DİSK-AR (Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Merkezi) İşsizlik ve İstihdamın Görünümü Raporu yayımlandı. Buna göre, mevsim etkisinden arındırılmış geniş tanımlı işsiz sayısı 9 milyon 204 bin olarak gerçekleşti. TÜİK bugün açıkladığı işsizlik verilerinde 4 milyon 236 bin kişinin işsiz olduğunu belirtmişti.

Geniş tanımlı işsizlik oranını yüzde 25,8 olarak açıklayan DİSK-AR’ın raporuna göre genç işsizlik yüzde 25 olurken, genç kadın işsizliği yüzde 30’un üzerinde.

DİSK-AR’ın yayımladığı raporu şöyle:

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) 10 Mayıs 2021 tarihinde Mart 2021 dönemine ait Hanehalkı İşgücü Araştırması (HİA) sonuçlarını açıkladı. Mart 2021 dönemi verileri TÜİK’in yeni metodolojisine dayanıyor.

TÜİK Mart 2021 dönemi dar tanımlı işsizlik oranını yüzde 13,1 ve TÜİK’in âtıl işgücü olarak, DİSK-AR’ın ise geniş tanımlı işsizlik olarak ifade ettiği oranı yüzde 25,8 olarak açıkladı. TÜİK verilerine göre mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsiz sayısı Mart 2021’de 4 milyon 236 bin, TÜİK verilerinden hareketle yaptığımız hesaplamaya göre mevsim etkisinden arındırılmış geniş tanımlı işsiz sayısı ise 9 milyon 204 bin olarak gerçekleşti.

TÜİK’e göre istihdamda Mart 2020’den Mart 2021’e 1 milyon 726 bin kişilik artış yaşandı. Diğer bir ifadeyle 1,7 milyon kişiye yeni iş yaratıldı. Ancak bunun salgın koşullarında nasıl gerçekleştiği ve istihdamın nasıl olup da salgın öncesi düzeye yaklaştığı belirsiz. TÜİK istihdamda olup işbaşında olmayanların sayısını açıklamadığı için gerçekte kaç kişinin fiilen çalıştığı, kaç kişinin istihdamda göründüğü halde çalışmadığı bilinmiyor. Öte yandan, İŞKUR verileri ile TÜİK verileri arasında büyük bir uyumsuzluk var.

TÜİK’in yeni kullanmaya başladığı metodolojiye göre açıklanan aylık veriler oldukça sınırlı bir kapsama sahip. Aylık verilerde daha önceki TÜİK metodolojisinde yer alan pek çok ayrıntı yer almıyor. Örneğin istihdam olup çalışmayanlar aylık verilerde yok. Bu nedenle salgın döneminde istihdamda görünüp iş başında olmayanların sayıları TÜİK verilerinde yer almıyor. Yine iş aramayıp çalışmaya hazır olanların sayısı, ümidini kaybeden işsizlerin sayısı ve genç işsizliğe ilişkin ayrıntılar TÜİK’in aylık verilerinde yer almıyor. TÜİK ayrıca üç aylık veriler açıklayacağını ve ayrıntıların burada yer alacağını açıkladı. O nedenle aylık veriler detaylı analiz yapmak için yeterli değil.

Rapordan özet bulgular şöyle:

• Salgın işsizliği artırmaya devam ediyor.
• Kadın işsizliği salgında daha yüksek seyrediyor.
• Kadınlarda geniş tanımlı işsizlik oranı yüzde 34!
• Dar ve geniş işsizlik arasındaki makas büyük.
• Genç işsizliği yüzde 25!
• Genç kadın işsizliği yüzde 30’un üzerinde!
• İstihdam verileri izahata muhtaç!

Geçtiğimiz yılın aynı dönemine göre 1 milyon 254 bin kişinin azaldığı istihdam edilenlerin sayısının yanı sıra, işsiz sayısı da 369 bin kişi azaldı. TÜİK’e göre işsizliğin 0,5 puan azalması, sosyal medyada gündem oldu.

Sönmez’den Verilerle ilgili Açıklama

Ekonomist Mustafa Sönmez, TÜİK’in açıkladığı verilerle ilgili olarak  “TÜİK, yine dar tanımlı işsizlikten gidiyor ve işsizlik %13.4’e işsiz sayısı da 4 milyon 227 bine indi diyor. Oysa, iş aramayan işsizler ile sayı 9,2 milyon, gerçek işsizlik de % 25,4” yorumunu yaptı. Sönmez, “Yani, iş arayandan fazla, iş aramaktan umutsuz, aramayan işsiz ve 12 puan fazla işsizlik var” dedi.

