Tüm dünyayı etkisi altına alan corona virüs nedeniyle Türkiye’de de sayısız araştırma yapıldı. Pandemi döneminin topluma etkileri ve sonuçları üzerine yapılan araştırmalar, ilginç sonuçlar ortaya koydu. Hürriyet gazetesinden Nuray Babacan’ın haberinde AK Parti’nin ocak ayında yaptırdığı araştırmaya yer verildi. Araştırmada yer alan bazı sonuçlar şu şekilde : 

‘NORMAL’ UMUTSUZLUĞU

– Geçtiğimiz mayıs ayında, “Bir yıl içerisinde normal yaşama döneriz” diyenlerin oranı yüzde 64 iken, ocak ayında buna inananların oranı yüzde 24’e düştü.

– Toplumun yarısı, devletin salgın yönetimine güvenmiyor. Geçtiğimiz mart ayında Sağlık Bakanlığı ve devlet kurumlarının corona virüs hakkında doğru ve güvenilir olduklarına ilişkin algı yüzde 73 iken, bu oran ocak ayında yüzde 40’a indi.

– Kişilerin yüzde 48’i corona virüs aşısı yaptırmayacağını belirtiyor. Devlete güvendiklerini söyleyenler arasında aşı yaptıracaklarını söyleyenlerin oranı iki kat fazla çıkıyor.

– Her iki kişiden birinin çevresinde corona virüsten hastalanan var. Aralık ayından itibaren bu oranda artış yaşandı. Ocak ayında diğer aylara göre en yüksek orana çıktı. Verilere göre batı illerinde yaşayanların yüzde 42’si, doğu illerinde yaşayanların ise yüzde 64’ü ailesinde hastalanan olduğunu söylüyor. Doğuda kurallara daha az uyulmasının virüsün yayılma hızını arttırdığı yorumu yapılıyor.

UYUYAMIYORUZ

– Kişilerin uykusuzluk ve baş ağrısında artış görüldü. Salgın döneminde toplumun 5’de biri sürekli baş ağrısından şikâyet etti. Bu dönemdeki baş ağrısıyla uykusuzluk arasında yakın bağ olduğu belirtildi.

– İçki ve sigara içenlerde az oranda, vitamin kullananlarda ise daha fazla oranda artış görüldü. “İçki ve sigarayı nadiren içiyorum” diyenlerin oranında artış gözlendi. Toplumun üçte biri kendini sigara tiryakisi olarak tanımlıyor. Kadınlar erkeklerden çok daha düşük oranda içki ve sigara tüketiyor. Yaş ilerledikçe her ikisinin de tüketimi düşüyor. 15-17 yaş grubundaki gençlerin 4’te biri sigara, 5’te biri içki içtiğini söylüyor.

VİTAMİN DESTEĞİ

– Geçtiğimiz ekim ayında vitamin ve besin takviyesi kullananların oranı yüzde 4 iken, ocak ayında bu oran yüzde 12’ye çıktı. Hem koronavirüs salgınının etkisinin yitirmemesiyle, hem de kış aylarında mevsimsel gripten korunmanın bir yolu olarak bu eğilimin arttığı belirtiliyor.

– Önümüzdeki aylarda Türkiye’de ekonomik kriz bekleyenlerin oranında aralık ayına kıyasla bir değişiklik olmadı. Toplumun yüzde 71’lik büyük bir kesimi kriz beklentisini korumaya devam ediyor. Kendi hayatında ekonomik zorluk bekleyenlerin oranı ise aralık ayına göre 2 puan yükselerek yüzde 64’e ulaştı.

EVDE KALAMIYORUZ

– Pandemi sürecinde sokağa çıkma durumu konusunda belirgin bir değişiklik oldu. İşe gidenlerin oranında artış yaşandı. Nisan ayında “Sadece iş için çıkıyorum” diyenlerin oranı yüzde 18’ken, aralık ve ocak ayında hızla artarak yüzde 35’e ulaştı.

