ABD basını, ABD Hazine Bakanı Yardımcısı Wally Adeyemo’nun TÜSİAD’a Ruslarla çalışmama konusunda uyarı niteliğinde bir mektup gönderdiğini manşetlerine taşımıştı. Yaptırım tehdidi içeren mektubu doğrulayan TÜSİAD, durumun Dışişleri Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ve Ticaret Bakanlığı ile paylaşıldığını açıkladı.

ABD merkezli Wall Street Journal (WSJ) gazetesi, ABD Hazine Bakanı Yardımcısı Wally Adeyemo’nun TÜSİAD’a bir mektup göndererek yaptırım uygulanan Ruslarla çalışmama konusunda Türk şirketlerini uyardığını yazdı. Adeyemo’nun, Rus kurum ve kişilerle iş yapanların yaptırımla karşılaşacağı konusunda uyarıda bulunduğu belirtilirken, haberde “Biden yönetimi, Türk şirketleri, yaptırım uygulanan Ruslarla çalışmama konusunda uyardı. ABD Hazine Bakanlığı, Moskova ile güçlü bağı olan NATO müttefikine, baskı uygulamaya devam ediyor” değerlendirmesi yer aldı.

“YAPTIRIM RİSKİNİ UNUTMAYIN”

Gönderilen mektupta “ABD tarafından yaptırım uygulanan kişilere maddi destek sağlayan her kişi veya kuruluş, ABD yaptırımları riski altındadır. Türk bankaları, Amerikan bankalarıyla bağlarını sürdürürken, yaptırım uygulanan Rus bankalarıyla muhabir banka ilişkisi kuramaz. Yaptırım uygulanan Ruslarla ilişkilerin Türk finans kurumlarını ve işletmelerini yaptırım riskine maruz bırakabileceğini lütfen unutmayın” ifadelerine yer verildiği öne sürülmüştü.

TÜSİAD MEKTUBU DOĞRULADI

Söz konusu mektupla ilgili olarak TÜSİAD’dan bir açıklama geldi. Mektubu doğrulayan TÜSİAD yönetimi, durumun Dışişleri Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ve Ticaret Bakanlığı ile paylaşıldığını belirtti.

TÜSİAD’ın açıklamasında şu ifadeler yer aldı:

“24 Şubat’ta Rusya’nın Ukrayna’ya saldırısını takip eden günlerde ABD ve AB başta olmak üzere 30’dan fazla ülke Rusya’ya yönelik yaptırım kararları almıştır. Bugün çeşitli basın organlarında yer aldığı üzere, ABD Hazine Bakanı Yardımcısı Adewale Adeyemo’nun, Rusya’ya yönelik yaptırımlar kapsamında, yaptırım uygulanan kişi ve kuruluşlar ile kurulabilecek ilişkilerin Türkiye’de faaliyet gösteren şirketlere de yaptırım riski olarak yansıyabileceğine yönelik mektubu TÜSİAD’a da iletilmiştir. İlgili mektup, TÜSİAD tarafından, Dışişleri Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ve Ticaret Bakanlığı ile paylaşılmıştır.”

Türk Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği (TÜSİAD), ABD Başkanı Joe Biden’ın 1915 olaylarını “soykırım” olarak nitelendirmesini, “Osmanlı İmparatorluğu’nda 1915 Ermeni tehciri ve sonrasındaki trajik olayların yıl dönümünde soykırım ifadesini kullanmasını esefle kınıyoruz. Tarihi olayların siyasi beyanatlarla değil, tarihçiler ve araştırmacılar tarafından değerlendirilmesinin ve daha da önemlisi toplumlar arasında diyalog yoluyla ele alınmasının doğru olduğunu düşünüyoruz” sözleriyle eleştirdi.

