİ İDİ”

“Çevre mücadelesi zordur, özellikle de Güneysu gibi yapılanları yanlış yorumlama, manipule etme gayreti içinde olanların olduğu bir çevrede… Aslında bu şirketin son derece kurnazca yürüttüğü bir yöntemdi. Çünkü buradaki insanların dünya görüşü büyük oranda milliyetçi, muhafazakâr bir çizgide olmasına rağmen insanlar tahrik edilerek farklı çizgiye çekilmek istendi. Buna rağmen vatandaşlar bu tahriklere hiçbir zaman kapılmadı ve adeta demokrasi dersi verildi.

Oluşan bu birliktelik ve çevre konusundaki duyarlılık gelecek nesillere de örnek teşkil edecektir. Bu bizim için çok büyük bir kazanım olmuş ve farkındalık oluşturduk.”

“VATAN SEVGİSİ TOPRAĞINA SAHİP ÇIKMAKLA OLUR”

“Vatan sevgisi kapındaki ağaçtan, köyündeki dereden başlar, anlayışımız doğrultusunda köyde yaşayan vatandaşların neredeyse tamamı köyüne, toprağına, yaşam alanlarına sahip çıkma gayreti içinde olmuştur.

Doğa için, insanlık için mücadele edenler kaybedebilir ama asla yenilmezler.

Zaman insanlığı, doğayı hiçe sayarak menfaat peşinde koşanları kaybettirirken hakkı tutup kaldıranları kazandıracaktır.”

“HANGİ BİLİMSEL KARARLA ‘BU DEREDE HES KURULABİLİR’ DENDİ?”

Açıklanan karar sonrası davanın avukatları yıllardan beri beklenen kararın olumsuz çıktığını belirterek, yetersiz su debisine rağmen hangi bilimsel kararla, hangi vicdanla bu derenin üzerine HES kurulabileceğine karar verildiğini, bu işin burada bitmediğini ve mahkeme kararını Danıştay’a taşıyacaklarını belirtti.

“HES ŞİREKTİ GİDENE KADAR MÜCADELEYE DEVAM”

Öte yandan mahkemenin kararı Gürgen köylüleri arasında da üzüntü ve şaşkınlık yarattı. Alicik HES projesine karşı dava açan yurttaşlar, HES şirketi köyü terk edene kadar mücadele edeceklerini belirtti.

İYİ Parti Trabzon Milletvekili Dr.Hüseyin Örs, Ordu’nun Korgan İlçesi’nde yapımı planlanan HES projesini TBMM’ye taşıdı.

Doğu Karadeniz Bölgesi’nde, özellikle Trabzon, Rize, Artvin, Giresun ve Ordu illeri olmak üzere; bölgede faaliyette bulunan taş ocakları ve maden ocakları, yol projeleri, hızlı yapılaşma ve dereler üzerinde yapımı süren hidroelektrik santralleri (HES) sebebiyle son yıllarda oldukça dertli.

Doğu Karadeniz Bölgesi coğrafi konumu ve sahip olduğu zengin su kaynakları dolayısıyla birçok hidroelektrik santrali (HES) yatırımcısı için oldukça önem arz ediyor

Doğu Karadeniz’de yukarda bahsedilen illerde  aktif yada yapım aşamasında olan 300 civarı HES bulunuyor. Türkiye’nin enerji ihtiyacını karşılamaktaki payı uzmanlara göre fikir ayrılığı yaratan irili-ufaklı bu HES’lerin, doğayı tahrip ettiği ise tartışma götürmez bir gerçek olduğu ortadadır ve bölgedeki yaşamın geleceğini tehlikeye atmaktadır. Bölge halkının yurdunu ve yaşamsal öneme sahip doğal çevreyi korumaya dönük gösterdiği dirençleri çoğu zaman karşılıksız kalıyor. Bölge halkının yaşadığı bu çevreyi korumak adına yaptığı eylemler ve gösterdiği direnişlerle ilgili görüntüler çok kez yazılı ve görsel basın aracılı ile kamuoyu ile paylaşıldı. İşte onlardan bir örnak daha.

Ordunun Korgan İlçesi’nde yapılmak istenen Hidro-elektrik Santrali (HES) ilgili Vira Trabzon Haber olarak 3 tane haber yapmıştık. Oradaki halkın, haklı sesine ses olmak ve kamuoyunu bilgilendirme görevimizi icra etmeye çalışmıştık.

