ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) Sözcüsü John Kirby, Türkiye’nin Kabil Havaalanı’nın güvenliğinde öncü rol oynamayı kabul ettiğini belirterek, “Yapılması gereken çok iş var. Verilecek desteğin ne olduğunu henüz bilmiyoruz” dedi.

Kirby, Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar ile mevkidaşı Llyod Austin’in telefon görüşmesini anımsatarak “Türkiye, Kabil Havalimanı’nın korunması konusunda öncülük etmeyi kabul etti” dedi. Kirby şöyle konuştu:

“HALEN DETAYLARI ÜZERİNDE ÇALIŞILIYOR, DAHA ÇOK İŞ VAR”

“Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Joe Biden arasında yapılan görüşmenin devamı. Türkiye, havalimanının korunması konusunda öncülük etmeyi kabul etti. Ancak halen detayları üzerinde çalışılıyor. Yapılması gereken daha çok iş var. Onlar, ABD ve uluslararası toplumdan bir destek almaları gerektiğini belirttiler. Bunun üzerine çalışıyoruz. Tam olarak verilecek desteğin ne olduğunu henüz bilmiyoruz.”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 21 Haziran’da, NATO Zirvesi öncesinde yaptığı açıklamada; “Amerika, yakın zamanda Afganistan’ı terk etmenin hazırlığı içerisinde, oradaki süreci devam ettirecek tek ülke Türkiye” demişti. Erdoğan ile görüşmesinin ardından, Afganistan sorusu üzerine ABD Başkanı Joe Biden ise “Uzun görüşmelerimiz oldu. Toplantımızla ilgili iyi şeyler hissediyorum” açıklamasını yapmıştı. Erdoğan ise görüşme sonrasında konuyu, “Türkiye olarak eğer Afganistan’dan çıkmamız istenmiyorsa, özellikle belirli bir desteğin verilmesi isteniyorsa diplomatik mali konularda ABD’nin vereceği destek önem arz ediyor” sözleri ile değerlendirmişti. 

Yunanistan’ın birçok noktasına kalıcı üsler kurmaya hazırlanan ABD ordusunun nihai seçimi, Yunan medyasında bayrama yol açtı. Habere göre, Yunanistan’a bir ordu yığmaya karar veren ABD Savunma Bakanlığı Pentagon’un stratejik hedefinde kalıcı ve dönüşümlü askeri üslerin kurulması var.

Halihazırda Girit’teki Suda Üssü’nün yanı sıra kuzeydeki Dedeağaç limanını kullanan ABD ordusu, Larissa ve Stefanovikeio’daki hava üslerine de savaş uçaklarını indiriyor.

Kathimerini, ABD’ye dört ayrı üs daha verileceğini ve Yunanistan Savunma Bakanlığı’nın Pentagon’a seçim yapması için 22 seçenek sunacağını yazdı. Öne çıkan ilk yer, batıdaki Andravida hava üssü.

Son aylarda Yunanistan’ın uluslararası hava tatbikatlarına ev sahipliği yapan Andravida’dan, ABD’ye ait F-15 ve F-16 savaş uçakları ile KC-135 tanker uçakları da havalandı.

Girit Adası’ndaki Suda Üssü’nde konuşlanan ABD özel kuvvetler askerleri için yedek üs olarak ise, kuzeydeki Selanik yakınlarında bulunan Rentina öne çıkıyor.

Meğer Boşuna Poz Vermişler

ABD ve Yunan ordusu, geçen hafta NATO operasyonları kapsamında Batı Trakya’daki Kavala yakınlarında tatbikat yaptı. Resmi internet sitesinde yayınlanan fotoğraflarda, askerler arasındaki papazlar dikkat çekti.

Gazetenin Yunanca versiyonunda ‘ABD Doğu Akdeniz’de Yunanistan’ı seçiyor’ manşeti tercih edilirken, İngilizce edisyonunda ise ‘ABD ve Yunanistan askeri işbirliğini artırıyor’ denildi.

Kathimerini, Washington’ın Atina’yı tercih etme sebebi olarak ise Türkiye-ABD ilişkilerindeki sorunları gösterdi ve ABD’nin duyduğu endişe nedeniyle söz konusu adımı attığını savundu.

