Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, önceki akşam katıldığı TRT canlı yayınında gazetecilerin sorularını yanıtladı. Covid-19 salgınına ilişkin açıklamalarda bulunan Erdoğan, şu ana dek 3 doz aşı yaptırdığını açıklamıştı. Erdoğan, “Ben 3 aşımı oldum, bir de o üç aşıdan sonra bir de antikor yükseldi mi, yükselmedi mi bununla ilgili adımı da attım. Hamdolsun 2160’ı yakaladım” diye konuştu. 

Erdoğan ayrıca yaptığı açıklamada, “Sosyal mesafe gündemimizde yerini koruduğu zaman arada mesafe konulması halinde maskeden de kurtulmak mümkün olur. 1,5 metreye dikkat edildiği zaman maskeden de kurtulmak mümkün ama sosyal mesafe şart. Bakanımız kısa bir süre sonra bununla ilgili açıklama yapacak. Şu şartlarda maskeyi de çıkarabiliriz diye. 1,5 metre gibi mesafeyi aramızda koruduğumuzda maskeyi çıkarabiliyoruz” ifadelerini kullanmıştı. 

İstanbul Tabip Odası verilerine göre, yurttaşların henüz yüzde 80’i ilk dozu yaptıramamışken Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ‘3. doz aşıyı yaptırdım’ demesi vatandaşların tepkisini topladı.

Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Bilim Dalı Uzmanı ve Enfeksiyon Hastalıkları Derneği Başkanı Prof. Dr. Mehmet Ceyhan, Erdoğan’ın açıklamaları sonrası Cumhuriyet TV’ye açıklamalarda bulundu.

“DÜNYANIN HİÇBİR YERİNDE 3. DOZ AŞI UYGULAMASI DİYE BİR ÖNERİ YOK”

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın katıldığı yayını izlediğini belirten Ceyhan, “Henüz daha dünyanın hiçbir yerinde 3. doz aşı uygulaması diye bir öneri yok. Sağlık personellerine Sinovac aşısı uygulandı. Ben de dahil bütün sağlık personelleri bu aşıyı olduk. BioNTech/Pfizer ile kıyasladığınız zaman Sinovac aşısının bağışıklık cevabı biraz düşük, yan etkileri de daha az. Aslında yan etkilerinin az olması iyi bir şey değil. Çünkü bağışıklığı da çok fazla uyarmıyor. Sağlık personellerine 2 doz Sinovac aşısı yapılmasına rağmen hastalanan, yoğun bakıma yatan, hayatını kaybedeleri biliyoruz. O yüzden  Sağlık Bakanlığı’na, sağlık personellerine bir 3. doz BioNTech/Pfizer aşısının uygulanmasını önerdim. Henüz bir cevap yok, bekliyoruz. Bakanın kendisine de ilettim bunu. Bu durumdayken devlet büyüklerimizin lider olması, örnek olması lazım. Örneğin orada mesafeyle ilgili de  yanlış mesajlar verildi. Bir buçuk metre mesafe denildi, halbuki artık onun 2 metre olduğunu bakanlık da söylüyor. Artık bütün bilim dünyası İngiltere varyantında 2 metreden daha yakın temasların riskli olduğunu kabul ediyor. Dolayısıyla, umarım insanlar o açıklamalardan çok fazla etkilenmemişlerdir” dedi.

“İNSANLARI KARAMSARLIĞA SÜRÜKLÜYOR”

Bakanlık tarafından 250 milyon doz aşının geleceğinin açıklandığını ama daha gelen aşı olmadığını dile getiren Prof. Dr. Ceyhan,  “Sağlık Bakanlığı tarafında ‘tek doz aşıyı bir yapalım, gelen tüm aşıları tek dozda kullanalım, sonra gelenlerle 2. dozu tamamlarız’ diye bir karar alınmış. Bu durumda 3. dozdan bahsetmek açıkcası insanları biraz karamsarlığa sürüklüyor. Kaldı ki 3. doz gerçekten gerekli mi, bu kesin gösterilmiş bir şey değil. Biraz da firmaların ticari kaygısından, pazar bulma çabasından kaynaklanıyor. Şöyle düşünelim; aşı üretimi, kapasiteyi artırarak devam ediyor. Ancak gelişmiş, yüksek gelirli ülkeler aşıları ya alıp stokladılar ya anlaşmaları yaptılar, kendilerine yetecek aşıları hallettiler. Aşıya para ödeyecek ülkeler, işlerini hallettikten sonra bu üretilen aşılar, bu kadar yatırım boşa gitmeyecek. Bu ülkeler devam edecek bir süre.  Şimdi firmalar üretecekleri aşıya artık yavaş yavaş pazar aramaya başladı. Türkiye’ye 60 milyon doz BioNTech/Pfizer aşısının gelecek olmasının nedeni de budur. Yani orada hemen her firma yetkilisinin, firma sahibinin söylediği lafı doğru kabul etmek kesinlikle büyük bir hata olur. Artık bundan sonra firmaların, devletlerin yapacağı açıklamalara değil, bu konuda yapılmış bilimsel, yeterli vaka sayısı üzerinde yapılmış çalışmalara bakmak lazım. Çünkü bunlar o işten para kazanan firmalardır. Neticede kendi malına pazar arıyor. 3. doz gerekli diyecek ki insanlar 3. doza yatırım yapsın, bütçe ayarlasın ve kendisi mal satsın. Dolayısıyla ben şu anda 3. doz gerekli ya da değil diyemiyorum. Çünkü bununla ilgili hiçbir veri yok, bunu biraz zaman gösterecek” şeklinde konuştu.