ABD Başkanı Biden’ın 1915 olayları nedeniyle yaptığı yazılı açıklamada, “soykırım” ifadesini kullanmasına TÜSİAD’tan tepki geldi. Biden’ın “soykırım” ifadesini kullanmasını kınayan TÜSİAD, “Tarihsel olayların dönemsel siyasal ve jeopolitik dinamiklerin gereklerine göre sürekli yeniden değerlendirmeye tabi tutulması ve farklı stratejik önceliklere göre araçsallaştırılması, öncelikle bu olaylardan etkilenen halkların tarihsel kimliğine ve konuya muhatap devletlerin uzun vadeli çıkarlarına saygılı bir tutum değildir” açıklamasını yaptı.

Beyaz Saray’dan yapılan açıklamasının zamanlamasına dikkat çekilen açıklamada, “Aslında bu açıklama ve 2019 yılında Senato ve Temsilciler Meclisi tarafından büyük çoğunluklarla onaylanan karar tasarıları, bu konunun ne kadar siyasallaştırıldığının bir göstergesi olarak değerlendirilebilir” denildi.

Esefle Kınıyoruz

TÜSİAD’tan yapılan yazılı açıklama şöyle:

“ABD Başkanı Joe Biden’ın Osmanlı İmparatorluğu’nda 1915 Ermeni tehciri ve sonrasındaki trajik olayların yıl dönümünde soykırım ifadesini kullanmasını esefle kınıyoruz. Tarihi olayların siyasi beyanatlarla değil, tarihçiler ve araştırmacılar tarafından değerlendirilmesinin ve daha da önemlisi toplumlar arasında diyalog yoluyla ele alınmasının doğru olduğunu düşünüyoruz.

Beyaz Saray tarafından yayınlanan açıklama; tarihsel hafızanın saydamlaşması, Dağlık Karabağ sorununda geçen yıl meydana gelen gelişmeler sonrasında Ermenistan ile Alican sınır kapısının açılmasını da içeren normalleşme potansiyeli, ABD ile birçok anlaşmazlığı barındıran ikili ilişkilerin geleceği ve transatlantik ittifakın ve bölgemizin istikrarı gibi konuların hiçbirine olumlu bir katkı sağlamayacak, ikili ve çok taraflı ilişkilerde yeni gerilimlere kapı aralayacaktır.

Tarihsel olayların dönemsel siyasal ve jeopolitik dinamiklerin gereklerine göre sürekli yeniden değerlendirmeye tabi tutulması ve farklı stratejik önceliklere göre araçsallaştırılması, öncelikle bu olaylardan etkilenen halkların tarihsel kimliğine ve konuya muhatap devletlerin uzun vadeli çıkarlarına saygılı bir tutum değildir. Bu tür siyasi açıklamalar, konunun nesnel, çok boyutlu ve sağ duyulu bir şekilde tartışılmasını sağlayacak bir zeminin yaratılmasını da güçleştiriyor. Ayrıca toplumlar arasında uzlaşma arayışlarını zorlaştırıyor ve çözüme katkıda bulunmuyor.

Beyaz Saray açıklamasının zamanlaması da gözden kaçmamalıdır. Aslında bu açıklama ve 2019 yılında Senato ve Temsilciler Meclisi tarafından büyük çoğunluklarla onaylanan karar tasarıları, bu konunun ne kadar siyasallaştırıldığının bir göstergesi olarak değerlendirilebilir. Türk Amerikan ilişkilerinin bozulması ve biriken sorunlar neticesinde, Kongre ve ABD Yönetimi’nin, son kırk yıldır izledikleri tutumu değiştirerek menfi açıklamalarda bulunmaları kaygı vericidir.

Bundan sonraki süreçte bölgedeki tüm toplumların barış, refah ve huzur içinde yaşaması için tüm tarafların katkıda bulunması, müttefik ve bölge ülkelerle ilişkilerin onarılması, sorunların diyalog ve diplomatik yumuşak gücün yeniden önceliklendirilmesi yoluyla çözümü, yapıcı bir gündemle ilişkilerin şekillendirilmesi ve sağduyunun öne çıkması büyük önem taşımaktadır.”