2 MİLYON KİŞİ GIDA ÜRÜNÜNÜ İNTERNETTEN SİPARİŞ ETTİ

– Salgında gıda alışverişini internetten yapan kişi sayısı 2 milyona yaklaştı. Ocakta salgının başlangıcına oranla semt pazarlarına gidenlerin sayısında artış gözlendi. Bu dönemde internetten en yüksek oranda alınan ürünler kıyafet, aksesuar ve elektronik eşya oldu.

KİLO ALDIK SPORU ARTTIRDIK

– Pandemi sürecinde, toplumun neredeyse yarısı kilo aldığını ifade etti. Kadınların yüzde 48’i, erkeklerinse yüzde 39’u bu dönemde kilo alırken, toplamda yüzde 8’lik bir kesim kilo verdiğini belirtti. Pandemi sürecinde kişilerin hayatlarında olumlu yöndeki gelişmelerden biri spor yapanların oranının artması oldu.

Kısıtlamalarda esnemeye gidilecek mi, restoran ve kafeler açılacak mı?

Bu soruların yanıt bulacağı Kabine toplantısı saat 17.20’de başladı. Beştepe’deki kritik toplantısı 2 saat sürdü. 

Kabine toplantısı sonrası açıklamalarda bulunan Cumhurbaşkanı Erdoğan şunları söyledi:

”Bir yandan salgınla mücadelemize bir yandan da eser çalışmalarımıza hız verdik. Mikro uydu fırlatma tesisi kurma çalışmalarına başladık, uzak olmayan tarihte ülkemizin ve dostlarımızın uydularını uzaya göndereceğiz.

Haberleşmeden enerjiye, çevrenin korunmasından savunma sanayiine kadar geniş kullanım alanına sahip uzay ve uydu teknolojilerinde ülkemizi marka haline getirmekte kararlıyız.

TÜRKSAT 5A uydumuzu 8 Ocak’ta yörüngesine yolcu ettik. Uzay çalışmalarında uzak mesafelerdeki uydular yerine düşük maliyetteki sebebi nedeniyle mikro uyduların önemi artıyor. Bu amaçla ülkemizde mikro uydu tesisi kurmaya başladık. Geniş bir kullanım alanına sahip Uzak ve Teknolojileri konusunda ülkemizi marka haline getirmekte kararlıyız.

23 Ocak’ta İstanbul fırkateyni denize indirildi. Türk Savunma Sanayii denizcilik alanında önemli yol kattetti. 

Reform dinamik bir süreci kapsıyor. Milletin beklentilerine göre yeni reform çalışmaları yapıyoruz. Her kim reforma ihtiyaç yok derse, o kişi toplumdan da dünyadan da habersizdir. 

Her alanda bölgesel liderlik politikası izliyoruz. Köklü reform çalışmaları artık ertelenemez.  Reformlar hazırlanırken toplumun her kesimiyle görüşmeler yapıldı, taslaklar çıkarıldı.Yakında reform paketlerimizin felsefesini, amaçlarını, hedeflerini ve faaliyet başlıklarını içeren kapsamlı çalışmayı kamuoyuyla paylaşacağız

YENİ ANAYASA ÇALIŞMASI

Yeni bir anayasayı tartışma vakti geldi. Cumhur İttifakı’ndaki ortağımızla bir anlayış birliğine varmamız halinde önümüzdeki dönemde yeni anayasa için harekete geçebiliriz. Şeffaf şekilde gerçekleştirilmesi ve ortaya çıkan metnin de mutlaka milletin takdirine sunulması gerekir. Yasamanın alanındaki konularla ilgili Meclis’te, idari konularla ilgili Cumhurbaşkanlığımızda gereken müşahhas adımları atmaya başlayacağız.

