İş Bankası Genel Müdürü Hakan Aran, Bloomberght’ye yaptığı açıklamada,  Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından detayları açıklanan ‘kur korumalı TL Vadeli Mevduatı’na ilişkin açıklamalarda bulundu.

Aran, “Tedbirlerin açıklanması sonrası bu sabah itibariyle 1,75 milyar döviz bozduruldu” diye konuştu. Aran, vade sürelerine ilişkin ise “En uzun vadenin 60 gün olması doğru değil” dedi.

Aran’ın açıklamalarında satır başları şöyle,

Bu dönemi elbirliğiyle yönetmeye çalıştık. Dilimiz döndüğünce yeni ekonomik modeli anlamaya çalıştık ve desteğimizi sunmaya çalıştık. Kısa vadede bu model için yapılacaklar üzerinde çaresiz kalıyoruz. Bu önemli bir açmazdı. Bildiğimiz tek enstrüman faiz olduğu için hep faizi konuştuk.

Yeni Bakan Nureddin Nebati, Dolmabahçe’de bizleri topladığında ‘Faizi unutuyorsunuz, faiz dışında ne yapabileceğimizi’ konuşalım mesajı verdi.

“TARİHİ BİR GÜN”

Dün akşamki tedbirlerle birlikte dövizdeki kazanımı TL’de kalarak sağlayacak bir enstrüman oldu. Biz Dolmabahçe’deki toplantıda dövize endeksli tahvil diye not almıştık. Yeni ekonomik modelin başarısı için ortam yaratıldı. Dün tarihi bir gün oldu, trendin kırıldığı bir gün oldu.

 “FIRSAT PENCERESİ AÇILMIŞ OLDU”

Hazine’ye yük bir iki çeyrek sürebilir, sonrasında normalleşme olur.

Dün bize yeni modelin başarısı için bir fırsat penceresi açıldı. 90 günlük bir fırsat penceresi açılmış oldu. Umarım bu sefer bu fırsatı iyi kullanırız.

Yatırım araçlarını çeşitlendirmek bizim görevimiz. Sürekli kamunun bir finansal ürün tasarlaması doğru değil. Sanırım faiz dışında bir imkan olduğunu göstermek için böyle bir enstrüman yaratıldı. Ama bankacılık için bizim görevimiz yaratıcı olarak yatırım araçlarını çeşitlendirmek.

“NASIL TEPKİ VERECEĞİNİ BİLMİYORUZ”

En uzun vadenin 60 gün olması çok doğru değil. Eğer bunu 90 güne çıkarıp müşterilerimizi ikna edersek önemli bir kazanım olur. Çünkü vade uyumsuzluğu baskı yaratıyordu. Fakat bunu yaşayarak göreceğiz. Vatandaşın 90 günlük mevduata nasıl tepki vereceğini bilmiyoruz. Aslında müşterilerimizin yapmadığı bir şey değil. Ama kararlılık göstermeleri gerekiyor. Bu öngörülebilirliğin bir testi olacak.

Ürün çok yeni. Mutlaka içinde birtakım değiştirilmesi gereken yanlar olabilir. Bunu ileride konuşuruz diye düşünüyorum.

BOZDURULAN DOLAR MİKTARI 1.75 MİLYAR

Dün akşamdan sabah 10’a kadar 1,75 milyar dolarlık döviz bozuldu. İhtiyaç sahiplerinin almasıyla kur 13’te dengelendi. Sağlıklı bir durum. Yıl sonuna kadar bu dengede gider ve kura bakmayız diye umut ediyorum.

Son düşüş yabancı para sahiplerinin TCMB’den daha güçlü olduğunu gösterdi. Asıl önemli olan piyasanın ikna olması. Biz bize kaldığımızda bir sorun görmüyorum. Yabancılar bile olsa artık döviz üzerinde bir risk yok.

Fırsat penceresi açıldı ama iletişime dikkat etmemiz gerekiyor. Vatandaşın doğru bilgilendirilmesi gerekiyor.”

Karara göre, Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Oğuzhan Özbaş görevden alındı. Özbaş’ın yerine Merkez Bankası Başkan Yardımcılığı’na Prof. Dr. Semih Tümen getirildi.

