Atakum Belediye Meclisi Mayıs Ayı olağan toplantısı karar oturumu, Atakum Belediye Başkanı Av. Cemil Deveci başkanlığında gerçekleşti. Koronavirüsle mücadele önlemleri kapsamında Vedat Türkali Eğitim Sanat ve Kültür Merkezi’nde sosyal mesafe kuralları uygulanarak yapılan toplantıda ilgili komisyonlardan meclise karar için havale edilen 7 maddeden 6’sı oy birliği 1’i de oy çokluğu ile kabul edildi. 

Atakum Belediye Meclisi, Çin’in Uygur Türkleri’ne uyguladığı zulme karşı tek ses oldu. Atakum Belediye Başkanı Av. Cemil Deveci, “21. yüzyılda insanı etnik kökeni, mezhebi, inancı nedeniyle ötekileştirmenin, öldürülmenin savunulacak bir tarafı yok. Dün Filistin’de bugün Uygur Türkleri’nde buna benzer soykırım uygulanıyor. 21. yüzyılda çağdaş, medeni, insan hakları savunucusu dünya susuyor” dedi.

”Ağır Zulüm İnsanlığa Karşı Suç”

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), İYİ Parti, AK Parti ve Milliyetçi Hareket Partisi’nden (MHP) Çin’in Uygur Türkleri’ne uyguladığı zulme karşı tek ses oldu. Ortak paylaşılan mesajda, “Çin Halk Cumhuriyeti’nin, 2014 yılından itibaren Uygur Türkleriyle diğer soydaşlarımıza yönelik sistematik ve kitlesel bir şekilde uyguladığı ağır zulüm insanlığa karşı suçtur ve ne yazık ki hala devam etmektedir. Terörle ve radikalizmle mücadele kisvesi altında, milyonlarca soydaşımız zorla toplama kamplarında alıkonulmakta ve yeniden eğitim adı altında dini ve kültürel baskılara tabi tutulmaktadır. Müslüman soydaşlarımızın dini vecibeleri yerine getirmeleri engellenmekte, ibadethaneleri yıkılmaktadır. Bu şekilde işkence, tecavüz, kısırlaştırma, İslamiyetin zorla terk ettirilmesi gibi  uygulamalarla alenen insanlığa karşı suç işleyen Çin yönetimi toplama kamplarını ve kamplardaki uygulamaları uluslararası bağımsız bir heyet tarafından denetlenmesini de izin vermemektedir. ABD, İngiltere, Kanada başta olmak üzere Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler üyesi 39 ülke Uygurlarla birlikte diğer Türk ve Müslüman halklarının gördüğü zulme karşı Çin’e tepki gösterip çeşitli yaptırımlar uygularken Türkiye’nin de bu uluslararası girişimlere aktif destek vermesi ve hatta öncülük etmesi beklenmektedir. Soydaşlarımız bu sorunu Birleşmiş Milletlerin gündemine taşınmasını beklemektedirler. Atakum Belediye Meclis üyeleri olarak Çin’in soydaşlarımıza karşı yaptığı mezalimin karşısında durmaya, bu vahşi politika son buluncaya kadar Uygur Türklerini ve diğer soydaşlarımızın mücadelesine destek verip sesleri olmaya devam edeceğimizi beyan ederiz” ifadelerine yer verildi. Atakum Belediye Başkanı Av. Cemil Deveci ise, “21. yüzyılda insanı etnik kökeni, mezhebi, inancı nedeniyle ötekileştirmenin, öldürülmenin savunulacak bir tarafı yok. Coğrafyamızın önemli bir bölümünde üçüncü dünya savaşı ilan edilmiş, sürdürülüyor. Dün Filistin’de bugün Uygur Türkleri’nde buna benzer soykırım uygulanıyor. 21. yüzyılda dünya çağdaş, medeni, insan hakları savunucusu dünya susuyor. Ne oluyor? İnsanlık geri mi gidiyor? Dünya savaşlarının yapıldığı 100 yıl sonra yine geriye mi dönüyor insanlık? Değerlerimizi kayıp mı ediyoruz, unutuyor muyuz?” diye konuştu. 