TBMM’nin çevreye, doğaya ve halkın sorunlarına duyarlı bölge milletvekillerinden, İYİ Parti Trabzon Milletvekili Dr. Hüseyin Örs, 5 Şubat’ta yaptığı Ordu’nun Fatsa ve Korgan İlçesi ziyaretlerinde yöre halkının sorunlarını dinleyerek, özellikle Doğu Karadeniz Bölgesi’nde doğa ve çevre tahribatına sebep olan ve “kronik vaka” haline gelen HES’ler ile Korgan’daki HES projelerinin yöre halkında yarattığı rahatsızlık ve endişelerini TBMM’ye taşıdı.

İlgili Bakanlıkların yanıtlaması istemi ile verdiği soru önergesi üzerine açıklamada bulunan İYİ Parti Trabzon Milletvekili Dr.Hüseyin Örs;

“Bir süre önce İYİ Parti heyeti olarak Ordu’da ki vatandaşlarımızla görüşmüş, onların sorun ve taleplerini yerinde dinlemiştik. Bu ziyaretimizde esnafımızın sıkıntılarının yanında Ordu’da yaşanan çevre tahribatı ile ilgili şikayetler tarafımıza iletilmişti. Daha önce TBMM’de yaptığım bir konuşma ile Fatsa halkının, toprağına, suyuna, deresine, denizine, balığına, fındığına, kısacası geleceğine sahip çıkma mücadelesini gündeme getirmiştim. Fatsa halkının bölgede siyanürle altın arama ve ayrıştırması yapılmasına karşı olduğunu ifade etmiştim.” dedi.

Korgan ilçesinde de yapılması planlanan HES’lerle ilgili vatandaşların şikayetlerini yerinde dinlediğini belirten Dr.Örs, açıklamasına şöyle sürdürdü;

“Ordu’ya yaptığım ziyarette; denizi, deresi, ormanı,  mavisi yeşiliyle Karadeniz’in güzel şehri Ordu’da HES’ler ile tabiatın tahrip edilmesine karşı bölgede yaşayan vatandaşlarımızın tepkilerini bizzat yerinde gördüm. Korgan ilçemizde Güllü Deresi ve Karakoyun Deresi üzerinde yapımı planlanan HES elektrik santrallerine karşı vatandaşlarımız tepkilerini dile getirmiş, endişelerini ifade etmişlerdi. Bu konu ile ilgili Çevre ve Şehircilik Bakanı Sayın Murat Kurum tarafından cevaplanması isteğiyle soru önergesini TBMM Başkanlığına sundum. Önergeme verilen cevabı da kamuoyuyla paylaşacağım. Bölgedeki vatandaşlarımızı bilgilendireceğim. İYİ Parti olarak Türkiye’nin her yerinde sahadayız. İlçe-ilçe, köy-köy vatandaşımızın yanındayız. Onların sorunlarının takibi noktasında çalışmalarımızı sürdüreceğiz. Korgan’daki vatandaşlarımızın HES ile ilgili taleplerini dile getirmeye, sürecin takipçisi olmaya devam edeceğiz.” 

Dr.Hüseyin Örs, Korgan’da yapılması planlanan HES’lerle ilgili Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na verdiği önergede 10 soru sordu. İşte Örs’ün cevaplanmasını istediği sorular;

1) İlgili şirket tarafından 06.10.2020 tarihinde Çevre ve Şehircilik Ordu İl Müdürlüğü’ne Eylül ayı itibariyle kazı ve imalat çalışmaları yaptığına ilişkin dilekçe verdiği ancak hiçbir inceleme yapılmadan ve resmi tutanak tutulmadan ÇED sürecinin devam etmesine karar verildiği doğru mudur? İnceleme ve resmi tutanak olmadan ÇED sürecinin devam etmesine karar verilmesinin amaç ve gerekçesi nedir?

2) Şirketin 7 yıllık sürenin bitimi olan 11.11.2020 tarihine kadar; ÇED raporunda belirtilen ‘’Kamulaştırma hazine ve kamu arazilerinin tahsisi ve mülkiyet” ile ilgili düzenlemeleri tamamlamadığı belirtilmektedir. Bu doğru mudur? Doğru ise ÇED sürecinin devam ettirilmesi kararına ilişkin Bakanlığınız ya da ilgili kurumların bir yaptırım ya da iptal söz konusu mudur?

