Dönüş yolunda kaza geçiren madencilerden Bağımsız Maden İşçileri Sendikası Genel Başkanı Tahir Çetin ve Ali Faik İlter hayatını kaybetti.

Uyar Madencilik’ten alamadıkları tazminatları için 15 yıldır mücadele eden Somalı madenciler, sorunu çözebilmek için 4 Temmuz günü aileleriyle birlikte Ankara’ya hareket etmişti.

Madencilerin otobüsü Ankara girişinde Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın önünde eylem yapacakları gerekçesiyle polis tarafından durdurularak kente girişine izin verilmedi. Kente girişleri engellenen madencilerden oluşan 5 kişilik heyet ise önce Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı yetkilileri, ardından AKP Grup Başkanvekili Mustafa Elitaş ile görüşme gerçekleştirdi.

BULUNDUKLARI ARAÇ TAKLA ATTI

Görüşmelerden olumlu bir yanıt alamayan madenciler Soma’ya geri dönme kararı almışlardı. Bu saat 04.30’da Manisa’nın Kırkağaç ilçesine bağlı Bakır Mahallesi civarında bulundukları aracın takla atması sonrası Bağımsız Maden İşçileri Sendikası Genel Başkanı Tahir Çetin ile Ali Faik İlter hayatını kaybetti.

CHP Grup Başkanvekili Özgür Özel, kazayı sosyal medya hesabından duyurdu. Özel, paylaşımında şu ifadelere yer verdi: ” Maalesef çok acı bir haberle güne başladık. Hakları için yıllardır Soma’da ve günlerdir Ankara’da mücadele eden Bağımsız Maden-İş Genel Başkanı Tahir Çetin ve Ali Faik İlter kardeşimizi dönüş yolunda trafik kazasında kaybetmemizin tarifsiz üzüntüsü içindeyim. Başımız sağ olsun.”

DÜN ELİTAŞ’A ÜZÜLDÜĞÜNÜ SÖYLEMİŞTİ

Bağımsız Maden İş Sendikası Genel Başkanı Tahir Çetin, dün CHP Grup Başkanvekili Özgür Özel’in de aralarında bulunduğu milletvekillerinin ziyareti sırasında açıklamalarda bulunmuştu.

Tahir Çetin, kendileriyle görüşen AKP Grup Başkanvekili Mustafa Elitaş’ın  heyetteki bir madenciye sözlerinin kendilerini üzdüğünü ifade ederek şunları söylemişti :

“İşçi arkadaşımız ‘Biz size oy verdik’ diyor, AKP’li Elitaş ‘Biz sizden oy mu istedik’ diyor. Bu nasıl bir şey. TBMM’yi temsil eden bir vekil bir işçiye karşı nasıl böyle bir kelime kullanabilir. İki bakan çıktı ‘Biz madencinin yanındayım’ dedi. İçişleri Bakanı Süleyman Soylu’ya soruyorum. Nasıl madencinin yanındasınız. Madencinin yanında olmadığını gördük. Bize izin versinler TBMM’ye yürüyelim ve Elitaş’a ‘Size verdiğimiz oyu geri almaya geldik’ diyelim. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın vermiş olduğu torba yasayı Elitaş hangi gerekçeyle elinde tutuyor.”

Manisa’nın Soma ilçesinde 13 Mayıs 2014 tarihinde 301 madencinin ölümünde ihmali bulunduğu ileri sürülen 12 kamu görevlisi hakkında soruşturma açılması için mağdur avukatları tarafından şikayette bulunulmuş, ancak Çalışma Bakanlığı kamu görevlileri hakkında soruşturma açılmasına izin vermemişti.

Danıştay’a yapılan itiraz da 10 Aralık 2015 ve 14 Nisan 2016 tarihlerinde reddedilmişti. Mağdur avukatları konuyu Anayasa Mahkemesi’ne taşımıştı. Yüksek Mahkeme, 9 Mart 2020 tarihinde hak ihlali kararı vererek, ihlalin ortadan kaldırılması için dosyayı yeniden Danıştay’a göndermişti.

Danıştay Birinci Dairesi; dönemin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürü Kasım Özer ve iş müfettişleri Ercemal Atasoy, Ayhan Yüksel, Aysel Ertürk, Yaşar Korkmaz, Ertan Gül, Abdurrahman Başkaya, Mehmet Göl, Mukadder Kavcar, Mehmet Tekelioğlu, Gürol Alaca, Emin Gümüş ve Ersin Bulut hakkında bakanlığının “soruşturma izni verilmemesine ilişkin” kararı yeniden değerlendirdi. Daire, mağdur avukatlarının kamu görevlileri hakkındaki şu iddialarını, tekrar değerlendirdi:

“İşverene haber vererek ve teftiş yapılacak güzergahı, ocağı, hangi panoda inceleme yapılacağını bildirerek yüzeysel olarak denetlemek, tünellere inmeden, sorunsuz ve havadar alanları incelemek, antigrizu malzeme olarak gösterilen panoları ve elektrik motorlarını yeterince incelememek, rastgele seçilen işçiler yerine önceden seçilen ve ne söylemeleri gerektiği bildirilen işçilerle görüşmek, gaz izleme ile ilgili kayıtların geriye dönük olarak incelemesini yapmamak suretiyle usulsüz denetim yapmak.”

