Üç köy tahliye edildi, 4 ev yandı. Köylüler, gece boyunca yangın kabusu yaşadı. Felaketin boyutu, gün ağarınca gözler önüne serildi. Yüzlerce çam ağacı yanarak kül oldu. Bodrum Belediye Başkanı Ahmet Aras, gece boyunca yangın bölgesinde ekipleri yönlendirdi. Bodrum’da dün gece yaşananlar, ANKA Haber Ajansı tarafından görüntülendi.

Rüzgarın etkisi ile hızla yayılan ve sabaha kadar süren yangına, Bodrum, Milas ve Muğla orman ve belediye ekiplerinin yanı sıra İzmir, Balıkesir, Aydın, Antalya ve Denizli’den gelen yaklaşık 60 arazöz, 12 iş makinası, 180 orman işçisi, 300’e yakın köylü müdahale etti. Beyciler’den başlayarak yaklaşık 30 kilometre ilerleyen yangın, Gökova ormanlarında bulunan asırlık çam ağaçlarını kül etti. Yüzlerce hektar çam ormanı, sabaha kadar alev alev yandı.

KÖYLÜLER KABUSU YAŞADI

Alevlerin Mazı, Yukarı Mazı, Armutçuk ve Gökbel köylerinin etrafını sarması ile jandarma ve zabıta ekipleri köyleri tahliye etti. Bazı köylüler ise hayvanlarını korumak amacıyla köyün içerisinde kaldı. Köylüler sabaha kadar uyumadı. Alevlerin evleri tehdit etmesi ve Beyciler köyünde 4 evin yanması ile yaklaşık 1.100 köylü ve turist, Aşağı Mazı köyü sahiline inmek zorunda kaldı. Sahile inenler, sahil güvenlik ekipleri ve Bodrum’dan getirilen yatlar ve teknelerle Bodrum’a tahliye edilerek otellere yerleştirildi.

ALEVLER MAZI-BODRUM YOLUNU KAPATTI

Mazı ile Bodrum arasındaki karayolu, alevler nedeniyle ulaşıma kapandı. Jandarma, sivil araçların geçmesine güvenlik nedeni ile izin vermedi. Alevler evlerin bahçesine kadar girince korku ve heyecan dolu anlar yaşandı. Alevlere müdahale edilerek Mazı köyündeki evlerin yanması önlendi.

HAVANIN AYDINLANMASIYLA FELAKETİN BOYUTU ORTAYA ÇIKTI

Felaketin boyutu, gün ağarınca ortaya çıktı. Sabah 06:30’dan itibaren 4 helikopter söndürme çalışmalarına başladı. Halen kontrol altına alınamayan ve yaklaşık 30 kilometre uzunluğunda 3-6 km genişliğindeki bir alanı etkisi altına alan yangını söndürme çalışmaları halen devam ediyor.

“GÜZEL ÇAMLARIMIZ, CİĞERLERİMİZ YANDI”

Yukarı Mazı köyünde yaşayan 38 yaşındaki Müzeyyen Gül, sabah kalktığında hayvanlarının hiçbirini bulamadığını, bölgedeki arı kovanlarının kül olduğunu belirtti. Gül, yaşadığı kabusu gözyaşları içerisinde şöyle anlattı:

“Hayvanlarımız olsun, evlerimiz olsun, biz bittik. Biz bittik Allah’ım. Allah’ım biz bittik. Çoluğumuz çocuğumuz darmadağın. Ateşler içinde kalam Allah’ım, güzel Allah’ım. Zararımız olmaz mı? Hiç olmaz mı? Kendi mallarımızda olmasa bile güzel çamlarımız, ciğerlerimiz yandı bizim. Ciğerlerimiz, çamlarımız, dağlarımız… Benim çok hayvanım var, onları bırakıp gidemedim, kaldım ben. Evimizi kurtardık, evimizi yuvamızı kurtardık. Bizim kendimiz önemli değil, mallarımız, hayvanlarımız… Allah’ım!”

Bodrum’un Yukarı Mazı, Aşağı Mazı, Mumcular, Gökbel, Armutçuk, Çocuk Mezarı ve Çiftlik köyleri sınırları içerisinde devam eden yangın için yakın illerden takviye ekiplerinin gelmeye devam ettiği; kontrol altına alınamayan yangında yaklaşık 600 hektarın üzerinde ormanlık alanın zarar gördüğü belirtildi.