Son uluslararası analizler, G20 ülkeleri içinde 2020 yılını pozitif büyüme ile kapatabilecek iki ülkenin Türkiye ve Çin olduğunu gösteriyor. 2020’de toplam 10 bin 505 yatırım teşvik belgesi düzenledik. Bu belgelere istinaden 238 milyar liralık sabit yatırıma destek vereceğiz. Söz konusu yatırımlar tamamlandığında 305 binin üzerinde ilave istihdamı ülkemize kazandırmış olacağız.

Yılın ikinci yarısında dünyadaki gelişmeler ve ülkemizde aldığımız tedbirlerle gıda fiyatlarındaki oynaklığın azalacağını düşünüyoruz.

FAHİŞ GIDA FİYATLARI

Kuraklığın bazı bölgelerde üretimi düşürmesi tüm dünyada gıda fiyatlarını hareketlendirmiştir. Üç beş aç gözlü tüccarın milletimize ekmeğini zehir etmesine göz yummayacağız. Tarla veya fabrikayla market arasındaki fiyat farklarının ekonomik gerekçelerle izah edilemeyecek seviyelere çıkması bizi de rahatsız ediyor. Yüksek enflasyonun hem üretici hem de tüketici cephesinde oluşturduğu tahribatın farkındayız. Gıda enflasyonu en büyük tehditlerden biridir.

Sahadaki aşı çalışmaları belirlenen ölçüde sürüyor. Salgın tedbirlerini gözden geçirdik. Yerli aşı çalışmalarına  öncelik vermeliyiz.

KÖY OKULLARI 15 ŞUBAT’TA AÇILIYOR

15 Şubat’ta köy okullarında eğitim ve öğretimin başlamasını kararlaştırdık. Ancak vaka sayısının artması durumunda tekrar bu eğitime ara verilebilecek.

OKULLAR 1 MART’TA KADEMELİ BAŞLIYOR

1 Mart’tan itibaren il bazında vaka durumuna bakılarak eğitim ve öğretime geçilmesine karar verdik. 8 ve 12. sınıflar ile ilkokul ve özel eğitim okullarındaki eğitim-öğretimin 1 Mart’ta başlaması için hazırlıklara başlanacak.

Ntv’den Ayşegül Engür’ün haberine göre; Bilim insanları, bu genotipe sahip olan insanların şiddetli hastalığa yakalanma riskinin 10 kat, yoğun bakıma alınma olasılıklarının ise yaklaşık 3 kat daha yüksek olduğu açıkladı. Konuya ilişkin açıklamalarda bulunan Öğretim Görevlisi Doktor Alpay Medetalibeyoğlu, “Bu genotipe sahip olan kişilerin yeni tip corona virüse yakalandıklarında kan pıhtılaşması ve sitokin fıtınası gibi ciddi durumlar geliştirme olasılığının daha yüksek olduğunu gördük. Çalışmamız, genetik ile hastalığın şiddeti arasındaki ilişikiyi açıkça ortaya koyan bir araştırma olma özelliğine sahip. Bununla birlikte, aşılama çalışmalarında bu gen varyasyonuna sahip olan kişilerin öncelikli olmasını öneriyoruz” dedi.

Tüm dünyada 2 milyonu aşkın kişinin ölümüne yol açan coronavirüs pandemisiyle ilgili bilimsel çalışmalar ülkemizde ve küresel çapta hız kesmeden devam ediyor. Bu kapsamda İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden bilim insanları genetik faktörler ile Covid-19’un şiddeti arasında bağlantıyı kanıtlayarak alanında önemli bir çalışmaya imza attı.

Covid-19’un bazı genç hastalarda altta yatan herhangi bir faktör olmaksızın ölümcül bir seyir izlediği; yan sağlık sorunları olan bazı yaşlılarda ise çok hafif seyrettiği gözlemlendi.

Araştırmacılar, durumun insanların genetik yapısından kaynaklanabileceğini fark etti.

