Ünlü iklim bilimci Mikdat Kadıoğlu, İstanbul’da beklenen kar yağışıyla ilgili uyarıda bulundu.

Türkiye soğuk ve yağışlı havanın etkisine giriyor. Geçtiğimiz hafta İstanbul’da etkili olan kar yağışı cumartesi günü yeniden etkisini gösterecek. Bugünden itibaren yağmur şeklinde başlayacak yağışların kar yağışına dönmesi bekleniyor.

Ünlü iklim bilimci Mikdat Kadıoğlu‘ndan da kar yağışıyla ilgili uyarı geldi. Sosyal medyadaki takipçileri ile kurduğu yakın diyalog ve esprili yazışmalar ile özellikle Twitter’da dikkatleri üzerine çeken İstanbul Teknik Üniversitesi Meteoroloji ve Afet Yönetimi Profesörü Mikdat Kadıoğlu, yine sosyal medya hesabından takipçilerini ve kamuoyunu uyardı… Kadıoğlu yaptığı paylaşımında; “Bu model başarılı. Tren katarı gibi sıralanmış Rayleigh Benard Convection hücrelerini çok güzel yakalamış. Yarın (cuma) öğlenden sonra “Tren Etkili Kar” (TEK) var. Hep amatörler mi bir şeyler uyduracak. Cuma akşam yolda kalmamak için işten erken çıkın, bu iyiliğimi unutmayın” uyarısında bulundu.

Kadıoğlu, beklenen kar yağışı nedeniyle cuma günü için online eğitim önerisinde bulundu. Kadıoğlu, “Ben olsam kar yağmama riskini alıp cuma eğitimde online geçerdim. Küçük de olsa cuma öğlenden sonra sağanak kar yağışında binlerce insanın yolda kalma riski var. Yani bu riski görmemezlik daha riskli.” ifadelerini kullandı.

İTÜ Meteoroloji Mühendisi ve Afet Uzmanı Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu, Karadeniz Bölgesi’nde yaşanan sel felaketlerine ilişkin Vira Trabzon’a açıklamalarda bulundu.

İstanbul Teknik Üniversitesi Meteoroloji Mühendisi ve Afet Yönetim Uzmanı Prof. Dr. Kadıoğlu, Rize ve Artvin’de yaşanan sel felaketlerini Vira Trabzon’a değerlendirdi.

”Üç Faktör Var!”

Sel felaketlerini etkileyen üç faktörün olduğunu vurgulayan Kadıoğlu şunları söyledi;

”Bu tür felaketleri etkileyen üç etken var. Bunlardan ilki yağış. ikincisi bu yağıştan etkilenen binalar, evler ve insanlar. Üçüncüsü de bu yağışı insanlara ve binalara taşıyan, yollar ve dereler. Bu saydığım etkenler, bu tip felaketleri etkiliyor.”

”Bilim ve Akıl Yok!”

Kadıoğlu, Karadeniz Bölgesi’nde dere yataklarına ve vadilere yerleşim yerleri yapılmasına tepki göstererek ”Bu bölgede zaman zaman yağış fazla olabiliyor. Bu bölgenin dağları ve yamaçları batıya doğru bakıyor. Benim dedelerim 1929’da bu bölgedeki sel nedeniyle Maçka’ya göçtü. 1920’lerde bölgede çay yoktu, iklim değişikliği de yoktu. Bunlar eskiden beri hep olan normal doğa olayları. Önemli olan bu yağışın akışa geçtiği derelerden ve yollardan uzak durmak. O bölgedeki evleri ,yerleşim yerlerini televizyonlardan görüyorum. Sanki dağ tepesine ev yapar gibi dere yataklarına, vadilere evler yapılmış. Bu tip yerleşimler problem niteliği taşıyor. Oradaki yerel yönetim, vatandaşın tanıdığı veya akrabası olduğu için vatandaşın buralara yerleşim yeri yapmasına izin veriyor. Yöneticilerin de evi aynı bu şekilde dere yataklarında, vadilerde bulunuyor. Bunların yanı sıra devlette kamu binalarını dere yataklarına inşa ediyor. Bunların olduğu bir yerde bilim yoktur, akıl yoktur.” diye konuştu.

”İklim Değişiyor Ama Biz Değişmiyoruz”

İnsan hatasıyla oluşan felaketlerin iklim değişikliğiyle ilişkilendirilmesine tepki gösteren Kadıoğlu, ”İklim değişikliğini günah keçisi olarak kullanarak, her şeyin üzerini onunla örtüyoruz. Kentlerde altyapı yapmıyoruz, yağmur yağdığı zaman ortaya çıkan sorunları iklim değişikliğine bağlıyoruz. İklim değişiyor, ama biz değişmiyoruz.” ifadelerini kullandı.

”Devlet Denetimi Gerekiyor!”