3) Nihai ÇED raporunda zorunlu görülen ve mutlaka alınması gereken izinlerin alınmadığı doğru mudur? Doğru ise bir yaptırım olacak mıdır? İzin alınmış ise, resmi  bir evrak mevcut mudur?

4) Projenin yapılacağı bölge ile ilgili kamulaştırma çalışmalarının tamamlanmadığı ve hazine arazilerinin tahsis işlemlerinin yapılmadığı doğru mudur?

5) Mülkiyet düzenlemesi yapılmadan inşaata başlanamayacağı bilinmektedir. Mülkiyet düzenlemesinin tamamlanmış mıdır?

6) HES yapılmak istenen akarsu üzerindeki canlılar için çalışmalara başlamadan önce uzman bir hidrobiyologtan balık ve sucul yaşam için rapor alınmış mıdır? Alınmış ise raporun sonucu nedir?

7) Orman İşletme Müdürlüğü’nden gerekli izinlerin alınmadığı, hangi ağaçların kesileceğinin işaretlenmediği hususu doğru mudur? Bu izinler alınmadan projeye başlanabilir mi?

8) Eylül 2020 tarihi itibariyle Güllü Deresinde OSKİ ve Korgan Belediyesi tarafından mini baraj yapım inşaatının başlatıldığı bilinmektedir. Bu durum dere havzasının içme suyu ihtiyacı için kullanıldığını ve debinin daha da düştüğünü gösterir. Bu durumda bahse konu yere HES projesi yapılması doğru mudur?

9) Projelerin yapılmak istendiği bölgelerde içme suyu, sucul yaşam, doğa tahribatı, ağaç kesilmesi ve bölgeye etkileri ile ilgili denetimler yapılmış mıdır? Yapılmış ise kim ya da hangi kurumlar tarafından yapılmıştır? Yapılmamış ise denetimsiz bir şekilde ısrarla projeye ÇED raporunun devam kararı verilmesinin nedeni nedir?

10) Belirtilen bilgiler ve belgeler doğrultusunda Bakanlığınızca ne gibi iş ve işlemler yapılacaktır? Projelerin iptali için girişimde bulunup işlem yapacak mısınız?

Anka Haber Ajansı’nda yer alan habere göre CHP Ordu Milletvekili Dr. Mustafa Adıgüzel de köylülere destek olmak için bölgeye geldi. Jandarma, köylülerin dereye geçmesine izin vermezken köylüler fındık bahçeleri içerisinde geçerek bölgeye geldiler. Köylülerin verdiği mücadelenin ardından şirkete ait iş makineleri ikinci kez bölgeden ayrılmak zorunda kaldı. 

HES projesine tepki gösteren bir kadın “Asker neden onları koruyor, bizi korusun. Biz ekmeğimizin peşindeyiz. Makineyi değil halkı koruyacaksınız. Bizim emek verdiğimiz Korgan Belediyesi binasının içine o adamları saklamışlar” dedi. 

Mahkemenin, bilirkişi heyetinin raporu doğrultusunu karar vereceğini bildirdiğini aktaran Adıgüzel, “Elimiz, bu hukuk. Bir baktık iş makineleri. Vatandaş da şaşırmış. Fakat bu sefer burada çok sayıda asker ve polisle burada büyük bir harekat gördük. Vatadaş ile devletin güvenlik güçleri karşı karşıya getirildi. Burada kimse oldu bittiye müsaade etmez” diye konuştu

Gazeteci Yusuf Yavuz’un aktardığına göre; Köylüler kısa bir akış mesafesine sahip derenin kaynağından itibaren çamur aktığını ifade ederek bu duruma kaynağın yukarısındaki HES yükleme havuzunun neden olduğunu öne sürüyor. Aynı su kaynağı Haziran 2017’de benzer şekilde çamurlu akmaya başlamış, köylülerin başvurusuna yanıt veren DSİ 13. Bölge Müdürlüğü sorunun HES yükleme havuzundaki çatlaklardan su sızması yüzünden kaynaklandığını bildirmişti. Önceki gün içme suyunun klorlanarak yeniden evlere verilmeye başlandığını dile getiren köy halkı ise HES yüzünden mağdur edildiklerini belirterek bu soruna köklü bir çözüm bulunmasını talep ediyor.