ABD, birkaç hafta önce Yunan ordusunun özel kuvvetler askerlerine aralarında kablosuz iletişim cihazlarının da yer aldığı yüksek teknoloji ürünleri tedarik etti. Atina, Washington’a 9 milyon dolar ödedi.

ABD Safını Seçti

USS Dwight D. Eisenhower’ın başını çektiği, 22 savaş gemisi ve 5 bin 600 askerden oluşan Taarruz Gücü, ABD tarafından Mart ayı başında Yunanistan’a destek için Doğu Akdeniz’e gönderildi.

Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, Suda Üssü’ne Mart ayında demirleyen ABD uçak gemisi USS Eisenhower’ı resmen ziyaret etti. Başbakan Miçotakis’in yanında Savunma Bakanı Nikos Panagiotopoulos, Genelkurmay Başkanı Konstantinos Floros ve ABD’nin Yunanistan hayranı Atina Büyükelçisi Geoffrey Pyatt vardı.

Yunanistan ve ABD ordusu Türkiye’ye gözdağı vermek için uçak gemisinin de yer aldığı tatbikatlar yaptı, ardından USS Eisenhower Girit Adası’ndaki Suda Üssü’ne demirledi. Washington’a geçen yıl F-35 savaş uçakları için resmen başvuran Yunanistan, ayrıca Türkiye korkusuyla bir diğer sıkı fıkı müttefiki Fransa’dan 18 Rafale jeti satın aldı. Türkiye ise ABD tarafından F-35 programından daha önce çıkarılmıştı.

Yunanistan, Türkiye korkusuyla geçen yıl yaz mevsiminden bu yana Doğu Akdeniz’i uluslararası bir oyun sahasına çevirdi. Yunan ordusu, ABD, Fransa, Birleşik Arap Emirlikleri, Mısır ve Güney Kıbrıs gibi ülkelerle birçok tatbikata girişti. Yunan ordusu, Türkiye’ye karşı F-35 jetleri istediği ABD ile 2021’in başlamasıyla arka arkaya tatbikatlar yaptı. Girit’ten Selanik’e kadar neredeyse tüm Ege Denizi’ni kapsayan tatbikatlara Yunan ve Amerikan özel kuvvetler askerleri katıldı.

Doğu Akdeniz’de 2020 yazında tırmanan gerilimle birlikte Türkiye karşıtı ülkeler Yunanistan’ın yanında saf tutmaya başladı. Fransa, Birleşik Arap Emirlikleri, Mısır gibi ülkelere kısa süre sonra Güney Kıbrıs’a uygulanan 30 yıllık silah ambargosunu kaldırarak ABD’de de katıldı. Washington bununla da kalmadı, uçak gemisi USS Dwight D. Eisenhower’ı Girit’e göndererek Yunan donanmasıyla tatbikat yapmasını sağladı.

Ardından Dışişleri Bakanı Mike Pompeo Yunanistan’a özel bir ziyaret yaptı, rotası kuzeydeki Selanik’ten güneydeki Girit’e uzanıyordu. Suda Üssü’nü Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis’le birlikte gezen Pompeo’nun ziyaretinin hemen ardından sıra dışı bir gelişme yaşandı. Atina yönetimine açık şekilde destek veren ABD’nin, bununla da kalmayıp Suda Üssü’ne bir savaş gemisi konuşlandırdığı yine Yunan medyasına yansıdı.

Meis’e Kadar Uçtular

Yunanistan’ın Nisan ayı içerisinde yedi ülkeyle birlikte yürüttüğü INIOCHOS tatbikatında savaş uçakları peş peşe havalandı, Yunan medyası kendinden geçip Türkiye’yi hedef tahtasına koydu.

İsrail’in F-18, ABD’nin F-16, Fransa’nın Rafale ve Mirage, Birleşik Arap Emirlikleri’nin F-16 gibi jetlerle katıldığı tatbikatta, savaş uçakları Yunanistan’ın batısındaki Andravida üssünde fil yürüyüşü gerçekleştirdi.

22 Nisan’da sona eren tatbikatta İsrail F-18’leri ilk kez havalanırken, Yunan medyası Avrupa’nın en büyük hava tatbikatında savaş uçaklarının Lemnos’tan Meis ve Rodos’a kadar uçtuğunu yazdı.