Kararda, “Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkan (Guvernör) Yardımcısı Oğuzhan Özbaş 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 35’inci maddesi ile 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 2’nci maddesi gereğince görevden alınmış ve bu suretle boşalan Türkiye Cumhuriyet Merkes Bankası Başkan (Guvernör) Yardımcılığına, 1211 sayılı Kanunun 29’uncu maddesi ile 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 2, 3 ve 7’nci maddeleri gereğince Prof. Dr. Semih Tümen atanmıştır” ifadeleri kullanıldı.

SEMİH TÜMEN KİMDİR?
Lisans derecesini 2000 yılında ODTÜ İktisat Bölümü’nden aldıktan sonra 2006 yılında London School of Economics’te Ekonometri ve Matematiksel İktisat alanında yüksek lisans yapan Prof. Dr Semih Tümen 2012 yılında da University of Chicago’da İktisat alanında doktora derecelerini almıştır.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nda Yapısal Ekonomik Araştırmalar Genel Müdürü, Araştırma ve Para Politikası Genel Müdür Yardımcısı, Ekonomist ve diğer unvanlarda 2002 yılından itibaren görev yapan Semih Tümen, TCMB’de çalıştığı dönemde ODTÜ, Bilkent Üniversitesi ve TOBB-ETÜ’de yarı zamanlı öğretim üyeliği de yaptı

Mikroeokonometri, İşgücü İktisadı, Eğitim İktisadı ve Kalkınma İktisadı alanlarında lisans ve yüksek lisans düzeyinde dersler veren Tümen, 2016-2018 yılları arasında Gıda ve Tarımsal Ürün Piyasaları İzleme ve Değerlendirme Komitesi (Gıda Komitesi) Genel Koordinatörlüğü ve Dünya Ekonomik Forumu’nda (WEF) Başbakan Yardımcılığı Makamı’nı temsilen Kıdemli Danışman görevlerinde bulundu.

Semih Tümen, 2018 yılından itibaren TED Üniversitesi İktisat Bölümü’nde öğretim üyesi olarak görev yapıyordu.

İktisatçı Mahfi Eğilmez, kişisel web sitesinde kaleme aldığı ‘Rezervlere ne oldu?’ başlıklı yazısında Merkez Bankası’nın gizli bir protokol imzaladığı Hazine’ye döviz sattığını, Hazine’nin de bu dövizi kamu bankaları aracılığıyla piyasaya verdiğini belirtti. 

Merkez Bankası rezervlerinin faizi indirerek enflasyonu düşürme teorisi uğruna kullanıldığını söyleyen Mahfi Eğilmez’in yazısı şöyle:

“Merkez Bankası (TCMB) rezervlerinde ortaya çıkan azalmanın miktarı ve nedeni

2019 sonunda TCMB’nin swaplar hariç net rezervleri 18,4 milyar dolardı. 2020 sonu itibarıyla bu tutar eksi 58,4 milyar, 9 Nisan 2021 itibarıyla da eksi 60,6 milyar dolardır. Demek ki TCMB’nin rezervi kalmadığı gibi emaneten kendisinde bulunan rezervleri tamamlaması için bugün itibarıyla 60,4 milyar dolar bulması gerekiyor. Son 15 ayda rezerv kaybı (artı 18,4 milyar dolardan eksi 60,6 milyar dolara inişle) 79 milyar dolar olmuş. 2021 yılsonunda eksi 58,4 milyar dolar olan rezervler 9 Nisan 2021’de eksi 60,6 milyar dolar olduğuna göre rezervlerdeki azalma 2021 yılında durmamış, artmaya devam etmiş görünüyor. Buna ek olarak TCMB Başkanının yaptığı açıklamadan iki kurum arasında 2019 yılında yapılan (ve bu açıklamaya kadar kamuoyuna duyurulmamış olan) bir protokolle TCMB’nin Hazine’ye döviz sattığı, Hazine’nin de bu dövizleri kamu bankaları aracılığıyla kurun yükselmesini önlemek amacıyla piyasaya verdiği ortaya çıkmış bulunuyor. Bunları da hesaba katınca kamuoyunda konuşulan 128 milyar dolarlık tutara ulaşılıyor. Burada sorulması gereken soru TCMB’nin döviz yönetimi konusundaki görevini Hazine’ye niçin ve nasıl bıraktığı meselesidir.

