Suudi Arabistan’da Danube Supermarkets, Othaim Markets, Tamimi Markets ve Panda Company, stokların sona ermesinin ardından Türk mallarını stoklarına dahil etmeyeceklerini açıkladı.

Othaim Markets şirketi, resmi Twitter hesabı üzerinden yapmış olduğu açıklamada “Liderlerimiz, hükümetimiz ve güvenliğimiz kırmızı çizgi ve zarar görmeyi kabul etmiyorlar” ifadelerini kullandı.

Suudi Arabistan Ticaret Odaları Başkanı Ajlan al-Ajlan da, Ekim ayı başında boykot çağrısında bulunmuştu. Sosyal medyada trend olan boykot etiketleri, gündemde önemli yer tutmuştu.

Bir markette Türk malı ürünlerin yer aldığı rafın üzerine “Türk mallarına dokunmayın” yazısını asan market yetkilileri, boykotu en net hali ile ortaya koydu.

Markette Türk ürünlerinin yer aldığı kısım alışverişe kapatıldı. “Türk markalarına dokunmayın” yazısı ile müşterileri uyaran market, sosyal medyada gündem oldu.

Ankahaber’de yer alan habere göre, çözüm bulunmadığı taktirde ambargonun diğer ülkelere yayılacağını belirten Güzelmansur, ”İhracatçı, çiftçi perişan oldu. Ancak iktidar şimdiye kadar Suudi Arabistan’ın boykotuna ilişkin tek bir laf etmedi. Ne bir ‘Eyyyyy Suudi Arabistan’ lafı duyduk, ne misliyle karşılık verileceğine dair bir açıklama işittik” diye iktidarın sessizliğine dikkat çekti.

Suudi Arabistan, son bir yıldır örtülü olarak sürdürdüğü Türk malları ambargosunu genişletiyor. Türkiye’den mal alınmayacağına yönelik firmalardan resmi taahhüt alan hükümetin ambargosu 1 Ekim’de başlıyor.

CHP Hatay Milletvekili Güzelmansur, Suudi Arabistanlı ithalatçıların Türk ihracatçılarına artık mal göndermemelerini, gönderirlerse sorumluluk almayacakları yönünde bilgilerdirme yaptıklarını belgesiyle duyurdu. Kısmi boykotta dahi Hatay başta olmak üzere ihracatçı ve çiftçilerin çok ciddi maddi kayıplar yaşadığını belirten Güzelmansur, şu bilgileri verdi:

“Siyasi kriz öncesi bir haftada Türkiye’den Suudi Arabistan’daki raflara ulaşan ürünler, ambargo uygulamasıyla 21-30 günde limanlardan çıkış yapabilir duruma geldi. Bu durum tonlarca ürünün çürüyerek çöpe atılmasına, ihracatçının yüz binlerce dolar zarara uğramasına neden oldu. Sorun çözüleceğine, günden güne artarak devam etti. Bunu ihracat rakamlarından da görüyoruz. 2017’nin 1 Ocak-31 Ağustos döneminde, 117,5 milyon dolar olan ihracatımız, 2020 yılının aynı döneminde 94,5 dolara indi. Hatay’ın Suudi Arabistan’a olan ihracatındaki düşüş yüzde 20’dir. Geçen yılın ilk 8 aylık dönemi ile bu yılın ilk 8 aylık döneminde Türkiye’nin Suudi Arabistan’a ihracatındaki düşüş yüzde 16,24’dür.” 

“Ambargo diğer ülkelere de yayılabilir”

Sorun çözüme kavuşturulmadığında Suudi Arabistan’ın uygulayacağı tam ambargonun, ittifak halinde olduğu Dubai, Bahreyn, Umman gibi ülkelere de yayılacağını belirten Güzelmansur, “Bunun gerçekleşmesi halinde hem Hatay’daki hem Akdeniz bölgesindeki ihracatçıların iflası kaçınılmaz olacağı gibi, tarımdan kopan çiftçi sayısı daha da artar. Sorun sadece ihracatçı ve çiftçiyle de sınırlı kalmaz. Çünkü ihracatın sekteye uğraması sadece ihracatçıyı değil üreticileri, sandıkçıları, ambalajcıları, nakliyecileri ve daha pek çok sektörü de olumsuz etkiler. İşsizler ordusu daha da büyür. Türkiye’nin şu an içinde bulunduğu ekonomik krizde bu sorunun çözümsüz bırakılması gibi bir lüksümüz yok” dedi.

“İhracatçı ve çiftçi perişan oldu”

İktidarın Suudi boykotu ile ilgili sessizliğine dikkati çeken Güzelmansur, “Ortada hukuksuz bir ambargo uygulaması var. İhracatçı, çiftçi perişan oldu. Ancak iktidar şimdiye kadar Suudi Arabistan’ın boykotuna ilişkin tek bir laf etmedi. Ne bir ‘Eyyyyy Suudi Arabistan’ lafı duyduk, ne misliyle karşılık verileceğine dair bir açıklama işittik. Ne de uluslar arası hukuka aykırı bu durum karşısında ilgili merciler nezdinde hak arayacaklarını bildirdiler. Bu sessizlik oldukça manidar” diye konuştu.

Ambargo kararı sebebiyle Suudi Arabistan’a en fazla ihracat yapılan Hatay, Diyarbakır, Gaziantep gibi şehirlerde ihracatın durma noktasına geldiği iddia edildi. 

Türkiye-Suudi Arabistan ilişkileri özellikle 2018’den bu yana Körfez’deki ve Suriye’deki gelişmeler ve gazeteci Cemal Kaşıkçı’nın ölümü sebebiyle sekteye uğramıştı. İki ülke arasındaki gerilimin artış göstermesinin ardından Suudi Arabistan, Türkiye ürünlerine katma değer vergisini yüzde 5’ten 15’e çıkarmış, aynı zamanda yaş meyve ve sebze gibi ürünleri de gümrüklerde bekleterek ciddi sıkıntılara yol açmıştı.

Suudi Arabistan 1 Ekim’den itibaren Türk mallarına ambargo kararı alınca Antakya Ticaret ve Sanayi Odası (ATSO) Başkanı Hikmet Çinçin, Suudi Arabistan ile iş kuran ve çalışan, hizmet üreten kişilerin yüzde 60’ının Hataylı olduğunu belirterek uyarılarda bulunmuştu.

Çinçin, Türkiye’nin Suudi Arabistan ile toplamda 3,1 milyar dolarlık ihracatının 72 milyonunun Hatay şehrinden yapıldığını ve bu yılın ilk yarısında da ciddi bir düşüş gösterdiğini belirterek Hatay gibi Diyarbakır ve Gaziantep illerinde de ihracatın durma noktasına geldiğini anlatmıştı.

Afiş Tepki Topladı

Öte yandan İstanbul Havalimanı’nda Suudi Arabistan’ın Suudi Arabistan’ın 90. Milli Günü için afiş yayımlandı. Suudi hükümetinin Türkiye mallarına ambargo uygulamasının ardından yayımlanan afiş, sosyal medyada tepki çekti.