Jetlerin Andravida hava üssünden iki bin kalkış yaptığını aktaran yerel medya, ABD, İsrail, Fransa, Birleşik Arap Emirlikleri, İspanya, Kanada ve Güney Kıbrıs savaş uçaklarının Ankara’ya mesaj verdiğini ileri sürdü.

Fil yürüyüşü fotoğraflarını ve savaş uçaklarının kalkış görüntülerini sosyal medya hesaplarında paylaşan savunma muhabirleri ise, ‘Hepsini yak’, ‘Gökyüzünde ateş’, ‘Gece hepsine izin verildi’, ‘Yasak kaçta başlar?’ gibi mesajlar yazdı.

Medyadaki haberlerde aynı anda havalanan 33 savaş uçağının, Ege Denizi’nin kuzeyindeki Semadirek’ten ana karaya en uzak ada olan Meis’e kadar geniş bir alanda seyrettiği belirtildi.

Miçotakis ve Pyatt Hava Üssünde

Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, yanında Yunan hayranı ABD Büyükelçisi Geoffrey Pyatt’la birlikte Andravida Hava Üssü’nü ziyaret etti. Pilot ceketi giyen Miçotakis, Fransız Rafale jetlerinin önünde konuşma yaptı. ABD’nin Atina Büyükelçisi Pyatt ise, F-16’ya binip fotoğraf paylaştı.

Büyükelçi Pyatt, Twitter mesajında kokpitten kendisine nefes kesen Yunanistan manzaraları gösteren ABD’nin Avrupa-Afrika komutanlığına teşekkür etti ve tatbikata katılmaktan gurur duyduklarını söyledi.

ABD Büyükelçisi, INIOCHOS tatbikatının Yunanistan’ın benzersiz jeostratejik pozisyonunu gösterdiğini ve Washington’ın Atina’yla askeri işbirliğini artıracağını yazdı.

Yunan medyasında dikkat çeken bir başka haber ise, Atina yönetimiyle Doğu Akdeniz’de Türkiye’ye karşı ittifak kuran İsrail’den alınacak Spike NLOS füze sistemi oldu.

İki ülke, son bir yılda Güney Kıbrıs’ın da katılımıyla Doğu Akdeniz’de çok sayıda tatbikat yaptı. Ayrıca Ege Denizi’nin ortasına kurulacak drone üssü için İsrail Yunanistan’a SİHA’lar kiralıyor.

İsrail ve Yunanistan, tarihlerindeki en büyük askeri anlaşmayı da Nisan ayı içerisinde imzaladı. Ayrıca İsrail ordusu, yine bu ay Güney Kıbrıs’ta tarihinin en büyük sınır dışı operasyonunu yaptı.

İsrail, bu kez müttefiken beşinci nesil tanksavar füze sistemi olan Spike NLOS’u satıyor. Yerel medya, Yunanistan’ın Rafael firması tarafından üretilen 32 kilometre menzilli Spike NLOS’un denizde kullanılabilen versiyonuyla ilgilendiğini aktarıyor.

MEİS PLANI!Yakında imzalanması beklenen anlaşmayla Atina yönetimi Tel Aviv’den 20 Spike NLOS füzesi alacak. Haberlere göre, Yunanistan’ın silahlanma yarışının yeni adımı olan füzeler özellikle Türkiye karşısındaki adalara konuşlandırılacak.

İki ülkenin ‘Türk provokasyonları’na karşı cephe kurduğunu ileri süren Yunan medyası, Antalya Kaş’ın hemen karşısında yer alan Meis gibi küçük adaların İsrail füzelerinin konuşlandırılması için ideal olduğunu savundu. Uluslararası anlaşmalara göre, Yunanistan’ın Ege Denizi’ndeki birçok adayı silahlandırması yasak ve Meis de bunlardan biri.

Karadan, denizden veya taarruz helikopterlerinden ateşlenebilen 70 kilogram ağırlığındaki füzelerin ilk teslimatı, 2021’nin sonunda veya Ocak 2022’de.