Rezerv niçin tutulur ve nerede kullanılır?   

Ülkeler iki nedenle rezerv tutarlar: (1) Rezervler ülkeye borç verenlere ödeme sorununun olmadığını gösterebilmek için tutulur. Borç verenler veya yatırım yapanlar sorun çıkması halinde alacaklarını veya yatırdıkları paraları alıp gidebileceklerini görmek isterler. Bunun için de rezervlerin yüksekliğini bir teminat olarak görürler. (2) Rezervler zor zamanlarda bir çeşit son kaynak olarak tutulur. 2020 yılında yaşanan Covid – 19 salgını her ülke açısından tartışmasız zor zaman olarak kabul edilebilecek bir durumdur. Böyle bir durumda rezervlerin kullanılması normaldir, çünkü belirttiğimiz gibi rezervler bu tür olaylarda kullanılmak için tutulur. Burada sorulması gereken asıl soru rezervlerin gerçekten bu zor zamanların olumsuz etkisini önlemek için kullanılıp kullanılmadığı sorusudur. Bugün tartışılan konular içinde en önemlisi budur, çünkü bu noktada işler karışıyor. Biliyoruz ki bu rezervlerin çok büyük bir bölümü ‘faiz sebep – enflasyon sonuçtur’ teorisini kanıtlamak üzere döviz kurunun yükselmesini önlemek amacıyla kullanıldı. Pek çok yerli, yabancı kişi ve kurum ihtiyacı olsun olmasın düşük faizle kredi alarak gidip düşük kurdan satılan bu dövizleri satın aldı.

Rezervlerin kullanılmasından olumlu sonuç alınıp alınmadığı

Rezervlerin kullanılmasından amaçlanan sonuçların alınıp alınmadığı yanıtlanması gereken bir başka sorudur: (1) Rezervlerin kullanılması döviz kurlarının sabit kalmasını sağlayamadı. USD/TL kuru 6,80’den 8,50’ye kadar yükseldi (bu aralarda kur 8,07 dolayında seyrediyor.) (2) Faizi artırmamak için başvurulan rezerv kullanımı faizlerin düşük tutulmasını da sağlayamadı. Tam tersine TCMB, politika faizini yüzde 8,25’den yüzde 19’a kadar yükseltmek zorunda kaldı. (3) Rezervlerin kullanılması piyasada büyük sıkıntılar içinde olan esnafın ve onların yanında ücretle çalışan insanların işlerini ve ücretlerini kaybetmesine de engel olamadı. (4) Türkiye’ye borç veren yabancılar TCMB’nin rezervlerini kaybettiğini görünce borç faizlerini arttırdılar, bunun sonucu olarak dış borçlanmanın maliyeti yükseldi.

Değerlendirme

Rezervler, faizi indirerek enflasyonu düşürme teorisi uğruna kullanılmış, hedeflenenin tam tersine riskler de kurlar da faizler de yükselmiş bulunuyor. İşin bir başka olumsuz yanı da heba edilen rezervlerin yerine konmasının uzun yıllar alacak olması.

Önümüzdeki dönemde de irrasyonel yaklaşımlarımızın faturasını ödemeye devam edeceğiz.”

TCMB başkanının değiştirilmesiyle tahribata uğrayan para politikası kredibilitesinin etkisiyle yükselen dolar/TL bu sabah 8.27’li seviyelerden işlem görmeye başlamıştı. Aniden tırmanan dolar, gün içerisinde 8.4443’e kadar yükseldi. Avro ise bugün yüzde 2,42 yükseldi. Dün 9.66 ile günü kapatan avro, 9.9025’den alıcı buluyor.

Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Görevden Alınmıştı

Para Politikası Kurulu (PPK) üyesi olan Murat Çetinkaya’nın TCMB başkan yardımcılığı görevinden alınarak yerine Mustafa Duman’ın atanmasının ardından TL satış baskısında kalırken, koronavirüs vaka sayılarındaki artış sonucu kısıtlamaların sıkılaştırılması ve doların küresel çapta değer kazancı da değer kaybında etkili oldu.