Atakum’a Kardeş Şehir

Gündem maddeleri arasında Atakum ile Yunanistan’ın Yasmos şehri arasında kentin ticari, sosyal, ve kültürel alanını genişletmek, Atakum’a yeni yatırımların gelmesini teşvik etmek; Samsunlu iş adamları ile Yasmoslu iş adamlarını bir araya getirip ekonominin gelişmesine katkıda bulunmak amacıyla kardeş şehir protokolü uygulanmasına dair madde de yer aldı. Maddeyle ilgili açıklamalarda bulunan Atakum Belediye Başkanı Av. Cemil Deveci, “Dünyanın bir başka acılı haritası Balkandır. Hem orada kalanlar, hem buraya gelenler, hem de buradan gidenler bu yüzyılın içinde çok büyük acılar çekti. Geçenlerde Balkan masası etrafında haritanın iki tarafında kalan nesilin ikinci kuşaklarıyla gençlerle uzun uzadıya toplantılar, telefon görüşmeleri yaptık. Yassıköy’ü Türk Belediye Başkanı yönetiyor. Biz teklifte bulunduk, onlar kabul ettiler. Bizim meclisimiz, onların meclisi; İçişleri Bakanlığı ile onların bakanlıkları arasında uyum sağlanırsa uluslararası hukuka uygun bir kardeş şehir uygulaması başlatacağız. Bunun iki coğrafyanın kültürünün birbirine taşınması ortak yaşanabilmesi yaşatılabilmesi noktasında yararlı olacağını düşünüyorum” dedi. 

Esnaf Borcu İçin Kredi Arayışı

Mayıs ayı meclisinde Atakum Belediyesi’nin kredi talepleri de yer aldı. Buna göre, Atakum Belediyesi’nin temizlik hizmetleri amacıyla kendi araç parkına sahip olabilmesi için 20 milyon TL, Atakum Belediyesi’nin esnaf ve personele olan borçlarını ödeyebilmek için de 55 milyon TL kredi talebi oy birliği ile kabul edildi. Kredi talebiyle ilgili konuşan Başkan Deveci, “Önceki dönemden kalan birikmiş borçlarımız var, bunların bir kısmı da esnafa. İçinde bulunduğumuz koşulları biliyoruz. Devlet bir biçimde destek olmaya çalışıyor, ben de buradaki borcu alıp, esnafa olan borcu devlete taşımak istiyorum. Devlete, İller Bankasına borçlanarak esnafa olan borcumuzu ödeyelim. Bu rakam yüksek bir rakam ama bizim borç yükümüzü artıran bir rakam değil. Biz esnafa olan borcumuzu devlete aktarmaya çalışıyoruz. Esnafa olan borcumuzu kamuya, kamuda olan borcumuzu karşılığında taşınmaz vererek azalttığımızda, borç yükü sürdürülebilir bir hale geliyor. Bu konuda bunun anlatılması çok kolay değil. Yeni bir kaynak yok çünkü İller Bankası’ndan. Bu konuda sizden destek istiyorum. Gerçekten Samsun’un belediyeleri içerisinde borç yükünün sürdürülebilirliği noktasında Atakum Belediyesi zor bir noktada. Birlikte yaşıyoruz. Bu kentin belediyesini birlikte yönetiyoruz. Tekrar etmek istiyorum. Bu noktada borç yükümüz herhangi bir artışa uğramıyor. Borç yükümüzün giderini değiştiriyoruz. Kamuya, İller Bankamıza bu yükü siz taşıyın biz de size taksit taksit ödeyelim diyoruz. Ben gideceğim anlatacağım. Belki daha sonrasında birlikte de gidip görüşme şansımız olabilir. Eğer bunu yapabilirsek, Atakum Belediyesi’nin yükü ciddi bir şekilde hafifler” diye konuştu.  

BBC Türkçe’nin haberine göre; 266 vekilin katıldığı ve ret oyu çıkmayan oylamada iktidardaki Liberal Parti büyük oranda çekimser kaldı. Başbakan Justice Trudeau ve çoğu kabine üyesi oylamaya katılmadı.

Böylece Kanada, ABD’nin ardından Çin’in soykırım işlediğine karar veren ikinci ülke oldu.

Milletvekilleri hükümetten Uluslararası Olimpiyat Komitesi’ne “Çin soykırıma devam ederse 2022 Kış Olimpiyatları’nı Pekin dışında bir yere taşıyın” çağrısında bulunmasını da talep etti.

