Erdoğan’ın imzasıyla yeni görevden almalar ve atama kararları gerçekleşti. Dezanfektan skandalının ardından Erdoğan’ın kararıyla görevden alınan Ticaret Bakanı Ruhsar Pekcan’ın ardından yardımcısı da görevden alındı. İşte Resmi Gazete’de yayımlanan görevden alma ve atama kararları.

Ticaret Bakanlığı’nda ‘dezanfektan’ skandalının artçıları sürüyor. Geçtiğimiz ay, Erdoğan’ın imzasıyla Ticaret Bakanı Ruhsar Pekcan görevden alınmıştı. Pekcan’ın ardından yardımcısı Gonca Işık Yılmaz Batur da görevden alındı. Erdoğan’ın kararıyla Ticaret Bakanı Yardımcılığına, Mustafa Tuzcu getirildi.

Ticaret Bakanı görevini yürüten Ruhsar Pekcan görevden alınarak yerine AKP İstanbul Milletvekili Mehmet Muş getirilmişti.

Görevden alınan Ruhsar Pekcan’ın adı, kendisi ve eşi Hasan Pekcan’a ait şirketin bakanlığa dezenfektan satmasıyla gündeme gelmişti. Pekcan daha sonra görevden alınmıştı.

Diğer Atama ve Görevden Alma Kararları

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan imzasıyla yayımlanan kararlara göre, Kültür ve Turizm Bakanlığı Personel Genel Müdürü Ahmet Yılmaz görevden alındı, yerine Destek Hizmetleri Dairesi Başkanı Nihat Umut Döktür atandı. Ayrıca Antalya Kültür ve Turizm Müdürü İbrahim Acar görevinden alındı.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığında açık bulunan Stratejik Araştırmalar ve Verimlilik Genel Müdürlüğüne Prof. Dr. İlker Murat Ar, Milli Teknoloji Genel Müdür Yardımcılığına İlknur İnam, Yönetim Hizmetleri Genel Müdür Yardımcılığına Erdal Anık ve Müfettişliğe ise yapılan yeterlik sınavında başarı gösteren Müfettiş Yardımcısı Emine Ruveyda Hacıfazlıoğlu getirildi.

Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığına (KOSGEB), Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürü Hasan Basri Kurt atandı.

Tarım ve Orman Bakanlığında açık bulunan Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğüne, Şeker Dairesi Başkanı Mehmet Hasdemir getirildi.

Meteoroloji Genel Müdürlüğü 8. Bölge Müdürü Yusuf Ulupınar, 10. Bölge Müdürü Yücel Yüce, 12. Bölge Müdürü Yalçın Ün ve 13. Bölge Müdürü Taner Erdoğan görevden alındı. 8. Bölge Müdürlüğüne Barış Özgün, 10. Bölge Müdürlüğüne Ahmet Sağlam, 12. Bölge Müdürlüğüne Hüseyin Arabacı ve 13. Bölge Müdürlüğüne Ömer Faruk Kaya atandı.

Maden Tetkik ve Arama (MTA) Genel Müdürlüğü Genel Müdür Yardımcıları Akan Gülmez ve Ercan Demiryürek görevden alındı.

Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğünde açık bulunan Yönetim Kurulu Üyeliğine Leman Çetiner getirildi.

Abdullah Gül Üniversitesi Rektörlüğüne Prof. Dr. Cengiz Yılmaz atandı.

Ticaret Bakanlığı, Ticaret Bakanı Ruhsar Pekcan ve eşi Hasan Pekcan’a ait Nanoksia Biyoteknoloji firmasından 9 milyon liralık dezenfektan alındığın iddialarına ilişkin olarak açıklama yaptı. Bakanlık, Nanoksia Biyoteknoloji şirketinden 507 bin 880 liralık ürün alındığını doğrularken, “Piyasa fiyatlarından oldukça aşağıda, usulüne uygun bir biçimde gerçekleştirildi” iddiasında bulundu. Bakanlık açıklamasına göre, tartışma yaratan alım ihale açılmadan yapıldı.