Dövizin Gün İçindeki Hareketliliği

Dün 8.20’ye kadar yükselen dolar/TL bu sabah 08.50’de 8.2775’ten işlem gördü. TL, TCMB başkan değişimine ilk tepki olarak 22 Mart’ta 8.4850’ye kadar yükselmişti. Aynı saatte avro/TL 9.9015, sepet bazında TL 8.9871/8.9967 seviyesindeydi.

Bir analist, başkan değişimi kadar belirleyici olmasa da bir PPK üyesinin değişiminin TL’de satışı tetiklediğini belirterek, “Bunun yanı sıra vaka sayılarındaki artışın ardından kapanma ve bunun hizmet sektörüne yansımaları, bunun getireceği potansiyel mali yük ve doların küresel çapta değer kazanması Türk varlıklarına iştahı azaltıyor” dedi.

Her ne kadar TCMB Başkanı Şahap Kavcıoğlu olağanüstü bir toplantıyla faiz indirilmeyeceğini ve dünkü açıklamasında Nisan ayında hemen faiz indirileceği önyargısını doğru bulmadığını belirtmiş olsa da, yatırımcılar faizleri indirme yanlısı görüşün güçlendiğini ve ekonomi politikalarındaki öngörülebilirliğinin azaldığını belirtiyorlar.

Cumhurbaşkanlığı ekonomi politikalarından sorumlu başdanışmanı Cemil Ertem dün yaptığı açıklamada, TCMB’nin uyguladığı dalgalı kur rejiminden kesinlikle taviz verilmeyeceğini, yumuşak veya sert hiçbir sermaye kontrolünün gündemde olmadığını söyledi.

Kredi derecelendirme kuruluşu Fitch’in ülke notu direktörü Douglas Winslow, TCMB başkanının değiştirilmesini Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın yüksek faiz karşıtlığının güçlenmesi olarak değerlendirirken, Naci Ağbal TCMB başkanlık koltuğunda şaşırtıcı derecede kısa süre oturduğunu ifade etti.

Koronavirüs vakalarının Mart ayında hızlanan yükselişinin devam etmesine bağlı olarak iki haftadır yayımlanmayan il bazında risk haritası da dün yayımlandı.

Dün itibarıyla ülke nüfusunun %80’i çok riskli olarak nitelenen bölgelerde yaşamaya başladı. Vaka sayılarındaki artışa paralel olarak sokağa çıkma kısıtlamasının kapsamı genişletildi. Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan dün yaptığı açıklamada salgın nedeniyle iş yapmakta zorlanan kafe ve restoranların bir kısmına ek mali yardım yapılacağını ifade etti.

Uluslararası piyasalara bakıldığında dolar, koronavirüs aşılamasındaki hızlanma ve ABD’deki devasa mali canlandırma paketiyle enflasyon kaygılarının artmasına paralel olarak ABD Hazine tahvillerinin getirilerinin yükselmesiyle dört buçuk ayın zirvesini gördü.

ABD’nin 10 yıl vadeli Hazine tahvilinin getirisi Asya seansında %1.7450’ye kadar yükseldi. Yükselen getiriyle cazibesi artan dolar başlıca para birimleri karşısında 92.963’e kadar yükselerek dört buçuk ayın zirvesine çıktı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Merkez Bankası Başkanı Naci Ağbal’ı görevden almasının yankıları sürerken Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Murat Çetinkaya’yı da görevden aldı. Yerine, Morgan Stanley Menkul Değerler Genel Müdürü Mustafa Duman atandı.

MUSTAFA DUMAN KİMDİR?

Uzun yıllardır uluslararası finans sektöründe deneyimi olan Mustafa Duman, özellikle Portekiz Ticaret Bankası ve Morgan Stanley’de olmak üzere birçok önemli pozisyonda görev aldı.

ODTÜ, Marmara Üniversitesi ve Londra Şehir Üniversitesi’nde eğitim gören Mustafa Duman, Esbank’ta 8 yıl çalıştıktan sonra 5 yıl Portekiz Ticaret Bankası’nda görev aldı. 2007 yılında ABD yatırım bankası Morgan Stanley’e başkan yardımcısı olarak adım atan Duman, 2 yıla yakın çalıştıktan sonra Portekiz Ticaret Bankası’na direktör olarak geri döndü.