Isparta ve Antalya sınırlarında inşa edilen Kasımlar Barajı ve HES projesinde 2016’da enerji üretimine başlandı. Ancak DSİ tarafından kesin kabul işlemi geçtiğimiz ay yapılan baraj inşaatı sırasında oldukça geniş bir karstik coğrafyada yaratılan tahribatların neden olduğu sorunlar bir türlü bitmiyor.

Su kaynaklarında kirlilik yaşanıyor

Isparta sınırında inşa edilen Kasımlar Barajı ve HES projesinin bir parçası olan Değirmenözü köyündeki üretim santrali için kanal ve tünellerle yaklaşık 15 kilometre güneydeki yükleme havuzuna taşınan sular, burada enerji üretiminde kullanılmak için bekletiliyor. Ancak karstik ve geçirgen olan bir arazide inşa edilen barajın hem ana gövdesinde hem de iletim tünellerinde meydana gelen çatlaklar yüzünden bölgedeki su kaynaklarında zaman zaman kirlilik yaşanıyor.

Değirmenözü köyünün hemen bitişiğinde yer alan ve köylülerin ‘Marıngözü-Pınarıngözü’ olarak adlandırdığı Boğazkavak Deresi de HES yüzünden kirliliğe maruz kalan su kaynaklarından biri. Köyün içme suyu kaynağı olan Pınargözü çamurlu akmaya başlayınca evlere su dağıtan şebeke kapatıldı. Köylüler su kaynağının dibinde iki gün susuz kaldıklarını belirterek bu duruma tepki gösterdiler.

Sorunun HES ‘ten kaynaklı olduğu düşünülüyor

Yaşanan sorunun HES ’ten kaynaklandığını öne süren köylüler, daha önce de benzer şekilde suların çamurlu aktığını, yapılan incelemede sorunun kaynağın yukarısındaki HES yükleme havuzundaki çatlaklardan kaynaklandığını dile getirdi.

Musluklardan çamurlu su akmasının ardından kesilen suların önceki gün klorlanarak yeniden verildiğini dile getiren Değirmenözü köylüleri, HES yüzünden yıllardır mağdur edildiklerini kaydederek bu soruna köklü bir çözüm üretilmesi çağrısında bulundu. Köyün üzerindeki arazide inşa edilen HES yükleme havuzundaki çatlaklardan sızan suların aşağıdaki tarım arazilerinden çıktığını dile getiren köylüler, bu durumun tarımsal üretimi de olumsuz etkilediğini belirtiyor.

Değirmenözü köyünde daha önce de aynı su kaynağının çamura bulanmasının ardından köylüler DSİ’ye başvurmuştu. Değirmenözü köylülerinin başvurusuna yanıt veren Antalya DSİ 13. Bölge Müdürlüğü, 20 Temmuz 2017 tarihli yanıtında şu ifadelere yer vermişti: “Bölge müdürlüğümüz personellerince mahallinde yapılan inceleme ve araştırmada gözlemsel olarak santral çalıştırılmadığından dilekçede belirtilen olumsuzluklara rastlanmamıştır. Bu aşamada köy muhtarı ve HES işletme sorumlusu ile mahallinde yapılan görüşmede, santralın işletilmesi esnasında HES’in yükleme havuzunda biriktirilen suyun havuzda oluşan çatlaklardan kaçarak alt kotlardaki yan dere ve içme suyu kaynaklarına karıştığı ifade edilmiştir. Yükleme havuzundaki bu çatlakların giderilmesi için firma tarafından çalışmalara başlandığı görülmüştür.”

DSİ 13. Bölge Müdürlüğü daha önce de benzer sorunlar yaşandığı dönemde köylülerin yaptığı başvuruya yanıt vermiş, HES’e ait yükleme havuzunda oluşan çatlaklardan sızan suların içme suyu kaynağına karıştığı belirtilmişti. Aradan geçen 3 yıldan fazla süreye rağmen sorunun giderilmemesi tepki çekiyor.