Devletin dere yataklarına ve vadilerde bulunan yerlerini denetlemesi gerektiğini ifade eden Kadıoğlu, ”Eskiden Maçka’da bu tip yerlere ev yapılacağı zaman vatandaşlara ”buradan toprak kaymaz, buradan taş gelmez” denilerek yol gösterilirdi. Şimdi böyle bir şey yok. İstimlak konusuyla uğraşmamak için yolları dere yatağında yapıyorlar. Devletin dere yataklarına ve vadilerde bulunan yerleşim yerlerine izin vermemesi, bu tip yerleri denetlemesi gerekiyor. Dere yataklarına bina yapmayı durdurmak gerekiyor. Dere yataklarını yavaş yavaş boşaltmak gerekiyor. Devletin vatandaşa yol göstermesi gerekiyor. Bilimi ve aklı buralara getirmek gerekiyor.” şeklinde konuştu.

Kadıoğlu, geçmişten günümüze iklim değişikliğini ve gelecekteki olası etkilerini anlattı.

”İnsanlar dünyayı hasta etti”

Dünyada yaşanan ani iklim değişikliğinin insanlar yüzünden meydana geldiğini ifade eden Kadıoğlu, ”Dünya var olduğundan beri iklim değişmiştir. Fakat günümüzdeki iklim değişikliği, daha önceki iklim değişikliklerine nazaran farklı. Bunun sebepleri de farklı. Zaten problem de bu. Eski iklim değişikliklerine göre bin kat kat hızlı bir iklim değişikliği yaşıyoruz. Bu durumda ekolojik çöküşe olanak sağlıyor. Ani bir iklim değişikliği ile karşı karşıyayız. Dünyayı hasta ettik. Anadolu’yu incelediğimiz zaman kıtlıklar, kuraklıklar gözümüze çarpacaktır. İklim değişikliği, dünyanın kaderini değiştiren çok önemli bir sosyo ekonomik bir olaydır. Fakat ilk defa olmuyor. Dengeyi bozduk.” dedi

”Hayvanlardan insanlara hastalıklar geçecek”

İklim değişikliklerinde hayvanlardan insanlara hastalıkların geçeceğini vurgulayan Kadıoğlu, ”Bütün hava hareketlerinin tek nedeni var. Kuzeydeki soğuk hava güneye, güneydeki sıcak havada kuzeye giderek ısı olarak dünya dengelemeye çalışıyor. Bu sıcaklık farkı ne kadar kuvvetliyse bu hareketler de o kadar kuvvetli oluyor. Bu yüzden kışın yeteri kadar yağış alamıyoruz. Kışın güneye inen kuzeydeki soğuk cephe kuzeyden güneye yeteri kadar inemiyor. Yağış aldığımız kış mevsiminde artık yağış alamıyoruz. Buna kış kuraklığı diyoruz. Yağış alsak bile kar olarak değil yağmur olarak alıyoruz. Buna da kar kuraklığı diyoruz. Bu iki durum bizim için büyük sıkıntı. Mesela bugün İstanbul’da hava güneşli. Bu bizim için güzel, ama çiftçi için barajlar ve su kaynakları için kötü bir hava.

15-20 yıldır söylüyoruz iklim değişikliklerinde hayvanlardan insanlara hastalıklar geçecek. Mesela Covid-19′ un da hayvanlardan insanlara geçtiğine inanılıyor. Mesela sivrisinek en tehlikeli hayvandır. Dünya Sağlık Örgütü, Türkiye’nin Güney Doğusunu tropikal hastalıklar bölgesi olarak belirledi. Kuraklığı artıracak şeyler yapıyoruz. 29 ilin nüfusunu İstanbul’a topladık. Doğal olarak buna su, hava, yol, kara, toprak yetmiyor. İklim değişikliğinde İstanbul’a su taşıyan barajlarda su toplayamayınca biz daha fazla etkilenmeye başladık. Dolayısıyla iklim değişikliğine ayak uydurmak çok zor. Çevre dostu bir yaşam benimseyerek iklim değişikliğine verdiğimiz zararı azaltmalıyız.” şeklinde konuştu

”İklim değişiyor ama biz değişmiyoruz”

İnsan hatasıyla oluşan felaketlerin iklim değişikliğiyle ilişkilendirilmesine tepki gösteren Kadıoğlu, ”İklim değişikliğini günah keçisi olarak kullanarak, her şeyin üzerini onunla örtüyoruz. Kentlerde altyapı yapmıyoruz, yollara mazgal koymuyoruz ve yağmur yağdığı zaman ortaya çıkan sorunları iklim değişikliğine bağlıyoruz. İklim değişiyor, ama biz değişmiyoruz. 20-30 yıl önceki yağışları düşünerek yollar yapıyoruz. Hesap, kitap yapmıyoruz. Ülkemizde meteoroloji okur yazarlık oranı çok düşük.” ifadelerini kullandı.