Burada da 2 yıla yakın çalışan Duman, 2011 yılından bugüne dek Morgan Stanley Menkul Değerler Genel Müdürü görevindeydi.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nda başkan değişikliği sonrasında Dolar/TL ‘de yükseliş kaydedildi. Asya piyasalarındaki hareketlilikle Dolar/TL kotasyonu yüzde 15 yükselişle 21 Mart 21.30 sıralarında 8,35 seviyesinin üzerini gördü.

Dolar/TL kuru geçen haftayı 7,21 seviyesinde kapatmıştı.

‘SÜRDÜRÜLEBİLİR BÜYÜME’ VURGUSU YAPMIŞTI

Cumartesi gününün ilk saatlerinde Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle Naci Ağbal görevden alınırken TCMB’de başkanlığa Şahap Kavcıoğlu atanmıştı.

Yeni TCMB Başkanı Şahap Kavcıoğlu, ilk açıklamasında enflasyonda kalıcı düşüşü sağlama hedefine vurgu yaptı.

Kavcıoğlu açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Kanun’la belirlenmiş görev ve yetkiler çerçevesinde enflasyonda kalıcı düşüşü sağlama temel hedefi doğrultusunda para politikası araçlarını etkin bir şekilde kullanmaya devam edecektir. Enflasyondaki gerileme, ülke risk primlerindeki düşüş ve finansman maliyetlerindeki kalıcı iyileşme yoluyla makroekonomik istikrarı olumlu etkilerken, yatırım, üretim, ihracat ve istihdamı arttırıcı sürdürülebilir büyüme için de gerekli koşulların oluşmasına katkı sağlayacaktır.

Bu bağlamda Para Politikası Kurulu toplantıları, daha önce kamuoyuna ilan edilen takvime uygun şekilde yapılacak olup uygulanacak politikalarda şeffaflık ve öngörülebilirlik ilkeleri doğrultusunda tüm paydaşlar ile iletişim kanalları etkin bir şekilde kullanılacaktır.

T24’den Barış Soydan’ın haberine göre Ağbal ile Kavcıoğlu’nın arası iyi değildi.

1- Ağbal’ın Erdoğan’la iletişiminin bozulduğu söyleniyordu

Merkez Bankası’nın politika faizini önceki gün piyasaların da beklentesinin üzerinde 200 baz puanlık bir artırımla yüzde 19’a çıkaran Naci Ağbal’ın Cumhurbaşkanı Erdoğan’la arasının çok iyi olmadığı söyleniyordu. Ankara’dan bir kaynağım dün şöyle demişti:

“Ağbal ile Erdoğan arasındaki diyalog çok azalmış durumda olduğu söyleniyor. Bakan Elvan toparlamaya çalışıyormuş. Bir ara Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay’ın ara bulmak için devreye girdiği söyleniyor. Sıkıntı devam ediyormuş…”

2- “Tedbirli gitmek lazım” tezi ikna edici olamadı

Görevden almanın, perşembe günü gerçekleşen 200 baz puanlık faiz artırımı sonrasında gerçekleşmesi, sebebin ya da en azından tetikleyici sebebin o olduğunu tartışmaya yer kalmayacak şekilde gösteriyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın yüksek faizi ekonomide bütün kötülüklerin anası olarak gördüğü, faizin neden, enflasyonun sonuç olduğuna inandığı biliniyor. Ankara’da konuşulanlara göre Bakan Elvan, Erdoğan’a yüksek faizin firmaların kredi maliyetleri açısından çok büyük etkisinin olmayacağı, zira geçen yıl faizler düşükken epey kredi kullandıklarını anlattı. Türkiye’nin bu yıl çok yüksek oranlı büyüme oranı yakalayacağını, yeni bir kur şokunun iyiye gidişi olumsuz etkileyeceğini, tedbirli olunması gerektiğini de… Ama belli ki yüksek faizi savunan bu tezler etkili olamadı.