Danıştay, Çalışma Bakanlığı’nın kamu görevlileri hakkında soruşturma izni verilmemesine ilişkin 7 Eylül 2015 tarihli kararın kaldırılmasına ve kararın bir örneğinin gereğinin yapılması için Soma Cumhuriyet Başsavcılığı’na gönderilmesine karar verdi.

Manisa’nın Soma ilçesinde 13 Mayıs 2014 tarihinde 301 madencinin hayatını kaybettiği madenci katliamına ilişkin Yargıtay’ın bozma kararının ardından Akhisar 1. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülen davada karar çıktı. Soma Kömür İşletmeleri’nin sahibi Can Gürkan’a “taksirle birden fazla kişinin ölümüne ve yaralanmasına neden olma” suçundan 15 yıl hapis cezası verildi, cezası “bilinçli taksir” nedeniyle arttırılarak 20 yılı çıkarıldı. Gürkan’ın tutuklanmasına gerek olmadığı ve adli kontrolle serbest kaldığı belirtilen mahkeme kararının gerekçesi şöyle açıklandı:

“Sanığın cezalandırılmasına karar verilen suçu işlediği anlaşılmakla, kendisine bu suçtan verilen cezanın mahiyeti ve ceza miktarı göz önüne alındığında kaçabileceği hususunda mahkememizde kuvvetli şüphe oluşması, sanığın adaletin emri altında bulunmasının sağlanması hususları göz önünde bulundurulmuş, ancak verilen netice ceza ve tutuklulukta geçen süre itibariyle tutuklamanın orantısız olacağı değerlendirilmekle CMK 109/3-a maddesi uyarınca yurt dışına çıkamamak şeklinde adli kontrol altına alınmasına…”

Sanıklar Adem Ormanoğlu ve Efkan Kurt ise 15 yıla çıkarılan cezasında indirim uygulanarak, 12 yıl 6 ay hapis cezası verildi ve 2 yıl mühendislik mesleğinden menedildi. Kurt ve Ormanoğlu da adli kontrol ile serbest kaldı.    

Sanık Haluk Evinç’in ise “birden fazla kişinin ölümüne neden olma suçunu işlediğine” ilişkin “kanaate varılmadığı” gerekçesiyle beraatına karar verildi.

Mağdur aileler ve avukatları kararın ardından Akhisar Adliyesi önünde açıklama yaptı. Avukat Seçil Ege Değerli, toplumun “işlenen pislikleri ve suçları mafya liderlerinden öğrendiğini” belirterek, “Bu toplum adaleti Sedat Peker’den, lanet bir terör örgütünün üyelerinden beklemeye layık değildir” dedi. Mücadelelerinin adalet için olduğunu vurgulayan Değerli, “Ölen her bir emekçi kardeşimiz, yoldaşımızdı. Saflar belli ediliyorsa, biz de safımızı açıkça söyleyelim. Onlar bizim yoldaşımızdı, onlara sözümüz devrim olacak. Bu pisliği bu halk ve devrim temizleyecek” diye konuştu.

NE OLMUŞTU?

Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 30 Eylül 2020’de, Akhisar Ağır Ceza Mahkemesi’nin verdiği, istinafın da onadığı kararı bozmuştu. 12. Ceza Dairesi, sanıkların “bilinçli taksirle öldürme” suçundan değil, 301 kez “olası kastla öldürme” ve 162 kez yaralama suçundan cezalandırılması gerektiğini belirtmişti. Bu karar, başta iş kazasının yaşandığı Eynez ocağının sahibi Can Gürkan olmak üzere, sanıkların binlerce yıl hapis cezasıyla cezalandırılmasını sağlayacaktı.

Bu sırada Yargıtay 12. Ceza Dairesi’nin üyeleri değişti. Üye değişikliğinden hemen sonra Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, 8 Ocak’ta 12. Ceza Dairesi’nin 30 Eylül 2020 tarihli kararına itiraz etti.

İtirazın ardından, 12. Ceza Dairesi’nin yeni üyeleri 10 gün içinde yaklaşık 6 bin sayfalık dosyayı inceledi ve itirazı haklı bularak sanıkların olası kastla öldürme suçundan değil, bilinçli taksirle öldürme suçundan cezalandırılması gerektiğine hükmetti.

12. Ceza Dairesi’nin 30 Eylül 2020’deki ilk kararından sonra duruşma günü vermek için 3 aydan fazla bir süre bekleyen Akhisar Ceza Mahkemesi, yeni karardan hemen sonra duruşma günü verdi.

Yeni karara göre, sanıklar Soma Kömür İşletmeleri A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı Can Gürkan ile baş mühendisler Efkan Kurt, Adem Ormanoğlu ve Haluk Evinç en fazla 22 yıl hapis cezasına çarptırılabilecekti.

Yargıtay’ın ikinci bozma kararının ardından davanın ilk duruşması 13 Nisan’da görüldü. Önceki gün de duruşma yapan mahkeme bugün kararını açıkladı.