“BEN 3. DOZ YAPTIRMAK İSTESEM SİSTEM İZİN VERMEZ”

Sağlık personellerine 3. doz BioNTech/Pfizer aşısının yapılması için Sağlık Bakanlığı’na yaptıkları başvurudan yanıt alamadıklarını söyleyen Prof. Dr. Ceyhan, açıklamalarını şöyle noktaladı;

“Ben sağlık personeli olarak Sinovac aşısı oldum. Biz kendi çalıştığımız birimde arkadaşlarla birlikte antikorumuza baktık. Aslında bu yapılan antikor testleri de çok güvenilir testler değil. Kaldı ki orada bulduğunuz sonucun ne kadar üzerinde olursa koruyucu, ne kadar altında olursa koruyucu değil gibi bir bilgi de elimizde mevcut değil ama sıfır bulduk. Yani Sinovac aşısıyla aşılanmış çok sayıda sağlık personelinin oluşturduğu antikor cevabı sıfır seviyesinde. Örneğin, ben kendim için 3. doz aşı yaptırmak istesem, sisteme giriliyor ve benim 2 doz aşı olduğum görülünce bana aşı yapmıyorlar. Bir ülkenin Cumhurbaşkanı’nın herhangi bir yöntemle korunması önemlidir ama bunu sağlamak şu anda hiç kimsenin elinde değil. Bir şekilde sağlık personellerine 3. doz aşı olarak BioNTech/ Pfizer’ın yapılmasını önerdik, bekliyoruz. Sonuç ne henüz bilmiyoruz.”

Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Mehmet Ceyhan, 10’dan 12’ye programında Ahu Özyurt’un sorularını yanıtladı. Vaka artışlarını ve hastanelerde yer kalmadığını belirten Ceyhan, “Covid yatakları da dolu, yoğun bakım yatakları da dolu, bir tane bile hasta alacak yerimiz yok” dedi.

“Aşının etkisini toplumun yüzde 70’i aşılandığında görüyoruz. Yüzde 80’e ulaşan ülkeler var. Bakanlığın sürekli tek doz aşıdan bahsetmesi son derece olumsuz bir tablo yaratıyor,” diyen Ceyhan, “İnsanlarda tek doz aşı dendiğine göre bir koruyucu özelliği vardır gibi bir algı oluşuyor. Hiç böyle bir şey yok. Ancak yüzde 20-25 koruyabiliyor. Bizim için önemli olan iki doz aşısını yaptırmış insan sayısı ve toplumdaki oranı. Henüz daha yüzde 10’unda bile değiliz,” ifadelerini kullandı.

Ceyhan şunları söyledi:Bazen yanlış kelimeler görüyorum. Mesela aşı vaka dengesi. Böyle bir şey olamaz. Biz şunu bileceğiz. Bu aşılama hızımızla, alacağımız önlemlerle, toplumun bu önlemlere uyma oranı ile bu salını yenemeyiz. Tarih veriyorlar, insanlarımız da merak ediyor, bıktılar. Tarih vererek cevap veren bir insan atıyordur kafadan.

“ÇOK BÜYÜK BİR HATA YAPTIK”

Tek silahımız devletin alması gereken önlemler ve bireysel önlemler. Devletin alması gereken önlemlerin geçtiğimiz ilkbahar ile kıyaslarsanız şu andaki önlemleri ne kadar hafif olduğunu, ne kadar vaka sayısını önlemede yetersiz olduğunu görürsünüz zaten. Bizim yetişkin hastanelerinde ölüm oranlarının daha düşük gibi düşünüyorsunuz. Örneğin çocuklarda, benim çalıştığım hastane Hacettepe’de tamamen doluyuz. Covid yatakları da dolu, yoğun bakım yatakları da dolu, bir tane bile hasta alacak yerimiz yok. Daha önceki iki artış dönemine göre şimdi daha ciddi bir sorunla karşı karşıyayız. Mart ayında çok büyük bir hata yaptık ve bedelini çok sayıda ölümle ödedik. Mart ayında 5 bin 10 binlere çıktığı zaman günlük vaka sayısı, ben şunu bekliyordum; yeni önlemler alınmalı, kısıtlamalar gelmeli derken biz tam tersini yaptık. Okulları açtık, yasakları kaldırdık. Bu yolla salgınla nasıl başa çıkacaktık? Bunu 60 bini geçen vaka sayıları ile işte 300’ün üzerindeki ölüm sayıları ile ödüyoruz.

Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Bilim Dalı Uzmanı ve Enfeksiyon Hastalıkları Derneği Başkanı Prof. Dr. Ceyhan, önlemler artırılmazsa Türkiye’nin mutant virüslerin güzergahı haline gelebileceğini söyledi. Mutant virüslerin artmasını kolaylaştıran faktörlerin ortada olduğunu söyleyen Enfeksiyon Hastalıkları Derneği Başkanı Prof. Dr. Ceyhan, şu anda Türkiye’nin bu hataların tamamını yaptığına dikkat çekti.

Koronavirüs tablosunda günlük ve haftalık veriler hiç de iç açıcı değil. Öte yandan uzmanlar, test sayısına göre vaka oranının yüzde 10’ları aşmasına dikkat çekiyor.

Bir başka dikkat çeken şey de İngiltere’den başlayan varyantlarla ilgili Türkiye verileri. Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, son açıklamasında mutant virüslerin ülkedeki yayılım hızının arttığını belirterek, “Bugüne kadar 76 ilde 41 bin 488 İngiltere, 9 ilde 61 Güney Afrika, bir ilde iki Kalforniya-New York ve bir kişide de Brezilya mutantı tespit edildi” dedi.

‘NORMALLEŞME İÇİN UYGUN ORTAM YOK’

Dünya.com adlı haber sitesinden Yasemin Salih’e konuşan Prof. Dr. Ceyhan, “Mutant virüslerin artmasını kolaylaştıran faktörlerin başında yurtdışından girişlerin yeterince kontrollü yapılmaması geliyor. Diğer faktörler ise yurtiçi seyahatlerin kısıtlanmaması, toplum aşılamasının hızla tamamlanamaması, etkisiz veya az etkili antiviral ilaç kullanımı ve son olarak da virüs yayılımını önlemek için gereken tedbirlerin gevşemesi. Bakıldığında Türkiye bunların tamamını yapıyor” dedi.

Bilim insanları olarak aylardır bu önlemlere dikkat çektiklerini ancak düzenleme yapılmadığını anlatan Ceyhan, şunları söyledi:

“Yanlışın neresinden dönersek kârdır. Şimdi normalleşmeden bahsediliyor. Ne yazık ki her şeyin serbest bırakılması için hiç de uygun bir ortam yok. Dikkat etmezsek Türkiye mutant virüslerin güzergahı haline gelebilir. Mutant virüs sayısı günlük vaka sayısıyla birlikte artıyor. Önlemlerin kaldırılması da buna katkı sağlamaya başladı.”

FİNCANCI: HATALARIN SONUÇLARI ÖNÜMÜZDEKİ GÜNLERDE ORTAYA ÇIKACAK

Türk Tabipler Birliği Başkanı Şebnem Korur Fincancı, pandeminin ikinci yılına girerken belirsizlik bulutlarının dağılmadığını söyledi. Türkiye’nin pandemiyi şeffaf bir şekilde yönetmediğini, bunun da hayati sonuçlar doğurduğunu ifade eden Fincancı, “Özellikle başından beri vurguladığımız şeffaflık talebimiz, zorlamalarla dönem dönem Sağlık Bakanlığı’ndan yanıt buldu. Vaka-hasta ayrımından tutun da ağır hasta kavramına, bölgesel değerlendirmelere kadar tüm ısrarlarımız ne yazık ki uzun zaman sonra hayata geçirildi. Bu da yeterli düzeyde olmadı. Geldiğimiz noktada özellikle ‘ yeni normalleşme’ dedikleri aslında bir normalleşememe halidir” değerlendirmesini yaptı.

Fincancı’ya göre önümüzdeki haftalardan itibaren ‘yeni normalleşme’ adı altındaki hataların sonuçları ortaya çıkacak. Bunu da şöyle açıkladı: “Varyant huşların tespitinde sıkıntımız var. Bu koşullarda ikinci yıla giriyoruz. Daha fazla hasta, daha fazla ölüm ve sağlık çalışanların üzerindeki tükenmişlikle yeni döneme giriliyor.”