3- Kavcıoğlu’nun tez danışmanı Türkiye Varlık Fonu Yönetim Kurulu Başkan Vekili Erişah Arıcan

Yeni Başkan Şahap Kavcıoğlu’nun eski AKP milletvekili olduğu, Halkbank’ta genel müdür yardımcılığı yaptığı medyada yoğun şekilde vurgulanıyor. Ama onlar kadar önemli bir şey daha var: Kavcıoğlu’nun tez hocası, Türkiye Varlık Fonu Yönetim Kurulu Başkan Vekili Prof. Dr. Erişah Arıcan’dı. Arıcan, Berat Albayrak’ın da doktora tezi hocasıydı…

4- İkisi de Bayburt milletvekilliği yapmıştı; Ağbal ile Kavcıoğlu’nın arası iyi değildi

Geçmişte AKP Bayburt Milletvekili olan Kavcıoğlu’nun aynı şehrin vekili olan Naci Ağbal’la kavga ettiği ve onun etkisiyle liste dışı bırakıldığı konuşuluyor…

Şahap Kavcıoğlu Yeni Şafak’taki yazılarında Naci Ağbal yönetimindeki Merkez Bankası’nın izlediği sıkı para politikasını eleştiriyordu. Şu sözler ona ait:

5- İşaret fişeğini Yeni Şafak attı

Değişimin işaret fişeğini cuma günü Yeni Şafak’ın Naci Ağbal’ı ağır şekilde eleştiren “Bu operasyonu kimin adına çektiniz” manşeti attı.

Yeni Şafak şöyle diyordu: “Türkiye’de Merkez Bankası, 83 milyonun sesine kulak tıkayarak faizi yüzde 17’den yüzde 19’a çıkardı. Piyasa beklentisinin bile üzerinde yapılan 200 baz puanlık müdahale, ekonomik gerekçelerle izah edilemeyen bir faiz artışı oldu. Merkez Bankası’nın Türkiye’nin büyümesini frenleyecek bu operasyonu kim veya kimler adına ve hangi amaçla çektiği merak ediliyor”.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın imzasıyla yayımlanan Merkez Başkanı Atama Kararı Resmi Gazete’de yayımlandı. Naci Ağbal, Erdoğan’ın görevden aldığı üçüncü Merkez Bankası Başkanı oldu. Naci Ağbal’dan önce Merkez Bankası Başkanı olan Murat Uysal ve Murat Çetinkaya da Cumhurbaşkanı ve AKP Genel Başkanı Tayyip Erdoğan tarafından görevden alınmıştı.

Uysal, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanunu’nun 28. maddesindeki güvenceye rağmen Cumhurbaşkanı kararnamesi ile görevden alınan üçüncü başkan oldu.

Merkez Bankası beklentinin üstünde faiz artırdı, Yeni Şafak’tan tepki geldi

Merkez Bankası, geçen perşembe günü (18 Mart 2021) mart ayı Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısında 100 baz puan beklentilerin de üzerinde, 200 baz puan faiz artırmış ve politika faizini yüzde 19 olarak belirlemişti. Hükümete yakın Yeni Şafak gazetesi, manşetinden Merkez Bankası Başkanı Ağbal’a tepki göstermiş, “Bu operasyonu kim adına çektiniz” ifadesini kullanmıştı.

Yeni Şafak’ın söz konusu haberinde haberinde “Dünya, ekonomideki faiz etkisini azaltmaya çalışırken Türkiye’de Merkez Bankası, 83 milyonun sesine kulak tıkayarak faizi yüzde 17’den yüzde 19’a çıkardı. Piyasa beklentisinin bile üzerinde yapılan 200 baz puanlık müdahale, ekonomik gerekçelerle izah edilemeyen bir faiz artışı oldu. Merkez Bankası’nın Türkiye’nin büyümesini frenleyecek bu operasyonu kim veya kimler adına ve hangi amaçla çektiği merak ediliyor” ifadeleri yer almıştı.

Yeni Şafak’ın 19 Mart 2021’deki manşetinin gecesinde, Merkez Bankası Başkanı Naci Ağbal görevinden alındı ve yerine Yeni Şafak yazarı, eski milletvekili Prof. Dr. Şahap Kavcıoğlu atandı.

Kavcıoğlu’nun faize ilişkin düşünceleri

Kavcıoğlu, Yeni Şafak’ta yayınlanan 9 Şubat 2021 tarihli “Enflasyon, faiz ve döviz kuru” başlıklı yazısında şu ifadeleri kullanmıştı:

“Merkez Bankası’nın yüksek faiz politikasında ısrar etmemesi gerekir. Dünyada faizler sıfıra yakınken bizde faiz artışına gitmek ekonomik sorunları çözmeyecektir. Aksine, ilerleyen dönemlerde sorunları daha da derinleştirecektir. Çünkü, faiz artışları dolaylı olarak enflasyonun artmasına yol açacaktır.