Ege Denizinin Ortasında İsrail Dronlarıyla Üs

Atina yönetimi, Bayraktar TB2 SİHA’ların Suriye ve Libya’dan sonra Dağlık Karabağ savaşının kaderini değiştirmesiyle İsrail’den bir drone sürüsü almaya karar verdi. Ege Denizi’nin ortasındaki İskiri Adası’na İsrail’den satın alınacak insansız hava araçlarıyla bir drone üssü kuruluyor.

Önümüzdeki hatfalarda İsrail üretimi HERON silahlı insansız hava araçları Yunanistan’a nakledilecek ve İskiri’deki üsse yerleştirilecek. To Vima gazetesi, Heron insansız hava araçlarının üç yıllığına kiralandığını aktardı.

En Büyük Anlaşmayı İmzaladılar

Yunanistan, drone ordusu satın alacağı İsrail’le ayrıca askeri işbirliği için de anlaşmaya vardı. Şimdiye kadar imza atılan en büyük askeri anlaşmaya göre, Kalamata Havalimanı’nda bir pilot eğitim merkezi kuruluyor.

22 yıl geçerli olacak anlaşmanın maliyeti 1,6 milyar euro. İsrail Savunma Bakanlığı, anlaşmayla Elbit Sistemleri’nin Yunanistan’ın orta kesiminde bir eğitim merkezi hayata geçireceğini açıkladı. Elbit’ten yapılan açıklamada ise Yunanistan’a yeni M-346 eğitim uçukları gönderileceği ve tüm Yunan Hava Kuvvetleri’nin 20 yıl boyunca eğitileceği belirtildi.

İsrail ordusu, son olarak geçen hafta sona eren Yunanistan’ın hava tatbikatına F-18 jetlerini göndererek katıldı. Söz konusu tatbikatta, Yunanistan ve İsrail’in yanı sıra altı ülke daha yer aldı.

Yerel medya, Yunanistan’ın İsrail’in ürettiği hava savunma sistemi Iron Dome’a da (Demir Kubbe) ilgi gösterdiğini daha önce yazmıştı. Medya, bir adım daha ileri giderek sistemin Türkiye’nin SİHA’larına karşı başarılı olup olamayacağını haberleştirmişti.

Demir Kubbe’nin şimdiye kadar çoklu füze saldırıları ve SİHA’lara karşı test edildiğini belirten medya, dokuz yıldır kullanılan sistemin yüzde 90 başarıya ulaştığını aktarmıştı. Singapur’un da halihazırda kullandığı hava savunma sistemini isteyen ülkeler arasında ABD’de de var. Demir Kubbe’nin peş peşe 20 füze fırlatabildiğini bildiren yerel medya, füzelerin menzilinin ise 150 kilometrekareyi bulduğunu belirtti.

Kaynak : Milliyet

Çin’in 29 Nisan’da fırlattığı modülü taşıyan roketin gövdesinin kontrolden çıkmasının ardından enkazın saatler içinde Dünya’ya düşmesi bekleniyor. Türkiye’nin de ‘risk bölgesi’ içinde yer aldığı belirtiliyor.

Çin’in uzay istasyonu için 29 Nisan’da fırlattığı ilk modülü taşıyan roketin gövdesinin kontrolden çıkmasının ardından, enkazının Cumartesi gece geç saatlerde ya da Pazar sabah saatlerinde atmosfere girip Dünya’ya düşmesi bekleniyor. Tahminlere ilişkin açıklamalar uzay gözlem ve araştırma merkezleri tarafından yapıldı.

BBC Türkçe’de yer alan habere göre, AB Uzay Gözetim ve İzleme Kurumu (EU SST) Long March 5B roketi enkazının atmosfere giriş saatini, Pazar günü 02.11GMT’den (TSİ 05.11) 190 dakika öncesi ya da sonrasındaki zaman dilimi olarak tahmin ettiklerini söyledi.

ABD Yörünge Dönüş ve Enkaz Çalışmaları Merkezi (CORDS) de roketin giriş saatiyle ilgili tahminlerini güncelledi ve Pazar günü 03.30GMT’den (TSİ 06.30) önce ya da sonrasındaki dört saat içinde beklediklerini duyurdu.