Buradan yola çıkarak genetik faktörlerin Covid-19 hastalığının seyri arasındaki ilişkiyi inceleyen araştırmacılar, insanların DNA’sındaki genetik kodlardan birini oluşturan kodon 54 nükleik asit dizisindeki Mannan Bağlayıcı Protein (MBL2) gen B varyantının Covid-19 enfeksiyonu daha kötü hale getirip getirmediğini araştırdı.

284 KİŞİNİN GENETİK KODU ANALİZ EDİLDİ

284 Covid-19 hastasının genetik kodu incelendi ve veriler 100 sağlıklı kişiden oluşan kontrol grubunun örnekleriyle karşılaştırıldı. Covid-19 hastaları klinik özelliklerine göre alt gruplara ayrıldı ve geçirdikleri diğer hastalıklar analiz edildi. Tüm hastaların ve kontrol grubunda yer alan kişilerin DNA’ları, MBL2 geninindeki A ve B varyasyonu açısından incelendi.

B GENOTİPİ COVİD-19 HASTALARINDA 10 KAT DAHA YAYGIN

Sonuçlar karşılaştırıldı, MBL2 geninin B genotipinin kontrol grubunda, Covid-19  vakaları arasında daha yaygın olduğunu açıkladı.

Buna göre MBL2 geninin B genotipine  Covid-19 hastalarında 10,9 oranında daha sık rastlanırken, kontrol grubunda bu oran sadece yüzde 1’di. Diğer taraftan, yaş, cinsiyet ve MBL2 genetik varyantlarına göre ayarlanmış çok değişkenli analizler, A genotipine referans sahip Covid-19 hastaları ile karşılaştırıldığında, B veya B genotiplerine sahip hastaların şiddetli hastalık riskinin daha yüksek olduğunu ortaya koydu. Şiddetli hastalık için olasık oranı sırasıyla: B genotip için 5,3, A genotipi için 2,9 olarak açıklandı.

YOĞUN BAKIMA ALINMA OLASILIĞI 3 KAT DAHA FAZLA

Bununla birlikte, bilim insanları B genotipine sahip insanların aynı zamanda yoğun bakıma alınma oranlarının da daha fazla olduğunu keşfetti. Yoğun bakıma alınma olasılığının B genotipi için 19,6, AB genotipi için ise 6,9 olduğu görüldü.

Öte yandan, 28 günlük mortalite veya sekonder bakteriyel enfeksiyon gelişimi açısından genotip varyantları arasında anlamlı bir fark görülmedi.

“AŞILAMA ÇALIŞMALARI ESNASINDA B GENOTİPİNE SAHİP OLAN BİREYLERE ÖNCELİK VERİLMESİNİ TAVSİYE EDİYORUZ”

Konuya ilişkin konuşan, Öğretim Görevlisi Uzman Dr. Alpay Medetalibeyoğlu, “ Çalışmamız genetik faktörler ile Covid-19 hastalığı arasındaki şiddeti ortaya koydu. Kodon 54’teki MBL2 geninin, daha düşük MBL2 seviyeleri ile ilişkili olan B varyantlarının varlığı,  bazı açılardan Covid-19’un daha şiddetli bir klinik seyri için yüksek bir risk oluşturabilir. Bu genotipe sahip olan kişilerin bağışıklığının hastalığı yenecek düzeyde olmadığını, ya da Covid-19 hastalarının ana ölüm nedenlerinden kan pıhtılaşması ve sitokin fırtınasına karşı daha savunmasız olduğunu gördük. Bulgularımızın gelecekte MBL proteininin potansiyel tedavi edici  maddeler olarak kullanılmasını öneriyor. Bununla birlikte aşılama çalışmaları esnasında  B varyantlı bireylere öncelik verilmesini de tavsiye ediyoruz” ifadelerini kullandı.

MLB2 GENİ NEDİR?

MLB2 temel bağışıklık proteinlerinden biri enfeksiyon varlığında karaciğerden salgılanıyor. Vücuda giren ve hastalık yapıcı virus bakteri ve mantarlara bağlanarak bağışıklık sistemi tarafından yakalanmasını sağlıyor.