“Dünyada likiditenin bol olduğu dönemlerde Türkiye yıllarca yüksek faiz düşük kur politikası uyguladı. Sıcak para yatırıma değil yüksek faize geldi. Sıcak para ülkeden çıkarken de düşük kurdan TL’den dövize dönüp ülkeden çıktılar. Yüksek faiz düşük kur politikasından kaybeden hep ülkemiz oldu.”

Merkez Bankası, politika faizini 4,75 puan artırarak yüzde 15’e yükseltti. Merkez Bankası, tüm fonlamanın temel politika aracı olan bir hafta vadeli repo faiz oranı üzerinden yapılmasına karar verdi.

Merkez Bankası yeni başkan Naci Ağbal yönetimindeki ilk toplantısını gerçekleştirdi.

Merkez Bankası Para Politikası Kurulu, politika faizini 4,75 puan artırarak yüzde 15’e yükseltti.

Yapılan açıklamada şu ifadeler kullanıldı:

“Küresel ekonomi üçüncü çeyrekte kısmi toparlanma göstermiştir. Ancak, son dönemde artış gösteren Covid-19 vakaları nedeniyle önümüzdeki dönemde küresel ekonomiye ilişkin belirsizlikler yükselmiştir.

İktisadi faaliyette toparlanma devam etmektedir. Artan vaka sayıları nedeniyle getirilen kısmi kısıtlamalar, başta hizmetler sektörü olmak üzere iktisadi faaliyetin kısa vadeli görünümüne dair belirsizlikleri arttırmaktadır. Diğer yandan, salgın döneminde sağlanan güçlü kredi ivmesinin gecikmeli etkileriyle artan iç talep, ithalat kanalıyla cari işlemler dengesini olumsuz etkilemektedir.

Türk lirasındaki değer kaybının gecikmeli etkileri, uluslararası gıda fiyatlarındaki yükseliş ve enflasyon beklentilerindeki bozulma enflasyon görünümünü olumsuz etkilemektedir. Kasım ayına ilişkin takip edilen veriler, enflasyonda yakın dönemdeki döviz kuru oynaklığı kaynaklı bir yükselişe işaret etmekle birlikte, para politikasındaki kararlı duruşla beraber bu artışın geçici olacağı değerlendirilmektedir. Bu doğrultuda Kurul, enflasyon görünümüne dair risklerin bertaraf edilmesi, enflasyon beklentilerinin kontrol altına alınması ve dezenflasyon sürecinin en kısa sürede yeniden tesisi için, net ve güçlü bir parasal sıkılaştırma yapılmasına karar vermiştir.

Önümüzdeki dönemde parasal duruşun sıkılığı, enflasyonu etkileyen tüm unsurlar dikkate alınarak, enflasyonda kalıcı düşüş sağlanana kadar kararlılıkla sürdürülecektir.

Düşük enflasyon ortamının kalıcı olarak tesisinin, ülke risk primlerinin düşmesi, dolarizasyon eğiliminin tersine dönmesi, döviz rezervlerinin artış eğilimine girmesi ve finansman maliyetlerinin kalıcı olarak gerilemesi yoluyla, makroekonomik ve finansal istikrarı olumlu etkileyeceği değerlendirilmiştir.

Merkez Bankası, fiyat istikrarını sağlama ve sürdürme temel amacına enflasyon hedeflemesi rejiminin gerektirdiği şeffaflık, öngörülebilirlik ve hesap verebilirlik ilkelerini uygulayarak ulaşacaktır. Bu ilkeler ışığında, Merkez Bankası fonlaması temel politika aracı olan bir hafta vadeli repo faiz oranı üzerinden yapılacak ve bu faiz oranı parasal duruş için tek gösterge niteliğinde olacaktır.

Açıklanacak her türlü yeni verinin ve haberin Kurul’un geleceğe yönelik politika duruşunu değiştirmesine neden olabileceği önemle vurgulanmalıdır.”

19 Kasım’daki Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısına işaret eden Ağbal, “Fiyat istikrarı temel amacı doğrultusunda tüm politika araçları kararlılıkla kullanılacaktır” ifadelerini kullandı.