Su kaynağı çamura bulandı

Karstik bir su kaynağı olan Pınarın gözü, ulu çınarların dibindeki kayaların arasından yüzeye çıktığı için ‘Boğazkavak Deresi’ olarak anılıyor. Yaklaşık 1,5 kilometrelik bir akışın ardından Köprüçay’a katılan bu dere, Değirmenözü köylüleri için oldukça önemli. İçinde, köylülerin avlanmasını yasakladığı kırmızı benekli alabalıkların yaşadığı, turkuaz rengiyle ünlü su kaynağında yüzülmesine bile izin vermeyen köylüler, yaz aylarında derenin iki yanını dinlenme alanı olarak kullanıyor.

Barajın kabulü bir ay önce yapıldı

Yukarı Köprüçay Havzası Koruma Platformu tarafından yapılan açıklamada, Kasımlar Barajı ve HES projesinin inşasına başlandığı 2012 yılından bu yana bölgenin doğal varlıkları ve su kaynakları üzerinde büyük sorunlara yol açtığı belirtilerek ilgili kurumların yeterli denetim yapmadığı öne sürüldü. İnşası 2016’da tamamlanan Kasımlar Barajı ve HES projesinin DSİ tarafından kesin kabul işleminin 10 Aralık 2020 tarihindeki incelemenin ardından yapıldığına dikkat çekilen platform açıklamasında, projenin açık iletim kanallarının bazı bölümlerinde tel örgü gibi güvenlik önleminin alınmadığı vurgulanarak bu durumun can ve mal güvenliğini tehlikeye sokabileceği belirtiliyor.

‘Yükleme havuzundaki çatlaklar giderilmedi’

Değirmenözü köyündeki su kaynağının yağışın olmadığı yaz aylarında bile zaman zaman çamura bulandığına değinilen açıklamada, “DSİ 13. Bölge Müdürlüğünün daha önce HES’ten kaynaklanan sorunu kabul etmesi ve ardından yükleme havuzundaki çatlakların giderileceğini açıklamasının ardından üç yıl geçmiş olmasına rağmen bugün hala Pınarıngözü kaynağının çamurlu akması sorunun halen giderilmediğini ortaya koyuyor. Yetkili kurumları bu konuda gerekli denetimleri yapmaya ve köylülerin mağduriyetine köklü çözüm üretmeye davet ediyoruz” ifadeleri kullanıldı.

Kasımlar Barajı ve HES projesinin inşası öncesinde ve inşaat süresince bölgenin karstik su sisteminde yaşanabilecek sorunlar konusunda uyarılarda bulunan İstanbul Üniversitesi Toprak İlmi ve Ekoloji Ana Bilim Dalı Emekli Öğretim Üyesi Prof. Dr. Doğan Kantarcı, bugün yaşanan sorunlara yıllar öncesinden dikkat çekmişti. Ocak 2015’te Yukarı Köprüçay Havzası Koruma Platformu’nun talebi üzerine hazırladığı bilimsel raporda, bölgenin jeolojik yapısının baraj inşa etmek için uygun olmadığına dikkat çekerek özetle şu ifadelere yer vermişti: “Sert ve karstlaşmış kireçtaşlarında tünel için yapılacak patlatmalarda fazla miktarda dinamit veya diğer patlayıcılar kullanmak gerekir. Patlatmalar çatlak zemini bozar, mağaraları göçertir, düdenlere giden suyollarının değişmesine sebep olur.”

YAYALARA YASAK AMA…

‘Hayat Eve Sığar’ uygulamasından vatandaşların HES Kodu’nu sisteme girerek veya karekodu okutarak geçişlerine izin veren polis ekipleri, HES Kodu olmayanların ise girişine izin vermiyor.

Araç trafiği ile minibüs hatlarının yoğun olduğu ve HES kodu uygulamasının getirildiği yerlerinden biri olan Kahramanmaraş Caddesi’nde ise minibüsten veya özel aracından inen vatandaşlar HES sorgulamasına girmeden şehrin en işlek caddelerine giriş yapabiliyor. Her gün binlerce aracın giriş yaptığı Kahramanmaraş Caddesi’nde yaşanan ilginç HES sorgulamasına vatandaşlar tepki gösteriyor.

VATANDAŞLAR TEPKİLİ

Polis ekiplerine HES kodunu göstererek giriş yapan Kemal Sarıalioğlu, HES uygulamasının çok iyi olduğunu belirterek, “Aramızda temaslı olanları varsa onları engellemek için güzel bir uygulama. Ancak dolmuştan inen istediği sokağa giriyor” derken, Erzurum’dan Trabzon’a gezmeye gelen Mahşuk Toprak ise “Minibüsten inenlere bakılması lazım. Ne olursa orada oluyor” ifadelerini kullandı.