Dahiliye Uzmanı Alpay Medetalibeyoğlu, Geriatri Uzmanı Gülistan Bahat, Dahiliye Uzmanı Naci Şenkal, Dahili Uzmanı Doç Dr. Murat Köse, Genetik Uzmanı Doç Dr. Gözde Yeşil Sayın, Fizyoloji Uzmanı Prof Dr. Ümmühan İsoğlu Alkaç, Dahiliye Uzmanı Prof Dr. Tufan Tükek ve Tıbbi Biyolog Prof Dr. Sacide Pehlivan’ın yer aldığı çalışma “Infection, Genetics and Evolution” bilim dergisinde yayınlandı. 

Pandemi korkusundan kurtulmak için ana odaklanın

Pandemi süreci boyunca eğitim ve kültürel hizmetlerini dijital platforma taşıyan Küçükçekmece Belediyesi, Covid-19 pandemi süreci nedeniyle eve kapanmak zorunda kalan vatandaşlarla uzman isimleri buluşturmaya devam ediyor. Youtube kanalı Küçükçekmecem TV’ye konuk olan Uzm. Klinik Psikolog, pandemi korku ve kaygısı yaşayanlara önemli tavsiyelerde bulundu.

“Korku az ya da çok değil, orta düzeyde olmalı”

Pandemi döneminde insanların düşük, orta ve yüksek şiddette korku yaşadığını belirten Uzman Psikolog, “Orta düzey korku yaşayan birisi önem ve tedbir alma konusunda hem riskleri minimize eder hem de işlevselliğine devam eder. Düşük düzey korkusu olanlar ise genellikle tedbir almak konusunda önlem almak konusunda genelde isteksizdir. Hem kendisini hem de çevresindekileri tehlikeye ve tehdide açar. Yüksek düzey korkuda ise kişinin sürekli konforsuz hissettiği sürekli kaçınmacı hissettiği bir durumu gösterir. Ben bu süreçte bir parça korkuya sahip olmalıyım. Orta düzeyde bir korkuya sahip olmalıyım. Ne düşük düzeyde ne de yüksek düzeyde olmalı bu. Çünkü iki düzey korku da benim günlük yaşama entegre olmamı zorlaştırıyor” dedi.

“Geleceğe ya da geçmişe takılmayın, şimdide şu anda kalın”

Pandemi sürecinde evde kalan insanların kaygı ve korkularının artığını da belirten Uzman isim, bu korkulardan korunmak için yapılması gerekenler konusunda da önemli tüyolar verdi: “Bizler şimdi ve buradayız. Bazen zihnimiz geleceğe takılıyor. Gelecekte uçuşuyor. Gelecek bilinmez bir alan. Ben gelecekte olan zihnimi şimdiye entegre etmeliyim. ‘Şimdi ve buradayım güvendeyim, sağlıklıyım’, ‘şimdi ve buradayım her şey kontrol altında’ diyerek ana odaklanabiliriz. Bunun haricinde gevşeme ve nefes egzersizleri var yapabileceğimiz. Ben şunu da tavsiye ediyorum. Bizler bazen kendi kontrolümüz olmayan alanlar konusunda da kaygı duyuyoruz. Ben pandeminin alanının ve süresinin ne kadar olacağını bilmiyorum. Bu yüzden kontrol edemediğim alanları fark ediyorum ve bunlar hakkında korku duymayı bırakıyorum demeliyiz”

Psikolojik kaygı, korku ve stres yaşayan vatandaşlar ise, Küçükçekmece Belediyesi’ne bağlı İnönü Aile Danışmanlık Merkezi’ni 444 4 360/ 8390 nolu telefondan ve Bezirganbahçe Aile Danışmanlık Merkezi ‘ni ise 444 4 360/8370 no’ lu telefondan arayarak bilgi alabilir.