Açıklamada şu ifadeler yer aldı:

“Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası olarak temel amacımız fiyat istikrarını sağlamak ve sürdürmektir. Fiyat istikrarı temel amacı doğrultusunda tüm politika araçları kararlılıkla kullanılacaktır. Para politikasında, şeffaflık, hesap verebilirlik ve öngörülebilirlik ilkeleri çerçevesinde iletişim güçlendirilecektir.

19 Kasım 2020 tarihli Para Politikası Kurulu toplantısına kadar mevcut durum ve beklentiler gözden geçirilip, gelişmeler de yakından takip edilerek; oluşacak veri ve değerlendirmeler ışığında gerekli politika kararları alınacaktır.“

Merkez Bankası tarafından alınan kararda şu sözler sarf edildi:

“Likidite yönetimi kapsamında atılan sıkılaştırma adımları çerçevesinde, 3 Kasım 2020 tarihinden geçerli olmak üzere Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) bünyesinde faaliyette bulunan Bankalararası Para Piyasası’nda bankaların borç alabilme limitleri (BAL) sıfırlanmış, Açık Piyasa İşlemleri kapsamında Türk lirası cinsi kira sertifikaları karşılığında kotasyon yöntemiyle gerçekleştirilen gecelik vadeli repo işlemleri durdurulmuştur.

Fiyat istikrarı ve finansal istikrar hedefleri doğrultusunda para politikası ve likidite yönetimi çerçevesinde gerekli tüm araçlar kararlı bir şekilde kullanılmaya devam edilecektir.”

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Murat Uysal, yılın son enflasyon raporunu açıkladı. 

Murat Uysal’ın açıklamalarındaki satır başları şu şekilde:

• Enflasyon raporunun yeni hali genel değerlendirme ekonomik görünüm ve orta vadeli öngörülerden oluşuyor.
• Küresel faaliyette normalleşme adımlarıyla kısmi toparlanma sinyalleri gözlenmekle beraber salgının seyrine ve ekonomi politikalarının etkilerine ilişkin belirsizlikler devam ediyor.
• Gelişmiş ülkelerde zayıf büyüme görünümü düşük seyreden enflasyon doğrultusunda genişleyici parasal ve mali, duruşlarını sürdürüyor ancak gelişmekte olan ülkelere yönelen portföy akımları zayıf ve dalgalı bir seyir izliyor. Yüksek belirsizlik ortamı fonların gelişmekte olan ülkelere yönelmesini engelliyor.
• Döviz kuru oynaklığı son dönemde artarken salgın dönemine özgü politikalardaki normalleşme adımlarıyla kredi büyümesi üçüncü çeyrek sonunda önemli ölçüde yavaşladı.
• Türkiye’nin risk primi dalgalı ve yüksek seyrediyor. Finansal koşullarda belirgin bir sıkılaşma sağlandı. 3. çeyrekte iktisadi faaliyet V tipi belirgin bir toparlanma kaydetti.
• Mal ihracatındaki güçlü toparlanmaya karşın hizmet gelirlerindeki düşüş ithalattaki yükselişle cari işlemler açığı arttı.
• 2020 yılı sonunda muhtemelen pozitif büyüme göreceğiz. İktisadi faaliyetteki güçlü toparlanma iş gücü piyasasına yansımaya başlamakla birlikte istihdam salgın öncesi seviyelerin altında seyrediyor.
• Çekirdek göstergeler 3. çeyrekte enflasyon eğiliminin temel mal grubu kaynaklı olarak yükseldiğine işaret ediyor. Gıda enflasyonunda yüksek seyir devam ediyor. Enflasyon beklentilerini kontrol altına almak ve enflasyondaki düşüş sürecini yeniden tesisi etmek amacıyla para politikası ve likidite yönetimi kapsamında sıkılaştırıcı adımlar atıldı. ABD doları cinsinden ithalat fiyatlarının daha hızlı toparlanacağını öngörüyoruz.

Uysak, 2020 yılı enflasyon tahminini yüzde 12,1 olarak açıklarken, 2021 yıl sonunda ise 9,4’e gerileyeceğini söyledi. Bir önceki  beklenti bu yıl için yüzde 8,9, gelecek yıl için yüzde 6,2 seviyesinde bulunuyordu.