Kurallara uyulması gerektiğinin altını çizen Münevver Kara da “Bizim için güzel bir uygulama. Minibüsten inerek HES kodu göstermeyenler oluyor öyle olmaz. Çok sakıncalı” diye konuştu.

“ARABAMI OTOPARKA BIRAKTIM, KİMSE HES KODU SORMADI”

Otomobilini otoparka geçerek Kahramanmaraş Caddesi’ne gelen Nurettin Öztürk, HES kodu uygulamasındaki garipliğe dikkat çekerek “Arabayla içeriye girdim. Aracımı otoparka çektim, dışarıya çıktım. Yürüyorum, HES kodu sorgulayan olmadı” şeklinde konuştu.
Gürsel Murat ise virüsün her geçen gün arttığını belirterek “Bizim insanlarımız kurallara riayet etmiyor. Bu hastalık her geçen gün artıyor. Biz kurallara uyarsak gün geçtikçe azalmaya devam edecek. Minibüsten inenleri de kontrol etmeleri gerekiyor. Dolmuş duraklarının yanında durarak kontrol edilmesi gerekiyor. Bizlerin duyarlı olması için bu uygulamalar yapılıyor” dedi.

Artvin Yusufeli ilçesi Demirdöven ve Yaylalar köyünde yapılmak istenen Hidro Elektrik Santrali (HES) projesi için Artvin İl Genel Meclisinde yapılan imar oylaması AKP ve MHP’li meclis üyelerinin oylarıyla kabul edildi.

Erari Elektromekanik Enerji Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve Taşeronu Nuryol İnşaat şirketinin Demirdöven ve Yaylalar Köyü’nde köylülerin tepkisi nedeniyle 6 yıldır yapamadığı HES inşaatı için koronavirüs salgınını fırsat bilerek geçen ay yeniden harekete geçti. Ancak yeniden köylülerin direnişiyle karşılaştı.

KÖYLÜLER 6 YIL DİRENDİ HES ŞİRKETİ BAŞARAMADI

Şirket kendisine ait olmayan bir belge ile bölgede demir direkler dikerek enerji hattı döşemek için beton dökmeye çalışırken yurttaşların tepkesiyle karşılaşmıştı.

Şirket beton mikserlerden yurttaşların üzerine beton dökmüş ardından tartışma yaşanmıştı. Jandarmanın olay yerine gelmesinin ardından şirket çalışma yapmak istediği alandan yurttaşlar tarafından 3 kez kovulmuştu.

AKP VE MHP ‘EVET’, CHP ‘HAYIR’ DEDİ

Yaşanan bu gelişmelerin ardından dün Artvin İl Genel Meclisinde HES projesi için imar izni oylaması yapıldı.

İl meclisinde yapılan oylamada AKP’li 11 üye ile MHP’li 1 üye evet oyu kullanırken CHP’li 8 üye ret oyu kullandı. 1 üye ise katılmadı.

Oylama sonucunda AKP ve MHP’nin 12 evet oyu ile il imar komisyonunda HES projesi için onay çıktı.

NE OLMUŞTU?

Artvin Yusufeli’nde Yaylalar (Hevek) ve Demirdöven (Zamman) köylerinin ortak merası olan arazide Hevek Çayı üzerinde HES yapmak isteyen Erari Elektromekanik Enerji Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, köylerin tepkileri nedeniyle yıllardır yapamadığı santral için karantina günlerinde harekete geçti. Derede şantiye inşaatı faaliyetlerine başlayan şirkete köylüler tepki gösterirken, HES ile ilgili açılan davaların ise hâlâ sürdüğü öğrenildi. 

KÖYLÜLER 2015 YILINDA HES’E ENGEL OLMUŞTU 

Artvin ili Yusufeli ilçesi Demirdöven Köyü sınırları içerisinde yapımı planlanan Damla HES ve Regratörü projesine yörede yaşayan Demirdöven, Yaylalar ve Altıparmak köyleri yıllardır karşı çıkıyorlar. 2014 yılında bölgeye gelen ve 2015 yılı Ocak ayında HES için şantiye kurma çalışmalarına başlayan Erari Elektromekanik Enerji Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin çalışmaları köylülerin direnişi ile karşılaşmıştı. Şantiye alanında toplanan yaklaşık 500 köylü işletme binalarının yapımını engel olmuştu. Şirketin pasa sahası ile ilgili meraların kiralanmasına karşı köy muhtarlıkları tarafından davalar açılırken, pasaların dökümüne Yaylalar köylüleri kamyonları taşlayarak engel olmuşlardı. Köylülerin kararlı direnişi sonrası şirket yaz aylarında bölgeyi terk etmişti. Yaylalar köyünün HES’e karşı açtığı dava, yerel mahkemece reddedilmesine karşı Danıştay’a taşındı ve halen sürüyor.