Başbakan Trudeau Çin’in Sincan bölgesinde Uygurlara karşı eylemlerine soykırım denmemesi gerektiğini, bunun “son derece yüklü bir kavram olduğunu” söylemiş ve bu konuda daha fazla araştırma yapılması gerektiğini eklemişti.

Trudeau’nun kabinesinden yalnızca Dışişleri Bakanı Marc Garneau oylama sırasında Avam Kamarası’nda görüntülendi.

Garneau orada yaptığı konuşmada Kanada hükümeti adına çekimser kalacağını söyledi.

Ana muhalefet lideri Erin O’Toole ise bu adımın “bazı ekonomik fırsatları kaçırmaya yol açsa bile insan hakları ve insan onurunun yanında olduklarını net bir şekilde göstermek” için bu oylamaya ihtiyaç duyulduğunu söyledi.

Bu ay Başbakan Trudeau’ya bir açık mektup yazan O’Toole, BBC World News’in Çin’deki kamplarda sistematik tecavüz, cinsel istismar ve işkence uyguladığını yazmasının ardından Çin’de yasaklanmasına da değinerek Çin’e karşı çıkma çağrısı yapmıştı.

Kanada’nın Çin’le ilişkisi son yıllarda kötüleşti.

Oylamayla ilgili hafta sonu bir açıklama yapan Çin Kanada Büyükelçisi Cong Peivu, bunun “Çin’in iç işlerine karışmak” anlamına geleceğini söyledi ve ekledi:

“Buna karşı çıkıyoruz çünkü bu gerçekleri yansıtmıyor. Sincan’da soykırıma benzeyen hiçbir şey yaşanmıyor.”

İnsan hakları örgütleri Çin’in son birkaç yılda en az bir milyon Uygur’u “yeniden eğitim kampı” adı verilen mekanlarda gözaltında tuttuğunu belirtiyor.

BBC daha önce Uygurların zorla çalıştırıldığını gösteren haberler de yapmıştı.

Kanada’da kabul edilen yasa, hükümete bu konuda yapması gerekenlerle ilgili bağlayıcı bir yol haritası vermiyor fakat bu alanda komşusu ABD’yi örnek alması gerektiğini vurguluyor.

Hem Biden yönetiminin Dışişleri Bakanı Anthony Blinken hem de Trump yönetiminin Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, Çin’in Uygur Türkleri ve diğer etnik gruplara yaptıklarının bir soykırım olduğunu söylemişti.

Perinçek, Uygur Türklerinin Çin’e karşı ABD tarafından PKK gibi desteklendiğini, IŞİD’e katılan Uygur Türklerinin TSK’ya karşı Suriye’de savaştığını iddia etti.

Habertürk’ten Kübra Par’ın programına katılan Perinçek, şunları iddia etti:

“PKK neyse Doğu Türkistan İslam Partisi aynı. Amerika tarafından eğitilen CIA, tarafından fonlanan örgütler bunlar PKK, Doğu Türkistan. Bunlar Türk askerine kurşun sıkan adamlar. Bizim, Fırat Kalkanı Harekatı’nda. Uygur Türkleri. IŞİD içinde 30 bin Uygur var.

Bu bir gerçek, bunu MHP yöneticileri de söyledi. 10 bini silahlı, 20 bini aile, Suriye’nin kuzeyinde IŞİD içerisinde Doğu Türkistan İslami Partisinin militanları var.

Bunlar bizim Fırat Kalkanı Harekatı’nda Türk Silahlı Kuvvetleri’ne kurşun sıktılar. Mehmetçiğimizi öldürdüler. Bunu Milli Savunma Bakanlığı da biliyor, Genelkurmay Başkanlığı da. Bunların hiçbiri iddia değil gerçek.”

Kübra Par, Perinçek’in konuşmasının bir kısmında müdahale ederek “Sözleriniz tepki çekecek” dedi. Par, Perinçek’in sözlerine katılmadığının da altını çizdi. Perinçek de Par’ın sunduğu programa bir daha gelmeyeceğini söyledi.

Çin’in Sincan Uygur Özerk Bölgesi’nde yaşayan Uygur Türklerine yönelik Pekin yönetiminin uygulamaları ve ülkedeki diğer dini inanışlara karşı aldığı kararlar tepki çekiyor. Pekin yönetimi 2017 yılından beri binlerce Uygur Türk’ünü tartışmalı kamplarda tutuyor.