Rus uzay kurumu Roscosmos’un tahmini ise, roketin Cumartesi 23.30GMT (TSİ Pazar 02.30) sonrasında Endonezya’nın güneyinde Timor Denizi’ne düşeceği yönünde.

EU SST, internet sitesinden yayımladığı açıklamada, düşüşün etkisinin ‘düşük’ olmasını beklediklerini belirtti ama roket enkazının kontrolsüz ilerleyişinin öngörüleri de zorlaştırdığını söyledi.

Roketi ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) da takibe aldı. Pentagon tahminine göre de roket Cumartesi 23.00GMT (TSİ Pazar 02.00) civarında, dokuz saatlik zaman diliminde düşecek.

Çin Dışişleri Bakanlığı, Cuma günkü açıklamasında roket enkazının büyük bir bölümünün atmosfere girerken yanacağını ve büyük bir zarar verme ihtimalinin düşük olduğunu duyurmuştu. ABD Uzay Komutanlığı ‘kontrolsüz giriş’ olarak tanımladığı enkazın seyrini takibe aldığını açıklamıştı.

Nereye Düşecek?

Roketin nereye düşeceğiyle ilgili çok sayıda spekülasyon var. Yanmayan enkaz parçalarının yeryüzünün %70’ini kaplayan okyanuslara düşmesi de ağırlıkla dile getirilen bir tahmin.

Harvard merkezli astrofizikçi Jonathan McDowell ise Reuters haber ajansına açıklamasında, roket parçalarının karaya ve belki yerleşim bölgesine düşebileceğini söyledi. Geçen yıl Mayıs ayında ilk fırlatılan Long March 5B’nin enkazı Fildişi’ne düşmüş, bazı binalarda hasar meydana gelmiş yaralanan olmamıştı.

Avrupa Uzay Ajansı hafta içinde enkaz parçalarının 41’inci kuzey ve güney enlemleri arasına düşebileceğini açıkladı.

Türkiye’nin birçok kenti de risk altındaki ülkeler arasında gösteriliyor.

Pentagon’a bağlı Uzay Komutanlığı’nın resmi internet sitesi üzerinden yaptığı açıklamada, Los Angeles yakınlarındaki Vandenberg Hava Kuvvetleri Üssü’ndeki 18. Uzay Kontrol Filosu’nun, Long March 5B roketini takip ettiği belirtildi. Filo, uzayda çoğu düşük yörüngede olan 27 binden fazla roketin enkazını izliyor.

Pentagon sözcüsü Mike Howard, “Umuyoruz, kimseye zarar vermeyeceği bir yere inecek” dedi.

Howard, ABD’nin roket enkazını takip ettiğini ancak nereye düşeceğinin, düşüşe anca birkaç saat kala daha iyi öngörülebileceğini’ söyledi.

ABD Savunma Bakanı Lyod Austin daha önce yaptığı açıklamada ABD ordusunun roketi vurma planları olmadığını söyledi ve roketin yörüngeden düşmesinde Çin’in ihmali olduğunu ifade etti.

Paris-PSL Gözlem Merkezi’nde görevli astronom Florent Delefie, “Nesnenin boyutları göz önünde bulundurulduğunda ardında çok büyük parçalar bırakacağı anlaşılıyor. Enkazın meskun alanlara düşmesi çok düşük bir ihtimal belki milyonda bir” dedi.

Çin roketlerinin enkazını daha önce Çin sınırları içine düşmüştü. Geçen yıl Nisan ayında Hubei eyaletindeki Shiyan şehri sakinlerine ve çevresine roket enkazı düşme beklentisine hazırlık olarak bölgeyi tahliye etmeleri talimatı verilmişti.

Aerospace Corportation blog sayfasından yayımladığı açıklamada ise Long March 5B’nin Dünya’ya girişinin olağandışı bir durum olduğunu yazdı:

“Olağandışı çünkü fırlatıldığında roketin ilk evresi, yaygın görülenin aksine menzilini düşürmek yerine yörünge hızına ulaştı. Roketin boş gövdesi şimdi Dünya’nın çevresinde oval yörüngede, oradan da kontrolsüz düşüş için sürükleniyor.”

