Trabzon’un Çaykara ilçesinde 1959 yılında meydana gelen heyelanın ardından Hatay’ın Kırıkhan ilçesine yerleştirilen Trabzonlular, bu kez deprem afetini yaşadı.

Çaykara ilçesinde farklı zamanlarda meydana gelen heyelanlarda can kayıplarının yaşanmasının ardından bu bölgedeki vatandaşlar, ülkenin farklı noktalarına devlet tarafından iskan edildi. 1959’daki heyelanlarda zarar gören Ulucami (Zeno), Şahinkaya (Şur), Kabataş (Fotinos) köylerinin sakinleri de Kırıkhan’a gönderildi.

TRABZONLU NÜFUSU 10 BİNİ GEÇTİ

Devlet tarafından 1964’te yapımı ve kura işlemleri tamamlanan evlere bölge halkından 408 aile taşındı. Karadeniz yerleşkesi olan 408 Evler Mahallesi ve zamanla kent genelinde ikamet eden Trabzonluların sayısı yaklaşık 10 bine ulaştı.

Doğup büyüdükleri topraklardan göç eden Trabzonlular, 64 yıl sonra Akdeniz, Güneydoğu ve Doğu Anadolu bölgelerindeki 11 ili etkileyen depremlerle bu kez bir başka afeti yaşadı.

Mahalledeki evlerden sadece biri yıkılmasına karşın kentin genelindeki yıkımlarda on yıllar önce buraya göçen Trabzonlulardan da hayatını kaybedenler oldu.

“35’E YAKIN KARADENİZLİ HEMŞEHRİMİZİ KAYBETTİK” 

408 Evler Mahalle Muhtarı Şakir Varlıbaş, AA muhabirine, heyelandan dolayı Hatay’ın Kırıkhan ilçesine 408 hane iskan edildiklerini anlattı.
O tarihten beri hayatlarını bu mahallede sürdürdüklerini belirten Varlıbaş “Mahalle ve çevresinde yaklaşık 10 bine yakın Trabzonlu yaşıyor.” dedi.

Varlıbaş, dedelerinin Trabzon’daki afeti kendilerine aktardığını anlatarak şöyle konuştu: “Çaykara’daki toprak kaymasında böyle can kaybı olmamış. Depremden sonra buradaki binalarımız sağlam, biraz hasar var. Selden kaçtık, depreme tutulduk, yıllar sonra Hatay’da en büyük afetle karşılaştık. Buradaki 3 mahallemizde toplam 35’e yakın Karadenizli hemşehrimizi kaybettik.” diye konuştu.
Bölgeye yardım gönderenlere teşekkür eden Varlıbaş, “Sürekli yardım geliyor. Sabırla hepsinin altından kalkacağız. Rabb’im devletimizi başımızdan eksik etmesin.” ifadesini kullandı.

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca’nın paylaştığı vaka sayısı haritasına göre 6- 12 Mart 2021 tarihleri arasında oransal olarak en çok vakanın görüldüğü illerin yer aldığı Karadeniz Bölgesi’nde sıkı denetim ve kontroller devam ediyor. Geçen hafta 100 bin kişide 226,14 olan vaka sayısı bu hafta 222,32’ye gerileyip, düşüş olsa da yine en fazla vakaların görüldüğü ilk 10 şehir arasında yer alan Trabzon’da filyasyon ekipleri virüsün izini sürüp, temaslı kişileri belirlemek için çalışmalarını aralıksız sürdürüyor. Vaka sayısında düşüş olmasına rağmen, ‘kırmızı’ renkle işaretlenen ‘çok yüksek riskli’ il durumundan kurtulamayan Trabzon’da, tek ‘mavi’ yerin; dünyaca ünlü turizm merkezi Uzungöl’ün de yer aldığı Çaykara ilçesi olduğu dikkat çekiyor. Tedbirlere uyulmasıyla vaka sayıları azalan 13 bin 890 nüfuslu ilçede, güncel verilere göre 12 vaka ve 27 temaslı bulunuyor.

‘MAVİ’ İLÇEDE ‘REHAVET’ UYARISI

Gözde turizm merkezi Uzungöl’deki turizm işletmecilerinin yanı sıra ilçe halkı, vakaların düşüş eğiliminde oluşunu, sevindirici gelişme olarak karşılıyor. İlçedeki yetkililer ‘rehavet’ uyarılarında bulunup, tedbirlere uyulmasını isterken, kent sakinleri ise Çaykara’nın ‘mavi’ oluşunu, ilçede bağ bahçe işleri ile ilgilenen yöre halkının, şehrin kalabalık ortamlarından uzak durmasına bağlıyor.