TÜİK’in paylaştığı verilerde de  “Türkiye genelinde 15 ve daha yukarı yaştakilerde işsiz sayısı 2020 yılı Temmuz döneminde geçen yılın aynı dönemine göre 369 bin kişi azalarak 4 milyon 227 bin kişi oldu” ifadeleri kullanıldı. Verilere göre istihdam oranı geçtiğimiz yılın Temmuz ayına göre 27 milyon 263 bin kişi, istihdam oranı ise yüzde 43,5 oldu.

Genç İşsiz Sayısı Azaldı!

15-24 yaş grubunu kapsayan genç nüfusta işsizlik oranı bir önceki yılın aynı dönemine göre 1,2 puanlık azalışla yüzde 25,9, istihdam oranı ise 4,5 puan azalarak yüzde 30,4 oldu.

TÜİK tarafından paylaşılan verilere göre Haziran ayında işsizlik oranı yüzde 13,4 olurken, genç işsizlik oranı yüzde 26,1’e yükseldi.

Türkiye genelindeki 15 ve üzeri yaşların arasındaki işsiz sayısı 2019 yılı Haziran ayına göre 152 bin kişi azaldı. 4 milyon 101 bin kişi olarak açıklanan rakamın yanı sıra, işsizlik oranında da yüzde 0,4 puanlık artış ile 13,4 seviyesine ulaşıldı.

Tarım Dışı İşsizlik Oranı Arttı

Tarım dışı işsizlik oranlarında da artış sürerken, 0,6 puanlık artış ile tarım dışı işsizlik oranı yüzde 15,9 olarak açıklandı. İstihdam edilenlerin sayısı 2020 yılının Haziran döneminde bir önceki senenin aynı ayına göre 1 milyon 981 bin kişi azaldı, istihdam oranı ise 4,0 puanlık gerileme ile 42,4′ düştü.

Hizmet Sektörüne İstihdam Zirvede

İstihdam edilen bireylerin sayısı tarım sektöründe 274 bin, sanayide 319 bin, inşaat sektöründe 91 bin ve hizmet sektöründe ise 1 milyon 298 bin kişi azaldı. İstihdam edilenlerin sektörlere dağılımına bakıldığında ise yüzde 19,3’ü tarım, yüzde 20’si sanayi, yüzde 5,8’i inşaat ve yüzde 55’i hizmet sektöründe yer aldı.

İşgücüne katılma oranı 4,3 puanlık bir azalma yaşayarak yüzde 49’a düşerken, işgücü 2020 yılının Haziran ayında bir önceki benzer döneme göre 2 milyon 134 bin kişi azaldı ve 30 milyon 632 bin kişiye düştü.

Kayıt Dışı Çalışanlar Azaldı

Sosyal güvenlik kurumuna bağlı olmadan kayıt dışı çalışanların oranı ise 2019 yılının Haziran ayına göre 3,9 puan azaldı ve yüzde 31,3 olarak açıklandı. Tarım dışı sektörde kayıt dışı çalışanların oranı ise yüzde 18,9’e geriledi.

15-64 yaş grubunda işsizlerin oranı 2019 Haziran verilerine göre 0,4 puanlık bir artış yaşadı ve 13,7 oldu.

15-64 yaş grubunda istihdam oranı 47,1, işgücüne katılma oranı ise 54,5 olarak açıklandı.

15-24 yaş grubunu kapsayan genç nüfusun işsizlik oranı ise önceki senenin aynı dönemine göre yükselmeye devam etti. 1,3 puanlık artışla 26,1 olarak açıklanan genç nüfusta işsizlik oranının yanı sıra istihdam oranı da 6 puan azaldı ve yüzde 28,2 oldu.

İşgücüne Katılım Azalmaya Devam Ediyor

Benzer dönemde işgücüne katılma oranlarında da 7,4 puanlık azalışla 38,1’e gerileme de dikkat çekti.

Mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı, 2019 yılının aynı dönemine göre 0,2 puan arttı ve yüzde 14,3’e yükseldi. İşsiz sayısı ise rakam bazında 136 bin kişi arttı ve 4 milyon 330 bin kişiye çıktı.