Bakanlığın açıklaması, haberlerin gündeme gelmesinden beş gün sonra yapıldı. Ticaret Bakanı Pekcan, haberlerin ardından hiçbir açıklama yapmamış, konu CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu tarafından bugünkü CHP Meclis grup toplantısında da gündeme getirilmişti.

Bakanlık’tan yapılan yazılı açıklamada, “Bazı basın ve yayın organlarında yer alan asılsız, art niyetli ve çarpıtılmış haberlerle ilgili aşağıdaki açıklamanın yapılması zaruriyeti doğmuştur. Covid-19 hastalığının ülkemiz ekonomisi üzerindeki olumsuz etkilerinin azaltılması ve yerli sanayimizin artan ithalat baskısına karşı korunması amacıyla aralarında Çin Halk Cumhuriyetinin de bulunduğu ülkelere yönelik toplam 5220 üründe İlave Gümrük Vergisi uygulanmaya başlanmıştır. Bu süreç içerisinde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı, sektör çatı kuruluşları ve kamu kurumlarından gelen talepler dikkate alınarak, bütüncül bir değerlendirmeyle, 1 Ocak 2021 itibariyle İGV oranlarında şeffaf bir şekilde indirime gidilmiştir” ifadesi kullanıldı.

Ticaret Bakanlığı’nın hazırladığı yasa teklifine göre, 1500 metrekareden küçük zincir marketlerde sigara ve cep telefonu, elektronik ve beyaz eşya satışı yasaklanacak. Zincir marketler pazar günleri saat 11.00’dan önce açılamayacak. Bakkallar ve zincir marketler arasına 200 metre mesafe kuralı getirilecek. Ancak düzenleme içerisinde kırtasiye ürünleri bulunmuyor.

Tüm Kırtasiyeciler Derneği (TÜKİD) Başkanı Mehmet Helvacıoğlu sektörde yaşanan krize dikkat çekerek kırtasiye ürünlerinin zincir marketlerde satılmaması talebinde bulundu. Helvacıoğlu yaptığı açıklamada faaliyet konusu gıda olan zincir marketlerde kırtasiye ürünlerinin satılması kırtasiye satışı yapmak isteyen perakendecilere haksız rekabete sebebiyet verdiğine dikkat çekti. Helvacıoğlu, “Zincir marketlerde bu ürünlerin satılmasının ticaret etiğine de uygun olmadığı düşüncesindeyiz” ifadelerini kullandı.

ORANTISIZ GÜÇ ALTINDA EZİLİYORUZ

Sektör son bir yılda okul kırtasiyesi noktasındaki yüzde 50’nin üzerinde, ofis ürünlerinde ise yüzde 30’dan fazla küçülme yaşadı. Perakendecilerin zincir marketlerin orantısız gücünün altında ezildiğini belirten Helvacıoğlu, ”Kırtasiye ürünü satarak ticaret yapan ve bu şekilde ayakta kalmaya çalışan kırtasiyeci perakendeci meslektaşlarımız zincir marketlerin orantısız gücünün altında ezilmektedir. Ekonomimiz tüm işletmelerimiz ayakta kaldığında ancak güçlü olabilir” dedi.
Helvacıoğlu durumu şöyle özetledi: “Perakendeci kırtasiyeciler yıllık satışlarının yaklaşık yüzde 40’ını, sezonumuz dediğimiz okulların açıldığı Eylül ayında yapıyor. Ancak aynı dönemde zincir marketlerin de kırtasiye ürünleriyle ilgili kampanyalar düzenlenmesi ve yine bu ürünlerin satışını yapması esnafımızı son yıllarda, oldukça olumsuz yönde etkilemiş, adeta canından bezdirdi. Bu durumun yanı sıra salgın sebebiyle yaklaşık bir yıldır kapalı olan okullarımızın sektörümüze etkisi, yapamadığımız sezon satışları ve çalışamadığımız hafta sonları da göz önüne alındığında perakendeci kırtasiyecilerin artık nefes alacak hali kalmadı.”

Alışveriş merkezleri (AVM) ile zincir marketlere mesafe ve nüfus kriteri ile birlikte satış esaslarında da bir dizi değişikliğe gidilecek. Ticaret Bakanlığı’nın taslak düzenlemesine göre, elektronik ortamda satış ve 1500 metrekareden büyük mağazalar hariç olmak üzere, zincir gıda marketlerinde tütün mamülü, mobilya, cep telefonu, elektronik eşya ve beyaz eşya satılamayacak. Küçük esnafı korumak amacıyla, zincir gıda marketleri, pazar günleri saat 11.00’den önce açılamayacak.