”Dünya böyle ısınmaya devam ederse kar yağışlarını göremeyiz”

Dünyada yaşanan ısınmanın devam etmesi halinde kar yağışlarının yaşanmayacağının altını çizen Kadıoğlu, açıklamalarını şu sözlerle noktaladı:

”Türkiye’nin yarı kurak bir iklimi var. Kurak bir iklime sahip olduğumuz için su yok. Su olmadığı için ot yok. Ot olmadığı için de et yok. Covid-19 iklim değişikliğini mahvetti. Tek kullanımlık aletlere yöneldik. Tabak-çanak hatta seccadedeler de bile tek kullanımlık olanları tercih ediyoruz. Dünya böyle ısınmaya devam ederse kar yağışlarını göremeyiz. Onun yerine düzensiz bulutlar ile karşı karşıya kalırız. Daha fazla orman yangınları, kent selleri ve tropikal hastalıklar ile karşı karşıya kalacağız. Tarımda %10 tasarruf yapılabilirse kentlerdeki susuzluk oranını giderebiliriz. ”

İklim değişikliği, doğal felaketler, ani gelişen meteorolojik olaylar… Tüm bu meteorolojik olaylarla ilgili uzmanlığını kamuoyuyla paylaşan isimlerin başında gelen İstanbul Teknik Üniversitesi Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu, bu kez sosyal medyanın gündeminde… Hem de bambaşka bir konuyla.

Doğduğu topraklarda bir ev aldı

TRT Haber’den Mine Yagıcı Çiftci’nin haberine göre; Trabzon’un Maçka ilçesinde dünyaya gelen Prof. Dr. Kadıoğlu’nun ev hikayesi aslında doğduğu topraklara geri dönme girişimiyle başladı.
Uzun süren bir arayışın ardından tam da istediği gibi bir yer satın aldı. Ancak apartman yeni olduğu için dairenin içi henüz yapılmamıştı. İçini kendi istekleri doğrultusunda dizayn etmek isteyen Kadıoğlu, çareyi sosyal medyada takipçilerine sormakta buldu:

“Evi satın aldıktan sonra içini nasıl dizayn edeceğiz, ne yapacağız, yeri nasıl olsun, kapısı penceresi nasıl olsun diye internete girdim. Araştırıyorum ama bir sürü marka var, bir sürü şeyler söyleniyor. Bunlar ne kadar doğru-yanlış, hangisi faydalı bilemedim. O zaman dedim ki, ben bir damdan düşen bulayım, ben bir istişare edeyim, çünkü ev yaptıran bir sürü insan var. Bir de Twitter’da mimarlar var, inşaat mühendisleri var. Sordum bakayım bunlar hangisini tercih ediyor. Bir baktım güzel fikirler geliyor. Bundan sonra her şeyi sormaya başladım. Ondan sonra dediler ki hocam beraber yapıyoruz bu evi.”

Her konuda fikir alışverişi 

Sosyal medyada 100 bini aşkın takipçisi olan Kadıoğlu, bu konuda çok sayıda geri dönüşler almaya başlamış. Hemen her aşamada takipçileriyle fikir alışverişi yaparak evini yaptırmaya başlamış. 

“Hocam UPS koy, UPS’ten de salona, banyoya ve yatak odasına bir lamba bağla. Böylece elektrik kesildiği zaman karanlıkta kalmazsın. Onu şimdiden yapacaksın, şimdiden kabloyu çekeceksin… Süper bir fikir yani. Bu, kitaplarda, hiçbir yerde yazmıyor. Adam elektrik mühendisi olduğu için bunu düşünmüş, kendi evine yapmış, tavsiye ediyor. Sonra yatak odasının camı dağa bakıyor; manzarası var. Hocam camın dibine bir divan koy, diyor. Okuma köşesi… Git orada oku… Hiç aklıma gelmezdi benim.”

“Kıy paraya al”

Olay öyle bir hale gelmiş ki özellikle akşam saatlerinde sosyal medyada tam bir sohbet havasına dönmüş. Ev projesi, yeni fikirlerle daha çok gelişmiş, gün be gün şekillenmiş. Tabii zaman zaman Kadıoğlu’nu esprili bir dille eleştirenler de çıkıyor. 

“Bana en çok kızanlar, ‘kıy paraya al şunu’ diyor. Bu iş parayla değil yani… Aslında ben çok pahalı bir şey alabilsem de kullanışlı olmayabilir. Mesela şimdi en problemli lambalar konusu var. Çözemedik daha.”