ARTVİN’İN DÖRT BİR YANINDA TALAN

Doğu Karadeniz uzun yıllardır doğa talanı ve yaşanan sel felaketleriyle gündemde ve yaylaları, dereleri yok edilme noktasına getirildi. Üzerine onlarca Hidroelektrik Santralinin (HES) kurulması nedeniyle dereler kuruma noktasına gelirken, dağlarda devam eden taş ocağı, maden ve orman kesimleriyle bölgenin yeşil dokusu yok edildi.

Bölgenin en çok zarar gören ili olan Artvin’de aktif halde 32, yapımı devam eden 8, proje aşamasında olan 16 HES bulunuyor. Artvin’de siyanürlü altın aranan Cerattepe’nin dışında aktif 8 tane maden sahası bulunurken, yüzlerce alan da maden sahası olarak ilan edildi. Kentte bunların yanı sıra onlarca taş ocağı da var. Yine yapımı devam Yusufeli ilçesinde bulunan Yusufeli Barajı ile bölge tahrip ediliyor. 13 Temmuz’da yaşanan sel felaketinde baraj inşaatının bulunduğu bölge sular altında kaldı, 2 kişi yaşamını yitirdi.

BİN 12 MADEN RUHSATI

Eski Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanı Berat Albayrak, 2016’da yaptığı bir açıklamada, Artvin, Gümüşhane, Ordu, Giresun, Trabzon ve Rize illerinde toplam bin 12 maden ruhsatı verildiğini söyledi. Bu sayı, söz konusu illerin toplam büyüklüğünün neredeyse yüzde 40’ının, yani 549 bin hektarının madenlere ayrıldığını gösteriyor.

HES’e karşı mücadele veren isimlerden olan avukat İsmail Topçuoğlu, halkın hem fiili hem de hukuksal olarak mücadele ettiği belirterek ““HES’le ilgi Ordu Çevre Derneği’nin katkıları büyük. Bize fiili ve hukuksal konularda neler yapacağımızı mahalleye gelerek anlattılar. Hatta deredeki çalışmayı ilk olarak dernekten gelenlerin önerileri ve desteğiyle durdurduk. Jandarmaya tutanak tutturduk. Bu tutanak, bugün şantiyenin yıkılmasıyla sonuçlandı. Jandarmanın tutanağı üzerine suç duyurusu yaptık. Şantiyenin ve çalışmaların yasal olmadığını kanıtladık, yıkım kararı çıktı. Şantiye yıkıldı diye işin peşini bırakmayacağız” ifadelerini kullandı.

İçişleri Bakanlığı 81 il valiliğine “Şehir içi toplu ulaşımda HES kodu sorgulama” ve “Konaklama tesislerinde HES kodu zorunluluğu” konulu iki ayrı genelge gönderdi.

Genelgeye göre, şehir içi toplu ulaşım araçlarında, kişiselleştirilmiş akıllı seyahat kartı kullanılan şehirlerde HES kodu zorunluluğu getirildi. Genelge kapsamında şehir içi toplu ulaşımda kullanılan ulaşım kartı ile HES uygulaması arasında gerekli entegrasyonlar sağlanacak. Müşteriler kamu ve özel konaklama tesislerine gerekli HES Kodu sorgulaması yapıldıktan sonra kabul edilecek.

İçişleri Bakanlığı’ndan açıklama şöyle:

* Şehir içi toplu ulaşım araçlarında, kişiselleştirilmiş akıllı seyahat kartı kullanılan şehirler ile ülke genelindeki kamu, özel tüm konaklama tesislerine kabullerde HES kodu zorunluluğu getirildi.

* İçişleri Bakanlığı 81 İl Valiliğine “Şehir içi toplu ulaşımda HES kodu sorgulama” ve “Konaklama tesislerinde HES kodu zorunluluğu” konulu iki ayrı genelge gönderdi.