Roketin boş gövdesi geçen haftadan bu yana irtifa kaybediyor. Ama düşüş hızı, atmosferde öngörülemeyen değişkenler nedeniyle belirsiz.

Long March 5B enkazı, dünyaya düşecek en büyük roket enkazlarından biri olacak. Uzmanlar kuru kütlesinin yaklaşık 18 ila 22 ton arasında olacağını tahmin ediyor.

29 Nisan’da Fırlatıldı

Çin, Long March 5B roketini 29 Nisan’da Hazinan Adası’ndan Tianhe çekirdek modülünü uzaya taşımak için fırlatmıştı.

Fırlatmanın ardından Tianhı modülü roketten ayrılmış ve planlanan yörüngesine girmişti.

Çin Uzay İstasyonu Projesi kapsamında uzaya gönderilen Tianhe; uzunluğu 16,6 metre, maksimum çapı 4,2 metre ve kalkış kütlesi 22,5 ton olan bir uzay aracı.

Modül, yaklaşık 6 aylık uzay ziyaretlerinde astronotlar için birincil yaşam alanı olacak. Roketin artından istasyonun tamamlanması için 10 tane daha misyon gönderilecek. Bu misyon geçen yıl Mayıs’tan sonra fırlatılan ikinci roketti.

Long March 5 roketleri Çin’in uzay çalışmalarının, Ay ve hatta Mars keşifleri için planlarının önemli bir bölümünü oluşturuyor.

ABD’li savunma yetkilisi, bildirimin nasıl gerçekleştirildiğine dair detay vermedi.

Yetkili, bildirimde, 2006’da katılımcıların imzasına açılan ve Türkiye’nin 26 Ocak 2007’de imzaladığı Ortak Mutabakat Zabtı’nın feshedilmiş olduğunun ve yeni mutabakat metnine Türkiye’nin dahil edilmediğinin belirtildiğini kaydetti.

Yetkili, 2006 tarihli mutabakatın geride kalan 8 ortakla güncellendiğini ve programa yeni herhangi ortak katılımcının eklenmediğini söyledi.

Türkiye, F-35 Müşterek Taarruz Uçağı Programı’na (JSF) Ortak Mutabakat Zabtı ile ortak üretici olarak katılmıştı.

Programın katılımcıları Türkiye’nin yanı sıra ABD, İngiltere, İtalya, Hollanda, Avustralya, Danimarka, Kanada ve Norveç’ten oluşuyordu.

Türkiye ilk etapta 100 adet F-35A uçağı almayı taahhüt etmişti.

2018’de 4 F-35 uçağının mülkiyeti Türkiye’ye verilmiş ancak uçaklar ABD’de, Türk pilotların da katıldığı eğitim programlarına tabi tutulmuştu. Daha sonra ise 2 F-35 uçağının daha mülkiyeti verilmişti.

Ancak Türkiye ile ABD arasında S-400 krizi çıktığından bu 6 uçak Türkiye’ye transfer edilmemiş ve 2020 Savunma Bütçesi kapsamında bunların ABD Hava Kuvvetleri için alınması kararlaştırılmıştı.

Türkiye ayrıca uçak için 1005 parça üretiyordu. Türk firmalarının da bu üretime katılımı büyük oranda askıya alınmıştı. ABD’nin Aralık 2020 itibarıyla da 1005 parçanın tamamı için yeni tedarikçiler bulduğu ortaya çıkmıştı.

Hoffman, yazılı olarak yapmış olduğu açıklamada “Pozisyonumuz konusunda açık ve tereddütsüz olduk, operasyonel bir S-400 sistemi, Türkiye’nin müttefik olarak ABD ve NATO’ya olan bağlılığıyla örtüşmüyor” ifadelerini kullandı.

Türkiye’nin bu sistemleri almasına her zaman için karşı çıktıklarını vurgulayan Hoffman, “Güvenlik ilişkilerimiz için ciddi sorunlar teşkil etme riski taşıyan bu testlere itiraz ediyoruz.” değerlendirmesinde bulundu. 

Hoffman, Türkiye’nin S-400 alımından dolayı F-35 programına katılımının askıya alındığını hatırlatarak, “S-400 başka alanlardaki iş birlikleri konusunda engel olmaya devam ediyor.” açıklamasına yer verdi.