Kadıoğlu’nun evinin yapımı sosyal medyadaki takipçilerinin de katkısıyla bütün hızıyla devam ediyor. Sadece sosyal medyada değil, gittiği yerlerde bile eviyle ilgili sorular geliyormuş. “Herkes nereye gitsem ‘Ooo hocam evi bitiremedin mi, neye karar verdin, hangi sobayı alıyorsun’ gibi sorular soruyorlar. Bazıları rahatsız oluyor. Kusura bakmasınlar ama genelde iyi tepkiler geliyor ve çok güzel tecrübeler aktarılıyor.

Mikdat Kadıoğlu’nun açılamalarından satırbaşları:

“Depremde en önemli şey binaların yıkılmamasıdır. Afet yönetimi, depremden etkilenecek binaların deprem öncesinde tespit edilmesidir. Deprem olduktan sonra insanları enkaz altından kurtarmak değildir. Türkiye afetlere hazır değil.”

“İstanbul’da çok daha büyük bir deprem olacak. Hasar görecek binaların 50 bin civarı olması bekleniyor. Devletin imkanlarını seferber ederek sürpriz olmayan, 20 yıldır beklenen depreme önlem alması gerekiyor.”

“Bizim en büyük sıkıntımız şov. Enkaz bölgesine görevliler ve AKUT yetkililerinden başka kimsenin girmemesi gerekiyor. Özellikle enkazın üstüne kimsenin çıkmaması lazım. Dünyanın birçok ülkesinde afet bölgesine devlet yetkililerinin gitmesi yasaktır.”

“Deprem sonrasında meraktan dolayı bile trafik oluşuyor. Afet bölgesinde böyle bir yoğunluğun olması yanlış. Deprem sonrasında trafiğe hemen çıkmamak, telefonu fazladan meşgul etmek doğru değil. Bir bölgede afet sonrasında görevliler de afetzede oluyor.”

“Afete toplum olarak hazır olmak gerekiyor. Tek bir kurumun afete hazır olması yeterli değildir.”

“Türkiye’de maalesef şöyle bir durum var; olay yerine anında bakanlar gidiyor, kendilerini gösteriyor.”

“Afet yönetimi afet olduktan sonra enkaz kaldırmak değildir. Bizler deprem olmadan dayanıklı binaları inşa ediyor olmalıydık.”

“Toplanma alanlarının imar planlarında işlenmesi gerekiyor, aynı sit alanları gibi.. Toplama alanları sadece park ve bahçeler değildir. Öncelikli olarak okullar ve spor salonları gibi binalardır. Fakat bunların da diğer binalara göre yüzde 50 dayanıklı olması lazım.”

“Vatandaş kendi yöneticilerini sorgulamıyor. Afete hazırlık için ne yapıyoruz diye düşünmüyor.”

İstanbul’da Çarşamba günü itibariyle 30 derecelerde seyreden sıcaklıklar, Perşembe ve Cuma günleri 10 derece birden düşecek. Cephe yağışlarının etkisi ile beraber dolu yağışlarının da görülebileceği bölgedeki yağışlar, Marmara ve Ege’de etkili olacak.

Uygulamanın İndirilmesini Önerdi

Atmosfer bilimcisi Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu, beklenen yağışlarla alakalı olarak önemli açıklamalarda bulundu. Kadıoğlu, Bu süper hücreye mi dönüşür, sağanak hattı şeklinde düz bir çizgi mi olur bunu zamanı gelince göreceğiz. Şu anki tahminlerde sağanak hattı şeklinde gözüküyor. Çünkü bir soğuk cephe geçişi var. Soğuk cephe geçişi de önündeki sıcak, nemli havayı yükseltecek. Soğuk cephe boyunca ince düz bir çizgide fırtına bekleniyor” ifadelerini kullandı.

Telefonlara Meteoroloji Genel Müdürlüğü’ne ait uygulamanın indirilmesini öneren Kadıoğlu, bu uygulama üzerinden canlı hava takibi imkanının olduğunu vurguladı. Süper hücrenin ortaya çıktığı zamanlarda mutlaka hortum olmasının da gerektiğini belirten Kadıoğlu, “Su yılının sonunda barajların doluluk oranının düşük olması normaldir. Önümüzdeki 2-3 ay içerisinde doğru dürüst yağmur yağmazsa o zaman ‘kuraklık’ var dememiz lazım. Yoksa Su Yılı’nın sonunda zaten su az olur. Nasıl ki 1 Ocak yılbaşı ise 1 Ekim’de Su Yılı’nın başı. Buradan itibaren yağışlar başlar. Şimdi biz yağışların başlamasını bekliyoruz kışa girmemizle beraber. Zaten biz Akdeniz ikliminde yaşıyoruz. Yazları sıcak ve kurak olur. Problem kış kuraklığıdır. Çünkü kışları ılık ve yağışlı olur. Şimdi yağış bekliyoruz, yağışlar eğer aksarsa o zaman sıkıntılı olur” dedi.