27 helikoptere 183 gün için 253.8 milyon lira ödenecek. Geçtiğimiz yıl 30 bin TL olan saatlik kiralama bedeli bu yıl yaklaşık 43 bin liraya çıktı. İhaleyi alan iki şirkete 5 bin 847 saat uçuş garantisi verildi. Öte yandan bakanlık 6 helikopter için ayrıca gizli ihale yaptı. Kimseye duyurulmadan yapılan ihalede bir helikopterin günlük kirası 87 bin liraya kadar çıktı.

Orman Genel Müdürlüğü, yangın söndürme helikopteri kiralama ihalelerinin sonuçlarını açıkladı.

3 Şubat’ta 27 helikopter için açılan ihale iki kısma ayrıldı. 14 helikopter kiralama ihalesini 129.3 milyon TL teklif veren Bordo Mimarlık aldı. 13 helikopterlik kısmı ise Türk Hava Kurumu 124.5 milyon liraya aldı.

Sözleşmedeki özel madde gereği şirketlere 5 bin 847 saat uçuş garantisi verildi. Bir helikopterin saatlik kiralama maliyeti devlete 43 bin liraya mal olacak. Orman Bakanlığı helikopterler uçsa da uçmasa da bu parayı şirketlere ödeyecek.

15 ve 17 Mart’ta imzalanan sözleşmelere göre helikopterler 1 Mayıs ile 31 Ekim tarihleri arasında toplam 183 gün görev yapacak. Her bir helikopterin devlete ortalama günlük kiralama maliyeti 51 bin lira olacak.

Yüzde 50 Daha Pahalı

Bordo Mimarlık geçtiğimiz yıl EAB Havacılık ile birlikte 25 helikopterlik ihale için 142.5  milyon  teklif vermişti. Bu iki şirkete geçtiğimiz yıl toplam 4746 saat uçuş garantisi verilmişti. Buna göre 2020 yılında bir helikopterin bir saatlik kiralama maliyeti devlete tam 30 bin TL’ye geliyordu. Bir helikopterin günlük kirası da 31 bin liraya mal oluyordu.

Gizli Kapaklı İhalede Maliyet Katlandı

Orman Bakanlığı 27 helikopter dışında 6 helikopter için de ayrıca ihale açtı. 27 helikopter için “açık” usulde ihale düzenleyen bakanlık, her nedense 6 helikopter için rekabete kapalı “21-b Pazarlık” usulünü tercih etti. 

23 Şubat’ta, kanunun önceden öngörülemeyen olağanüstü haller için öngördüğü 21b Pazarlık usulünün kolaylıklarından yararlanılarak, kimseye duyurulmadan gizli kapaklı yapılan ihale bilinmeyen bir nedenle iptal edildi.

Hemen bir hafta sonra 4 Mart’ta yine duyuru ilanı yapılmadan yenilenen ihalenin 3 helikopterlik kısmı, özel olarak davet edilen Kaan Havacılık’a verildi. Sözleşmeye göre 1 Mayıs-30 Ekim tarihleri arasında 3 helikopter için şirkete 48 milyon 53 bin lira ödenecek. Kaan Havacılık’a her bir helikoptere ödenecek kira bedeli ise günlük 87 bin liraya aşacak. İhale 21b usulüyle yapıldığı için ihale süreci tamamen gizli yapılıyor, teknik şartname kamuya açıklanmıyor. Kaan Havacılık’a ne kadar uçuş garantisi verildiği bilinmiyor.

THK Aracılar Marifetiyle Yurtdışından Tedarik Edilecek

THK Gökçen Havacılık’ın, ihalede vaad ettiği 13 helikopteri kendi envanterinde yok. Halen AKP’li eski bakan Cenap Aşçı başkanlığındaki kayyum tarafından yönetilen kurumun, yangın söndürme helikopterlerini tıpkı uçaklarda olduğu gibi, son dönemde siyasi ilişkilerin sıkılaştığı Ukrayna ve Rusya’dan, bir aracı marifetiyle tedarik edeceği belirtiliyor.

Geçen Yıl Geç Kalınmıştı

Orman Bakanlığı iki yıldır THK’nın yangın söndürme uçaklarını kullanmamakta direniyor. Orman Bakanlığı geçtiğimiz yıl yangın söndürme uçağı tedarikinde geç kalmış, 4 uçak için ihaleye çıkmış ancak 2 uçak bulabilmişti. Bakanlık telafi için sezon ortasında helikopter ihalesine çıkmış ve çok yüksek bedelle kiralama yapmak zorunda kalmıştı. Bakanlık, sezon ortasında 16 Haziran günü yaptığı ihalede bir helikopteri günlük 216 bin liradan kiralayabilmişti.