“KORUNMA NEDENİ KALABALIKTAN UZAK DURMALARI”

Yüksek kesimlerde bulunan ilçelerin kent merkezine oranla daha sakin olduğunu belirten Mustafa Demir, “Trabzon uzun süredir kırmızı renkte. Kimse dikkat etmiyor, kimsenin kolladığı yok. Çaykara ilçesinin mavi renkte olmasının sebebi insanların kendini koruması ve oraların kalabalık olmamasından kaynaklı. Kent merkezinde herkes iç içe ama Çaykara gibi yerlerde insanlar sadece yakın akrabaları ile görüşüyorlar. Onların da kimlerle temas ettiklerini az çok biliyorlar. Genellikle Çaykara gibi yerlerde yaşlılarımız kaldı. Onlarda gezip tozmak yerine bağında bahçesinde vakit geçiriyorlar” dedi.

“ÇAYKARA KENT MERKEZİNE UZAK”

Çaykara’nın kent merkezine uzak olduğu için mavi kalabildiğini söyleyen Nurdan Üçüncü, “Kent merkezinde herkes kendini sokaklara attı. Ama Çaykara gibi yerlerde insanlar zaten açık alanda bahçesine hava almak için çıkıyor. Genelde kimse ile görüşmüyorlar. Çaykara uzak olduğu için de kimse oraya gitmiyor. Havalar iyice ısındığında evlerinde bunalan insanlar oraya akın etmeye başladığında oranın mavi rengini de kırmızıya çevirirler” diye konuştu.

“TAKDİR ETMEK LAZIM”

Çaykaralıları takdir eden Baran Ayar ise, “Çaykara’da bulunan insanlar toplum içine girmiyorlar. Kendi gereksinimlerini kendileri üreterek karşılıyorlar. Bahçelerine gidiyorlar genellikle, kimse ile de görüşmüyorlar. O yüzden Çaykara halen daha mavi renkte. O da onların başarısı aslında, takdir etmek lazım” ifadelerinde bulundu.

Olay, ilçenin Hurmalık Mahallesi’ndeki bir sitede meydana geldi. Çaykara’da, Ataköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi’nde özel güvenlik görevlisi olan Kamil İ. ile aynı hastanede hemşire olan eşi Zeynep İ. mesaiye gelmeyince iş arkadaşları merak edip telefonla aradı. Çift telefonları açmayınca ailelerine haber verildi.

İkinci çiftçinin yakınları geldikleri sitede çiftin oturdukları dairenin kapısının ziline bastı. Kapı açılmayınca polise haber verildi. İhbar üzerine adrese polis ve sağlık ekipleri sevk edildi. Çilingir yardımıyla girilen evde Kamil ve Zeynep İ. , yerde kanlar içinde yatarken bulundu. Sağlık ekibinin yaptığı kontrollerde, silahla vurulduğu saptanan İkinci çiftinin hayatlarını kaybettiği belirlendi.

Yapılan incelemenin ardından İkinci çiftinin cansız bedenleri, otopsi için Adli Tıp Kurumu’na kaldırıldı.

​Kamil İkinci’nin, tabancayla 10 aylık eşini öldürdükten sonra intihar ettiği üzerinde durulurken olayla ilgili soruşturma sürüyor.

Erdal EKSERT / VİRA TRABZON HABER

1922 yılında Trabzon’un Çaykara ilçesinin Soğanlı köyünde doğdu.

O dönem Çaykara Of’un köyü idi. Tahmini nüfusu 60.000 civarındaydı. Bu nüfusun 1.000 ‘i şehir merkezinde yaşarken geri kalanı köylerde yaşıyordu.

Çocukluk döneminde köyde tahtalardan değişik şekiller yaparmış.

Yıllar geçer…

Hayalini kurduğu Ankara Üniversitesi Fizik bölümünden mezun olur.

1945 yılında atom bombası Japonya’nın Hiroşima kenti üzerinde patlatıldığında çok etkilenir.

Bu konuda daha fazla bilgi sahibi olmak atom ve atom çekirdeği üzerine okumalar yapmaya başlar.

İngiltere’deki Edinburgh Üniversitesi’ni kazanmayı başarır.

Hemen ardından fizik doktorasını yine İngiltere’deki Cambridge Üniversitesi’nde tamamlar.

O yıllar Einstein’in çalışmalarını izler ve Albert Einstein ile mektuplaşmaya başlar.

1953 yılından itibaren Amerika Birleşik Devletleri’nde yaşama kararı alır. Fizik alanında çalışmalarını sürdürmeye başlar.

Amerika’da Cornell Üniversitesine gittiğinde Einstein kendisini evine davet eder.