Ticaret Bakanlığı’nın hazırladığı kanun teklifi taslağına göre, perakende ticaretin rekabet şartlarına göre yapılması, tüketicinin korunması ve perakende işletmelerin dengeli şekilde büyümesi için bir dizi düzenlemeye gidilecek. Taslağa göre, zincir mağazaların geleneksel perakende işletmelere olumsuz etkilerinin azaltılması ve perakendecilere korunma sağlanması için zincir marketlerin bazı ürünleri satmasına yasaklama getirileceği kaydedildi.

Buna göre, elektronik ortamda satış ve 1500 metrekareden büyük mağazalar hariç olmak üzere, zincir gıda marketlerde tütün mamülü, mobilya, cep telefonu, elektronik eşya ve beyaz eşya satılamayacak. Marketlerin elektronik ortamdaki satışlarında ise mevcut yasak ve düzenlemeler geçerli olmaya devam edecek.

Şikayet edilen ürün listeden çıkarılmayacak

Milliyet’ten Mithat Yurdakul’un aktardığına göre, Hızlı tüketim ürünleri satan mağaza ve zincir marketlerin raflarının yüzde 1’i, coğrafi işaretli ürünlerin satışına ayrılacak. Coğrafi işaretli ürünlerin yanı sıra bu alanlarda, marketin bulunduğu ildeki yöresel ürünler yer alacak. Marketler, promosyonlu ürünlerden kaynaklanan kayıpları, üreticiye yansıtamayacak. Reklam, anons, ürünlerin yerleştirilmesi gibi hizmetler nedeniyle üretici veya tedarikçiden para talep edilmeyecek, ancak ikili sözleşme yapılması halinde bedel alınabilecek. Tarım ve gıda ürünlerinin markete sağlam şekilde tesliminin ardından, ürünün bozulması halinde üreticiden zarar tazmini istenemeyecek. Gıda ürünlerinin müşteri şikayeti nedeniyle incelenmesinde de üreticiye bir bedel yansıtılamayacak. Sebze ve meyve ile 30 gün içinde bozulabilen ürünlerin bedeli, üreticiye 30 gün içinde ödenecek. Marketler, kamu kurumlarına veya adli mercilere şikayet nedeniyle ürünlerin listeden çıkarılması, sipariş edilen miktarın azaltılması ve promosyonunun durdurulması gibi ‘misilleme’ hareketlerine başvuramayacak.

Saat 11.00 sınırı

Taslağa göre, bakkal gibi küçük perakendecilerin taleplerini karşılamak ve bu kesimin korunmasını sağlamak amacıyla, zincir gıda marketleri, pazar günleri saat 11.00’den önce açılamayacak.

Bakanlık, oluşturulan kurullarca 17 Nisan’dan itibaren Ticaret İl Müdürlükleri, Reklam Kurulu, CİMER, E-Devlet ve Bakanlığın internet sitesi üzerinden toplam 1625 şikayet başvurusunu incelemeye aldı. 

Bakanlığın resmi web sitesinden yapılan açıklamaya göre “gerek gelen şikayetler gerekse Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulunca yapılan incelemeler kapsamında bugüne kadarki süreç içerisinde Kurul tarafından fahiş fiyat artışı yaptığı tespit edilen 208 firmaya toplam 6.9 Milyon TL idari para cezası” uygulandı.

Reklam Kurulu da ürünlerin fiyatlarındaki haksız artışlar ve COVID-19 salgını kapsamında yürüttüğü denetimler sonucunda 303 firma/şahıs hakkında toplam 13,3 milyon TL idari para cezası verdi.

Ticaret İl Müdürlükleri de yılın ilk 8 ayında fiyat etiketi düzenlemeleri kapsamında 16 bin 936 firmayı denetlerken, aykırılık saptadığı 2 bin 997 ürün etiketi için firmalara 1,2 milyon TL tutarında para cezası kesti.