* “Şehir içi toplu ulaşımda HES kodu sorgulama” genelgesi kapsamında; şehir içi toplu ulaşım araçlarında kişiye özel elektronik/akıllı seyahat kart sistemleri, Sağlık Bakanlığı’nın Hayat Eve Sığar (HES) uygulamasına entegre olacak.

* Entegrasyon ile Covid­19 tanılı ya da temaslısı olanların varsa kişiselleştirilmiş seyahat kartları, izolasyon süresi boyunca otomatik olarak askıya alınacak.

* Covid­19 tanılı ya da temaslısı olan ve izolasyonda olması gerektiği halde toplu ulaşım aracı kullananlar hakkında suç duyurusunda bulunulacak

“Konaklama tesislerinde HES kodu zorunluluğu” genelgesi kapsamında bugünden itibaren kamu ve özel tüm konaklama tesislerine kabullerde HES kodu zorunluluğu getirildi.

* HES kodu sorgulaması, müşterilerin konaklama tesisine kabulü sırasında yapılacak ve sorgulama sonucunda herhangi bir risk bulunmayan (tanılı ya da temaslı olmayan) kişilerin tesise kabul işlemleri gerçekleştirilecek.

Sorgulamalarda Covid-19 tanısı konulan ya da temaslısı olduğu anlaşılan müşteriler, “Güvenli Turizm Sertifikası” uygulaması gereği oluşturulan “misafir izolasyon odalarına” yerleştirilecek.

* “HES kodu sorgulaması yapılmaksızın veya sorgulama sonucuna göre kabul edilmemesi gereken müşterilerinin konaklamasına izin veren tesisler 10 gün süre ile faaliyetten men edilecek”

* Misafir izolasyon odalarının sayıca yetersiz kaldığı durumlarda ise Vali/Kaymakamlarca gerekli tedbirler alınacak.

Gürgen Köyü’nde yaşayan bölge halkı yol çalışması adı altında HES projesine başlandığı talebi ile Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi (CİMER)’ne başvuruda bulundu. CİMER, projenin hukuksuz olduğuna kanaat getirerek çalışmaları yürütmekte olan şirkete para cezası uygulanması ve proje çalışmalarının acilen durdurulması gerektiği yönünde görüş bildirdi.

CİMER Raporuna Rağmen..

CİMER’in görüşüne rağmen bölgede çalışmaların devam ettiği belirtilirken ÇED raporunun iptali için Rize İdare Mahkemesi’nde açılan davada mahkemenin, bilirkişi incelemesi yapılması yönünde karar verdiği bildirildi. Pandemi nedeniyle 6 aydır ileri tarihlere ertelenen bilirkişi incelemesi bugün yapıldı.  Bilirkişi incelemesi sırasında şirket yetkilileri, 6 ay önce Devlet Su İşleri (DSİ)’nin kendilerine gönderdikleri evraktan haberdar olmadıklarını söyledikleri iletildi. 

Şirket yetkilileri, bilirkişi heyetinin yanında HES borularının geçtiği yeri gösteremeyince köylülerin “Yaptığınız HES santralinin boruları buradan değil biraz daha yukarıdan geçiyor’ diyerek şirket yöneticilerine yardımcı oldukları öğrenildi.

Tarafları dinleyen bilirkişi heyeti yaptığı incelemelerin ardından olay yerinden ayrıldı. Kararın en yakın zamanda verileceği bildirildi.

Korgan ilçesine bağlı Çiftlik köyünde yapılmak istenen Balamir HES’e karşı köylüler bir kere daha iş makinelerinin önüne geçerek çalışmaları engelledi.

Çiftlik köyünden bir kadın, “Biz canımızı veririz ırmağı vermeyiz” diyerek tepki gösterdi. Ardından HES için çalışanlar bölgeden bir kez daha gönderildiler. 

Daha önce de defalarca bölgeye gelen ve derede çalışma yapmak isteyen şirkete karşı köylüler kepçelerin önüne geçerek eylem yapmış ve durdurmuşlardı. Geçtiğimiz ay yapılan bir eylemde iş makinesi önünde oturan köylü kadın, “Devleti ayakta tutan halk değil mi? Bir kere de devlet halkın yanında olsun” diyerek tepki göstermişti.