Görüştükleri yıl kendisi 31, Einstein 74 yaşlarında…

Aynı yıl Einstein ile dostlukları başlar. Biraz da aralarında çekememezlik oluşur.

Atomu incelerken, Nobel ödüllü Avusturyalı Erwin Schrödinger ile aralarında abi kardeş ilişkisi başlar ve simetrik olmayan yerçekimi kuramları üzerinde önemli çalışmalarda bulunurlar.

Çalışmalarına ara vererek askerlik hizmetini yapmak için 1955’te Türkiye’ye döner.

Askerlik görevinden sonra Atom Enerjisi alanındaki çalışmalarını Türkiye’de sürdürerek Türkiye Atom Enerjisi Kurumu’nu kurar.

Genel Kurmay Başkanlığı’na danışmanlık hizmetinde bulunur.

1957 yılında Birleşmiş Milletler Bilim Komisyonu’nda çalışır.

1958 yılında tekrar Amerika’ya gider ve Miami Üniversitesi’ne profesör olur.

Amerika’da  atomun barışçı bağlamlarla kullanılması amacıyla toplanan II. Milletlerarası Konferansı’nda Türkiye temsilci­si olarak görev alır.

1961’de İngiliz Atom Enerjisi Araştırma Kuru­mu’na ve Münih Max Planck Fizik ve Astrofizik Enstitüsü’ne danışmanlık yapar.

1962-64 yılları arasında da Tennessee Oak Ridge Milli Labaratuvarı’na danışman olur.

Florida Üniversitesi’ndeki çalışmalarının yanı sıra Global Foundations adlı, Amerika’nın önemli araştırma merkezlerinden birine de başkanlık yapar.

1965’te Miami Üniversitesinde “Teorik Fizik Çalışmaları Merke­zi’ni kurdu ve başkan seçildi.

Miami’de düzenlenen bir başarı armağanı merasiminde, Nobel Ar­mağanı kazanmış 22 bilim adamıyla birlikte yeryüzünün en tanınmış fizikçileri arasında dünyaya takdim edilmiş oldu.

1969’da da altı Nobel Armağanı almış bilim adamıyla birlikte Robert Oppenheimer Bilim Ödülü’nü başlattı.

Yine altı Nobel armağanı alan bilim adamının içerisinde yer aldığı Milletlerarası Enerji Form­lar başkanlığına getirildi.

Çalışmalarının büyük bölümünü “Birleşik Alan Teorisi”ni geliştirmeye ayırmıştı.

Kuantum Fiziği konusunda yaptığı araştırmalarla özellikle “Genelleştirilmiş İzafiyet Teorisi”ni ortaya atan kişi olarak bütün dünyada ün kazanmış oldu.

Üzerinde en son çalıştığı proje evrenin oluşumuyla ilgiliydi. Konu, Einstein ve ünlü meslektaşı Erwin Schrödinger tarafından da yıllarca incelenmişti.

Evrenin “bir geçiş döneminde” bulunduğu görüşünde idi.

Nükleer silahların yayılmasının tehlikeleri üzerine makaleler hazırlıyordu.

1972 yılında kendisine Cumhurbaşkanlığı Bilim Armağanı ödülü verildi.

2001 yılında, bilime katkılarından dolayı kendisine Atatürk Özel Ödülü takdim edildi.

Ölümünden yaklaşık bir ay kadar önce hayatını dünyadaki tüm bilim insanlarına kalıcı bir eser bırakmak kaygısı ile İngilizce olarak yazdığı kitabı yayına hazır hale getirmişti. Fakat ani bir kalp sonucunda ölmesinden dolayı bu kitap yayımlanamadı. 25 Ekim 2003 günü, 82 yaşında iken ABD’nin Miami şehrinde vefat etti

Kuantum fiziği konusunda yaptığı araştırmalarla özellikle genelleştirilmiş izafiyet teorisi‘ni ortaya atan kişi olarak bütün dünyada tanınan Behram Kurşunoğlu’na göre; “Eninde sonunda akıl ve bilim galip gelecek”ti sözü akıllara kazınmış oldu.

Son dönemlerine doğru “Su ve Enerji” üzerine görüşler bildiriyordu ve bugün Dünya’nın en büyük sorunu “Su ve Enerji”

Ve Behram Kurşunoğlu: “Su ve enerji meselesi yaşadığımız yüzyılın en büyük sorunu olacak” görüşündeydi.

Haklı da çıkmıştı…

Kaynakça:

www.fizikçiler.com.tr

“Behram Kurşunoğlu” (Türkiye Ansiklopedisi, 1974, c.3, s. 969), 

Devrim Çubukçu / Ünlülerin Katında Fizik – Behram Kurşunoğlu(Bilim ve Teknik, sayı: 425)